Nhược thị có nên đeo kính không? Đây là thắc mắc phổ biến của rất nhiều phụ huynh khi con được chẩn đoán mắc “mắt lười”. Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết và những liệu pháp bổ trợ giúp đôi mắt con sớm lấy lại sự linh hoạt.

1. Nhược thị có nên đeo kính không?

Câu trả lời là: CHẮC CHẮN CÓ. Đối với người bị nhược thị do tật khúc xạ (cận, viễn, loạn thị hoặc chênh lệch độ giữa hai mắt), chiếc kính không đơn thuần là công cụ hỗ trợ nhìn rõ, mà chính là phương thuốc điều trị nền tảng và bắt buộc.

Bản chất của nhược thị là do mắt liên tục truyền về não bộ những hình ảnh mờ nhòe, méo mó. Lâu dần, não bộ sinh ra phản xạ “tắt tín hiệu” ở mắt yếu và chỉ dùng mắt khỏe. Vì vậy, việc đeo kính đúng độ (chỉnh kính tối ưu) mang lại 2 tác dụng:

• Đưa hình ảnh hội tụ sắc nét nhất lên võng mạc.
• Tạo ra kích thích chuẩn xác để “đánh thức” các tế bào thần kinh thị giác đang ngủ quên.

Trong phác đồ điều trị nhãn khoa, có một nguyên tắc: Nếu không đeo kính đúng số, mọi bài tập phục hồi thị giác hay liệu pháp che mắt sau đó đều hoàn toàn vô nghĩa và không thể đạt kết quả.

2. Người bị nhược thị nên đeo kính gì?

Tùy vào nguyên nhân gây nhược thị, bác sĩ sẽ chỉ định loại kính phù hợp để tối ưu hóa thị lực. Dưới đây là bảng tổng hợp giải pháp đeo kính theo nguyên nhân nhược thị.

3. Tại sao nhược thị đeo kính vẫn bị mờ?

Có rất nhiều bệnh nhân thắc mắc nhược thị có cần đeo kính không khi mà đeo vào vẫn thấy mờ. Đây là hiện tượng bình thường bởi:

• Bản chất của bệnh: Nhược thị là tổn thương ở đường dẫn truyền thị giác lên não, không đơn thuần là tật ở mắt. Kính chỉ giúp hội tụ ánh sáng, còn não bộ cần thời gian để “học lại” cách nhìn.
• Độ kính chưa thích nghi: Trong giai đoạn đầu, mắt và não chưa phối hợp nhịp nhàng với thấu kính mới.
• Tình trạng bệnh nặng: Nếu nhược thị đã chuyển sang giai đoạn sâu, việc đeo kính đơn thuần không thể mang lại thị lực 10/10 ngay lập tức.

4. Đeo kính có chữa khỏi hoàn toàn nhược thị được không?

Đeo kính là bước chữa bệnh bắt buộc, nhưng mắt có sáng lại 10/10 hay không sẽ phụ thuộc rất lớn vào 2 yếu tố: Độ tuổi và Sự kiên trì của người bệnh.

4.1. Đối với trẻ em

• Dưới 7 tuổi (Giai đoạn vàng): Khả năng khỏi hoàn toàn rất cao. Nếu bé chịu khó đeo kính đúng số và tập mắt, thị lực có thể phục hồi 10/10.
• Từ 7 tuổi và bước vào tuổi dậy thì (trên 12 tuổi): Việc chữa trị sẽ khó và mất thời gian hơn vì thần kinh mắt đã ổn định. Mắt có thể không đạt 10/10 hoàn hảo nhưng vẫn sáng lên đáng kể nếu các em kiên trì đeo kính.

4.2. Đối với người lớn

Ở người lớn, việc đeo kính gần như không thể chữa khỏi nhược thị (mắt yếu khó có thể sáng lại mức tối đa). Tuy nhiên, người lớn vẫn bắt buộc phải đeo kính vì những lý do sau:

• Chống mỏi mắt, đau đầu: Nếu không đeo kính, con mắt khỏe sẽ phải làm việc gấp đôi để bù cho mắt yếu, dẫn đến tình trạng mỏi mắt và đau đầu triền miên.
• Bảo vệ mắt khỏe: Kính giúp che chắn, bảo vệ con mắt nhìn rõ duy nhất của bạn khỏi các chấn thương trong sinh hoạt và công việc.

5. Kết hợp các phương pháp điều trị khác khi đeo kính 

Đeo kính đúng độ là bước quan trọng trong điều trị nhược thị. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp chỉ đeo kính thôi là chưa đủ. Bác sĩ thường kết hợp thêm các phương pháp giúp buộc mắt yếu hoạt động nhiều hơn, từ đó cải thiện thị lực.

5.1. Phương pháp che mắt (Bịt mắt lành)

Đây là phương pháp điều trị nhược thị phổ biến nhất. Bác sĩ sẽ yêu cầu bịt mắt khỏe trong một khoảng thời gian nhất định mỗi ngày, để não bộ phải sử dụng mắt nhược thị khi nhìn.

Tuy nhiên, một số phụ huynh vì quá nôn nóng nên tự ý tăng thời gian che mắt của trẻ. Ví dụ, bác sĩ chỉ định che 2 tiếng nhưng lại che cả ngày. Điều này có thể khiến mắt khỏe bị giảm thị lực, thậm chí gây ra tình trạng gọi là nhược thị đảo ngược.

Lưu ý: Thời gian che mắt phải tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ, phụ huynh không nên tự ý thay đổi để tránh ảnh hưởng đến mắt khỏe.

5.2. Phương pháp gia phạt (Sử dụng thuốc Atropine)

Ngoài việc bịt mắt khỏe, bác sĩ đôi khi sẽ sử dụng thuốc nhỏ mắt Atropine để làm mờ tạm thời khả năng nhìn gần của mắt khỏe. Khi đó, não bộ buộc phải sử dụng mắt nhược thị nhiều hơn để quan sát.

Lưu ý: Phương pháp này cần được bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi chặt chẽ. Không nên tự ý mua thuốc và sử dụng tại nhà vì có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và thị lực.

5.3. Phẫu thuật (trong một số trường hợp)

Nếu nhược thị xuất phát từ các nguyên nhân như lác mắt, sụp mi hoặc đục thủy tinh thể bẩm sinh, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để loại bỏ nguyên nhân cản trở thị giác. Phẫu thuật giúp khôi phục đường truyền hình ảnh vào mắt, tạo điều kiện để các phương pháp điều trị nhược thị khác như chỉnh kính và tập luyện thị giác đạt hiệu quả tốt hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng phẫu thuật không phải là bước điều trị cuối cùng. Sau khi mổ, trẻ vẫn cần:

• Đeo kính đúng độ
• Tập nhược thị theo hướng dẫn của bác sĩ
• Tái khám định kỳ

Hiệu quả phục hồi thị lực phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm điều trị, đặc biệt khi can thiệp sớm trong giai đoạn trẻ nhỏ.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Kính nhược thị bao nhiêu tiền?

Giá cắt kính cho người bị nhược thị thường không cố định, thường phụ thuộc: 

• Chiết xuất tròng kính: Tròng càng mỏng, chống ánh sáng xanh tốt thì giá càng cao (dao động từ 500.000đ đến vài triệu đồng).
• Gọng kính: Tùy thương hiệu và chất liệu. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là đo khám chính xác độ khúc xạ tại các bệnh viện chuyên khoa.

6.2. Trẻ bị nhược thị bao lâu thì phải đổi kính?

Thông thường, trẻ nên được tái khám mỗi 3 – 6 tháng/lần. Vì mắt trẻ đang trong quá trình phát triển, độ khúc xạ thay đổi rất nhanh. Nếu đeo kính sai độ sẽ khiến tình trạng nhược thị trở nên tồi tệ hơn. Đặc biệt với trẻ em nhược thị, bác sĩ nhãn khoa bắt buộc phải nhỏ thuốc liệt điều tiết (như Cyclopentolate hoặc Atropine) để loại bỏ hiện tượng co quắp điều tiết, từ đó mới đo được số độ khúc xạ thật và cắt kính chính xác nhất.

Can thiệp sớm là yếu tố sống còn trong điều trị nhược thị. Việc trì hoãn thăm khám đồng nghĩa với việc chúng ta đang thu hẹp cơ hội phục hồi thị giác của người bệnh. Đừng để những dấu hiệu bất thường trở thành rào cản vĩnh viễn đối với tầm nhìn. Hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được các chuyên gia đầu ngành kiểm tra và tư vấn lộ trình phục hồi thị lực chuẩn y khoa, giúp bạn và người thân chủ động bảo vệ đôi mắt trước khi quá muộn.