Phẫu thuật đục thủy tinh thể: Khám, mổ, ra về trong ngày

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn thế giới. Năm 2020, có 39,6% số ca mù lòa và 28,3% số trường hợp suy giảm thị lực trên toàn cầu xuất phát từ bệnh lý này [1]. Hiện nay, phẫu thuật đục thủy tinh thể là giải pháp điều trị giúp người bệnh lấy lại đôi mắt sáng khỏe một cách an toàn, hiệu quả.

1. Mổ đục thủy tinh thể là gì?

Phẫu thuật đục thủy tinh thể là phuơng pháp an toàn và hiệu quả trong việc điều trị bệnh đục thủy tinh thể (còn gọi là cườm khô). Thủy tinh thể tự nhiên bị mờ đục sẽ được tán nguyễn, hút ra ngoài và thay bằng một thủy tinh thể nhân tạo trong suốt (còn gọi là thấu kính nội nhãn). Có nhiều loại thấu kính với thiết kế và khả năng hỗ trợ thị lực khác nhau, các bác sĩ sẽ tư vấn loại thấu kính phù hợp nhất với từng người bệnh.

Quá trình phẫu thuật đục thủy tinh thể (hay mổ cườm khô) thường chỉ cần gây tê tại chỗ, diễn ra nhanh chóng (10-15 phút), không gây đau đớn, không chảy máu, người bệnh có thể xuất viện ngay trong ngày.

2. Khi nào cần phẫu thuật đục thủy tinh thể

Ở giai đoạn đầu khi thị lực còn khá tốt, người bệnh không cần thiết phải thực hiện phẫu thuật thay thủy tinh thể ngay. Tuy nhiên, người bệnh sẽ cần phẫu thuật khi đục thuỷ tinh thể chuyển qua giai đoạn nặng, các triệu chứng trở nên rõ rệt, ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt và biến chứng:

• Thị lực suy giảm: Thị lực giảm dưới 20/40 (tương đương 5/10), mắt nhìn mờ như có lớp sương mù che phủ, loá mắt, nhạy cảm với ánh sáng.
• Song thị (nhìn đôi): Nhìn một vật thành hai ảnh chồng lên nhau.
• Màu sắc trở nên nhạt nhòa, ố vàng.
• Bệnh biến chứng nặng sang tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào.

Một số trường hợp đục thủy tinh thể bẩm sinh cũng cần phẫu thuật sớm để phòng ngừa nhược thị. Quyết định phẫu thuật sẽ được chỉ định bởi bác sĩ và nhu cầu thị lực của người bệnh. Dù vậy, người bệnh cần nhận biết được mức độ nguy hiểm của đục thủy tinh thể để có quyết định đúng đắn, vì đây là bệnh lý có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn do nguy cơ từ các chứng như tăng nhãn áp hoặc viêm màng bồ đào.

3. Phương pháp phẫu thuật đục thủy tinh thể phổ biến hiện nay

3.1. Phẫu thuật Phaco điều trị đục thủy tinh thể

Phẫu thuật mắt Phaco (Phacoemulsification) là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ sử dụng dao vi phẫu để tạo đường mổ và mở bao thủy tinh thể, sau đó dùng sóng siêu âm tán nhuyễn thủy tinh thể bị đục và hút ra ngoài. Đây là phương pháp phẫu thuật an toàn, hiệu quả với những ưu điểm sau:

• Đường mổ nhỏ chỉ 2mm, tự liền mà không cần khâu, không đau, không chảy máu.
• Quá trình phẫu thuật chỉ từ 10 – 15 phút, thị lực dần phục hồi sau 2 giờ phẫu thuật, người bệnh có thể về ngay trong ngày.
• Thực hiện trên máy phẫu thuật Phaco Centurion thế hệ mới nhất của hãng Alcon (Mỹ), được xem là tiêu chuẩn vàng trong ngành nhãn khoa, giúp giảm thiểu tối đa biến chứng.
• Sau phẫu thuật, người bệnh có thể cải thiện một số bệnh lý về tật khúc xạ.

3.2. Phẫu thuật Phaco Laser không dao (Femto Cataract)

Phẫu thuật Phaco không dao được xem là bước đột phá của phẫu thuật Phaco. Phương pháp này không sử dụng dao vi phẫu, mà sử dụng tia Laser Femtosecond trên hệ thống máy phẫu thuật Femto LDV Z8 để thực hiện đường mổ ở rìa giác mạc, xé bao, chẻ nhỏ thủy tinh thể với độ chính xác ở mức micromet.

Nhờ công nghệ định vị và chụp cắt lớp OCT tích hợp ngay trong lúc phẫu thuật, bác sĩ có thể quan sát chi tiết cấu trúc bên trong mắt và xác định chính xác vị trí thực hiện các thao tác. Điều này giúp giảm tác động lên các mô trong mắt, hạn chế năng lượng siêu âm cần sử dụng để tán nhuyễn thủy tinh thể, từ đó hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra nhanh hơn.

Ngoài ra, phương pháp này còn giúp tăng độ chính xác khi đặt thủy tinh thể nhân tạo và có thể hỗ trợ điều chỉnh loạn thị ở một số trường hợp phù hợp.

Cả Phaco và Phaco laser không dao đều mang lại kết quả điều trị tối ưu khi được chỉ định đúng. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ phụ thuộc vào tình trạng mắt, nhu cầu thị giác, loại thấu kính nội nhãn sử dụng và đánh giá chuyên môn của bác sĩ điều trị.

Người bệnh có thể xem thêm video bên dưới để hiểu rõ về 2 phương pháp này:

4. Quy trình khám, phẫu thuật và ra về trong ngày

4.1. Đánh giá trước phẫu thuật

Trước khi tiến hành phẫu thuật, bác sĩ sẽ thực hiện khám mắt chuyên sâu và chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết (như chụp OCT, siêu âm, xét nghiệm máu…). Quá trình này nhằm đánh giá toàn diện sức khỏe của mắt và toàn thân, đảm bảo an toàn tuyệt đối và chuẩn bị phương án phẫu thuật tối ưu nhất:

• Sàng lọc nội khoa: Kiểm tra huyết áp, đường huyết và các chỉ số đông máu cơ bản nhằm đảm bảo người bệnh có trạng thái tâm lý và sức khỏe ổn định nhất trước khi mổ.
• Mức độ giảm thị lực: Thị lực của người bệnh bị giảm bao nhiêu phần trăm do ảnh hưởng của đục thủy tinh thể.
• Mức độ giãn của đồng tử: Bác sĩ sẽ nhỏ thuốc để kiểm tra độ giãn của đồng tử. Nếu thuốc nhỏ không hiệu quả, bác sĩ sẽ cân nhắc phương án tiêm thuốc giãn đồng tử vào tiền phòng trong lúc phẫu thuật, hoặc áp dụng các biện pháp cơ học để làm giãn đồng tử trong quá trình mổ.
• Tầm soát bệnh về mắt:
  • Glôcôm (Cườm nước) hoặc Thoái hóa điểm vàng: Người bệnh vẫn có thể phẫu thuật nhưng mức độ phục hồi thị lực có thể thấp hơn kỳ vọng. Nếu Glôcôm chưa được kiểm soát tốt, bác sĩ có thể lên kế hoạch phẫu thuật kết hợp (vừa thay thủy tinh thể, vừa cắt củng mạc tạo đường dò hạ nhãn áp).
  • Bong võng mạc: Nếu người bệnh bị bong võng mạc, bác sĩ có thể tư vấn và xếp lịch để thực hiện kết hợp phẫu thuật cắt dịch kính – võng mạc cùng với việc đặt thấu kính nội nhãn (thay thủy tinh thể).
• Tiền sử sử dụng thuốc: Một số loại thuốc uống hàng ngày có thể làm tăng nguy cơ biến chứng như hội chứng hoặc xuất huyết trong mổ, đòi hỏi bác sĩ phải có phương án kiểm soát và dự phòng rủi ro.
• Đo công suất thủy tinh thể: Tiến hành đo chiều dài trục nhãn cầu và độ cong giác mạc nhằm tính toán chính xác độ hội tụ (công suất) của thấu kính nội nhãn (IOL), từ đó xác định loại thuỷ tinh thể nhân tạo phù hợp với người bệnh.

4.2. Tiến hành phẫu thuật

Quá trình mổ thường diễn ra dưới dạng gây tê tại chỗ, nhanh chóng chỉ trong 10 – 15 phút và không gây đau đớn:

• Gây tê mắt: Trước khi phẫu thuật, bác sĩ sẽ gây tê bằng thuốc nhỏ mắt hoặc tiêm thuốc tê quanh mắt để người bệnh không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện.
• Loại bỏ thủy tinh thể bị đục: Bác sĩ tạo một đường mổ rất nhỏ ở rìa giác mạc khoảng 2 mm (được tạo ra bằng dao vi phẫu hoặc tia laser tuỳ phương pháp), sau đó sử dụng một đầu dò siêu âm để tán nhuyễn và hút bỏ thủy tinh thể bị đục ra khỏi mắt.
• Đặt thủy tinh thể nhân tạo: Sau khi loại bỏ thủy tinh thể bị đục, bác sĩ sẽ đưa thấu kính nội nhãn (IOL) vào đúng vị trí để thay thế thủy tinh thể tự nhiên. Đường mổ thường rất nhỏ và có khả năng tự kín nên đa số trường hợp không cần khâu. Mắt sẽ được che chắn hoặc bảo vệ bằng băng che mắt sau phẫu thuật.

4.3. Sau phẫu thuật

Bệnh nhân nghỉ ngơi tại phòng lưu bệnh khoảng 2 tiếng. Bác sĩ kiểm tra lại mắt, hướng dẫn cách sử dụng thuốc, cách vệ sinh mắt và cấp giấy xuất viện trong ngày.

5. Cần chuẩn bị những gì trước khi mổ đục thủy tinh thể?

Để ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi và an toàn, người bệnh nên lưu ý một số điều sau:

• Ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái trước ngày phẫu thuật.
• Không sử dụng rượu bia hoặc các chất kích thích trước ngày mổ.
• Tiếp tục dùng thuốc đang điều trị theo chỉ định của bác sĩ, trừ khi được hướng dẫn khác.
• Giữ vệ sinh vùng mắt và khuôn mặt sạch sẽ, không trang điểm hoặc sử dụng mỹ phẩm trong ngày phẫu thuật.
• Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, tránh áo chui đầu, quần áo nhiều lông sợi, không đeo trang sức, đồng hồ hoặc kẹp tóc khi vào phòng mổ.
• Ăn uống bình thường trước phẫu thuật (riêng người bệnh tiểu đường cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ).
• Không tự lái xe đến bệnh viện hoặc về nhà sau phẫu thuật, nên có người thân đi cùng để hỗ trợ di chuyển.

Những chuẩn bị đơn giản này sẽ giúp quá trình phẫu thuật diễn ra thuận lợi hơn và giảm nguy cơ phát sinh các vấn đề không mong muốn.

6. Mổ đục thủy tinh thể bao nhiêu tiền?

Chi phí phẫu thuật đục thủy tinh thể phụ thuộc đến 80% loại thủy nhân thể nhân tạo (IOL) được chọn. Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, chúng tôi sử dụng 100% kính nhập khẩu từ Alcon (Mỹ) và Carl Zeiss (Đức), các loại thủy tinh thể nhân tạo này được chia thành 2 nhóm sau:

• Kính đơn tiêu: Giúp khôi phục tầm nhìn rõ nét ở một khoảng cách (thường là nhìn xa), người bệnh cần đeo thêm kính lão khi muốn đọc sách, xem điện thoại.
• Kính đa tiêu: Giúp khôi phục tầm nhìn rõ nét ở mọi cự ly: Gần – Trung gian – Xa. Loại này không phụ thuộc vào kính, nhưng cầnn thời gian ngắn để não bộ thích nghi.

6.1. Giá thay thủy tinh thể đơn tiêu

6.2. Giá thay thủy tinh thể đa tiêu

Đặc biệt, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa áp dụng chính sách BHYT thông tuyến toàn quốc. Bệnh nhân được hưởng đúng mức quyền lợi BHYT (80% – 100% theo quy định) mà KHÔNG CẦN GIẤY CHUYỂN VIỆN, giúp tiết kiệm hàng triệu đồng viện phí.

Lưu ý: Số tiền thực tế bệnh nhân cần chi trả sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ thanh toán của thẻ BHYT, các chỉ định y khoa kèm theo và ưu đãi hiện tại.

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

7. Phẫu thuật đục thủy tinh thể có nguy hiểm không?

Với công nghệ hiện đại, mổ đục thủy tinh thể được đánh giá là một trong những can thiệp y khoa an toàn nhất hiện nay. Tỷ lệ thành công đạt trên 95%.

Một số ít trường hợp có thể gặp tác dụng phụ nhẹ như xốn cộm, chói sáng trong vài ngày đầu, đây là phản ứng bình thường khi mắt làm quen với thấu kính mới. Những rủi ro nghiêm trọng như nhiễm trùng rất hiếm khi xảy ra nếu bệnh nhân được phẫu thuật trong môi trường vô trùng tuyệt đối tại bệnh viện chuyên khoa và tuân thủ đúng chỉ định chăm sóc của bác sĩ.

8. Phẫu thuật đục thủy tinh thể với BS.CKII tại Mắt Sài Gòn Biên Hòa

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, người bệnh sẽ được tiếp cận đầy đủ các công nghệ phẫu thuật đục thủy tinh thể hiện đại, bao gồm Phaco truyền thống và Phaco không dao. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn kinh nghiệm và chuyên môn của bác sĩ phẫu thuật vẫn là yếu tố quyết định đến sự an toàn và hiệu quả điều trị. Tại Bệnh viện chúng tôi, người bệnh sẽ được thăm khám và mổ trực tiếp bởi 2 BS.CKII với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực nhãn khoa:

BS.CKII Đoàn Quốc Việt

Bác sĩ đã thực hiện thành công hơn hơn 10.000 ca phẫu thuật đục thủy tinh thể và tật khục xạ, trong đó có nhiều ca khó và phức tạp, giúp hàng chục ngàn bệnh nhân tìm lại ánh sáng.

BS.CKII Trần Trọng Duy

Bác sĩ có thế mạnh trong khám – chẩn đoán và điều trị các bệnh lý mắt thường gặp, đặc biệt trong phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể.

Cả 2 bác sĩ đều đã từng công tác tại các Bệnh viện lớn tại TP.HCM, thường xuyên tham gia các hội thảo quốc tế nhãn khoa để cập nhật kiến thức và công nghệ. Do đó, bệnh nhân có thể hoàn toàn yên tâm về trình độ chuyên môn của các bác sĩ phẫu thuật.

9. Hướng dẫn chăm sóc mắt sau mổ cườm khô

Chăm sóc đúng cách sau mổ sẽ giúp tăng hiệu quả hồi phục và tránh được các biến chứng nói trên. Cụ thể:

• Sử dụng thuốc đúng liều: Nhỏ thuốc kháng sinh và kháng viêm theo toa bác sĩ, thường trong 2–4 tuần.
• Bảo vệ mắt khỏi chấn thương: Đeo kính bảo hộ ngay cả khi ngủ, tránh va chạm, không dụi mắt.
• Hạn chế tiếp xúc bụi bẩn: Tránh ra ngoài đường không cần thiết, không để nước bẩn dính vào mắt.
• Kiêng vận động mạnh: Không mang vác nặng, không cúi người sâu, tránh tập thể thao mạnh trong 1–2 tuần.
• Tái khám định kỳ: Đảm bảo đến tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi tiến triển và phát hiện biến chứng sớm nếu có.

Ngoài ra, không bơi, không trang điểm mắt hoặc để nước dính vào mắt đồng thời ăn uống lành mạnh để sức khỏe được hồi phục nhanh nhất.

10. Một số câu hỏi thường gặp

10.1. Mổ cườm khô có bị tái phát lại không?

Thủy tinh thể nhân tạo (IOL) sau khi được đặt vào mắt sẽ tồn tại vĩnh viễn và không bị đục trở lại. Tuy nhiên, khoảng 10-20% bệnh nhân có thể gặp hiện tượng “đục bao sau” (màng giữ bao kính bị mờ) sau vài tháng hoặc vài năm. Tình trạng này xử lý rất đơn giản bằng cách chiếu tia Laser (chỉ mất 2-3 phút) là mắt sẽ sáng rõ trở lạ

10.2. Phẫu thuật đục thủy tinh thể bao lâu thì khỏi?

Với vết mổ siêu nhỏ, hầu hết bệnh nhân sẽ thấy thị lực cải thiện rõ rệt chỉ sau 1–3 ngày. Tuy nhiên, để cấu trúc mắt phục hồi hoàn toàn và thị lực ổn định nhất, thời gian thường dao động từ 2 đến 4 tuần tùy cơ địa mỗi người.

10.3. Người bị tiểu đường có mổ đục thủy tinh thể được không?

Hoàn toàn có thể mổ được. Tuy nhiên, trước khi phẫu thuật, bệnh nhân tiểu đường cần được thăm khám kỹ đáy mắt và phải kiểm soát lượng đường huyết ở mức an toàn ổn định (theo chỉ định của bác sĩ nội khoa) để đảm bảo không xảy ra biến chứng chảy máu hay nhiễm trùng sau mổ.

Lưu ý y khoa: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Tình trạng đục thủy tinh thể ở mỗi người là khác nhau. Quý khách vui lòng đến trực tiếp Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp nhất.

Phẫu thuật đục thủy tinh thể đúng thời điểm chính là chìa khóa để tìm lại đôi mắt sáng khỏe, tự do tận hưởng cuộc sống. Nếu cô chú và anh chị đang có dấu hiệu nhìn mờ, chói lóa, hãy nhanh chóng đến thăm khám tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa vui lòng liên hệ với HOTLINE 0846 403 403.