Sinh hiển vi khám mắt là một phương pháp thăm khám bằng cách sử dụng đèn khe (slit lamp). Kỹ thuật này cho phép bác sĩ quan sát tỉ mỉ các cấu trúc từ bán phần trước như giác mạc, thủy tinh thể đến bán phần sau nhãn cầu. Điều này giúp phát hiện sớm những tổn thương siêu nhỏ mà các thiết bị thông thường dễ dàng bỏ sót. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về quy trình, lợi ích và chi phí khi thực hiện kỹ thuật này ngay dưới đây nhé!

1. Sinh hiển vi khám mắt là gì?

Sinh hiển vi khám mắt (slit-lamp biomicroscopy) là kỹ thuật nhãn khoa hiện đại, sử dụng đèn khe và kính hiển vi phóng đại cao để kiểm tra cấu trúc chi tiết mắt. Đây là công cụ chẩn đoán quan trọng trong quy trình thực hiện các bước khám mắt lâm sàng, giúp phát hiện sớm các bệnh lý ở mắt giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị kịp thời. 

2. Khi nào cần thực hiện khám mắt qua sinh hiển vi?

Dưới đây là những trường hợp cụ thể bác sĩ sẽ chỉ định khám mắt qua sinh hiển vi:

• Mắt đỏ, sưng, đau nhức đột ngột: Giúp bác sĩ phân biệt giữa viêm kết mạc thông thường, viêm giác mạc hay viêm màng bồ đào.
• Cảm giác mắt có dị vật: Khi bạn thấy cộm vướng như có bụi, mảnh kim loại hoặc côn trùng rơi vào mắt mà không trôi ra được. Sinh hiển vi sẽ giúp định vị chính xác vị trí dị vật để loại bỏ an toàn.
• Nhạy cảm quá mức với ánh sáng: Thường là dấu hiệu của các tổn thương trên bề mặt giác mạc hoặc viêm nhiễm nội nhãn.
• Nhìn mờ, lóa mắt: Đặc biệt khi đi nắng hoặc nhìn đèn vào ban đêm. Đây thường là dấu hiệu sớm của đục thủy tinh thể.
• Hình ảnh bị méo mó, biến dạng: Bác sĩ sẽ sử dụng sinh hiển vi kết hợp thấu kính để kiểm tra vùng hoàng điểm ở đáy mắt.
• Kiểm tra định kỳ cho người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp: Nhóm đối tượng này cần soi đáy mắt qua sinh hiển vi định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng võng mạc.
• Người cao tuổi: Tầm soát đục thủy tinh thể, thoái hóa hoàng điểm và tăng nhãn áp.
• Theo dõi và đánh giá sau điều trị các bệnh lý ở mắt: Kiểm tra tiến triển của các bệnh lý đã chẩn đoán trước đó. Đánh giá tình trạng hồi phục của các mô mắt sau phẫu thuật hoặc sau khi hoàn thành lộ trình dùng thuốc.

3. Lợi ích việc sinh hiển vi khám mắt

Sử dụng sinh hiển vi khám mắt trong quy trình thăm khám giúp bác sĩ quan sát hình ảnh nhãn cầu dưới độ phóng đại cực lớn. Phương pháp này mang lại những lợi ích thiết yếu để bảo vệ thị lực của bạn:

Phát hiện sớm các bệnh lý mắt nguy hiểm: Nhờ chùm sáng đèn khe sắc nét, bác sĩ có thể nhận diện các dấu hiệu bệnh lý ngay từ giai đoạn khởi phát, khi các triệu chứng còn chưa rõ ràng như: 

• Viêm giác mạc: Phát hiện các vết loét cực nhỏ hoặc tình trạng thâm nhiễm trên bề mặt lòng đen.
• Đục thủy tinh thể: Đánh giá chính xác mức độ xơ cứng và vị trí vùng bị đục để có hướng điều trị kịp thời.
• Tăng nhãn áp (Glôcôm): Bác sĩ sẽ sử dụng sinh hiển vi kết hợp với kính soi góc tiền phòng chuyên dụng đặt nhẹ lên mắt để quan sát góc thoát thủy dịch. Điều này giúp xác định chính xác bệnh là Glôcôm góc đóng hay góc mở – yếu tố quyết định phương pháp điều trị.
• Thoái hóa điểm vàng: Kiểm tra những thay đổi bất thường tại vùng trung tâm võng mạc, đặc biệt quan trọng với người cao tuổi.

Kiểm tra chi tiết cấu trúc mắt: Sinh hiển vi cho phép bác sĩ quan sát mắt dưới dạng các lớp cắt không gian 3 chiều. Nhờ đó phát hiện những thay đổi nhỏ nhất trong cấu trúc mà các thiết bị khám thông thường dễ dàng bỏ sót. Từ lớp màng phim nước mắt mỏng manh đến các mạch máu nhỏ li ti ở đáy mắt, tất cả đều được hiển thị rõ nét.

Cơ sở khách quan cho chẩn đoán và điều trị: Thông tin từ sinh hiển vi khám mắt là căn cứ quan trọng để bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác về nguyên nhân gây đau nhức hoặc mờ mắt. Đồng thời lập phác đồ điều trị phù hợp, theo dõi sát sao phản ứng của các mô mắt với thuốc điều trị qua từng giai đoạn.

4. Quy trình thực hiện khám bằng sinh hiển vi

Quy trình khám mắt bằng sinh hiển vi diễn ra nhanh chóng, không gây đau đớn và đòi hỏi sự phối hợp giữa bác sĩ và bệnh nhân. Các bước thực hiện bao gồm:

Bước 1 – Chuẩn bị: Bệnh nhân ngồi đối diện với bác sĩ qua máy đèn khe, đặt cằm lên giá đỡ và trán áp sát vào thanh ngang cố định của máy. 

Bước 2 – Sử dụng đèn khe: Bác sĩ điều chỉnh một chùm ánh sáng hẹp, mạnh và có thể thay đổi hình dạng. Chùm sáng chiếu vào mắt giúp quan sát chi tiết cấu trúc bên trong.

Bước 3 – Quan sát qua kính hiển vi phóng đại: Hình ảnh cấu trúc mắt được phóng lớn lên từ 10 đến 40 lần. Bác sĩ sử dụng các cần điều khiển để di chuyển máy nhẹ nhàng, quét qua toàn bộ các góc cạnh của nhãn cầu. Bệnh nhân cần giữ mắt nhìn thẳng theo chỉ dẫn của bác sĩ, hạn chế nheo mắt hoặc đảo mắt liên tục để bác sĩ có thể quan sát cấu trúc một cách sắc nét nhất.

Bước 4 – Kiểm tra chi tiết từng phần của mắt: Bác sĩ sẽ lần lượt thực hiện kiểm tra từ ngoài vào trong:

• Mí mắt và bề mặt mắt: Quan sát bờ mi, các tuyến lệ, kết mạc và màng phim nước mắt để phát hiện viêm nhiễm hoặc khô mắt.
• Phần trước của mắt: Kiểm tra kỹ giác mạc (lòng đen), tiền phòng, mống mắt và đặc biệt là thủy tinh thể.
• Phần sau của mắt: Để quan sát võng mạc, gai thị, bác sĩ bắt buộc phải sử dụng thêm các thấu kính hội tụ cầm tay (như kính Volk 78D, 90D) đặt trước mắt bệnh nhân hoặc thấu kính tiếp xúc đặt lên giác mạc để nhìn xuyên qua đồng tử, kiểm tra chi tiết đáy mắt.

5. Chi phí khám sinh hiển vi mắt

Chi phí khám sinh hiển vi mắt dao động từ 100.000 – 300.000 VNĐ/lần tại các bệnh viện công lập, khoảng 300.000 – 800.000 VNĐ/lần tại các bệnh viện tư hoặc phòng khám chuyên khoa. Mức giá thực hiện kỹ thuật này có sự chênh lệch tùy thuộc vào loại hình cơ sở y tế mà bạn lựa chọn. 

Để giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cung cấp giải pháp áp dụng BHYT thông tuyến toàn quốc. Dù thẻ BHYT của bạn được đăng ký tại bất kỳ bệnh viện nào, khi đến khám mắt vẫn được hưởng quyền lợi đúng tuyến giúp tối ưu chi phí khám mắt.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Khám sinh hiển vi có cần nhỏ thuốc giãn đồng tử không? 

Không bắt buộc, nhỏ thuốc giãn đồng tử hay không phụ thuộc vào mục đích kiểm tra. Nếu chỉ khám phần trước mắt không cần nhỏ thuốc. Tuy nhiên, nếu cần soi đáy mắt bác sĩ sẽ sử dụng thuốc giãn đồng tử.

Lưu ý quan trọng: Khi nhỏ thuốc giãn đồng tử, mắt bạn sẽ bị lóa và nhìn mờ (đặc biệt là nhìn gần) trong khoảng 4 – 6 tiếng. Do đó, bạn tuyệt đối không được tự lái xe sau khi khám mà nên đi cùng người thân hoặc sử dụng taxi/xe công nghệ để đảm bảo an toàn.

6.2. Trẻ em có khám bằng máy này được không?

Được, phương pháp khám sinh hiển vi an toàn, không đau nên trẻ em hoàn toàn có thể khám bằng máy này khi có các dấu hiệu bất thường hoặc kiểm tra mắt định kỳ. 

Đối với trẻ lớn có thể ngồi yên và đặt cằm đúng vị trí, bác sĩ sẽ khám bằng máy sinh hiển vi như người lớn. Đối với trẻ quá nhỏ hoặc hiếu động không hợp tác, bác sĩ sẽ sử dụng sinh hiển vi cầm tay chuyên dụng để đảm bảo quan sát được tổn thương mà vẫn an toàn cho bé.

Kỹ thuật sinh hiển vi khám mắt đơn giản nhưng hiệu quả, quan sát chi tiết từng cấu trúc nhỏ nhất bên trong mắt. Phương pháp này giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm, là cơ sở để bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, chúng tôi cam kết mang đến quy trình thăm khám chuẩn y khoa với hệ thống sinh hiển vi hiện đại. Liên hệ ngay để được tư vấn và đặt lịch hẹn khám sớm nhất cùng đội ngũ bác sĩ hàng đầu!