Việc sử dụng thuốc điều trị viêm bờ mi mắt hợp lý, đúng chỉ định là yếu tố tiên quyết để kiểm soát bệnh cũng như bảo vệ thị lực. Cần lưu ý tuyệt đối không được tự ý mua dùng thuốc khi chưa thăm khám và có chỉ định của bác sĩ, vì đây có thể là con dao hai lưỡi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến mắt. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ tổng hợp về các loại thuốc này ở bài viết dưới đây.

1. Những lưu ý trước khi sử dụng thuốc điều trị viêm bờ mi mắt

Trước khi tìm hiểu về các loại thuốc điều trị viêm bờ mi mắt, bạn cần lưu ý rằng đôi mắt là cơ quan cực kỳ nhạy cảm và dễ bị tổn thương nên cần phải thận trọng khi dùng bất kỳ sản phẩm nào cho cơ quan này.Những nội dung chính trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo. 

Viêm bờ mi rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh viêm về mắt khác như viêm kết mạc hay viêm loét giác mạc. Do vậy, người đọc cần đến thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và kê đơn chính xác với tình trạng bệnh.

Tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc hoặc mượn đơn thuốc của người khác, bởi việc lạm dụng thuốc hoặc điều trị sai cách có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng không đáng có như rụng lông mi vĩnh viễn, lông quặm,… Đặc biệt là viêm loét giác mạc. Khi bờ mi bị viêm mãn tính, các tế bào viêm và vi khuẩn thường xuyên rơi vào lòng đen, gây loét và để lại sẹo mờ, làm thị lực suy giảm vĩnh viễn.

2. Các nhóm thuốc điều trị viêm bờ mi phổ biến nhất 

Dựa vào nguyên nhân gây bệnh (do vi khuẩn, rối loạn tuyến bã nhờn hay ký sinh trùng), bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc chữa viêm bờ mi mắt khác nhau.

2.1. Thuốc kháng sinh điều trị viêm bờ mi

• Thuốc kháng sinh tại chỗ: Các loại mỡ tra mắt (như Erythromycin, Bacitracin) hoặc thuốc nhỏ mắt (Azithromycin) giúp tiêu diệt vi khuẩn tại chỗ. Bác sĩ thường khuyên người bệnh nên tra thuốc mỡ vào buổi tối trước khi đi ngủ. Việc này giúp thuốc lưu lại trên bờ mi lâu hơn để phát huy tối đa tác dụng, đồng thời tránh tình trạng nhìn mờ gây bất tiện cho sinh hoạt vào ban ngày.
• Kháng sinh đường uống (Dùng trong trường hợp nặng): Đối với các ca viêm bờ mi sau (rối loạn tuyến Meibomian – MGD) hoặc liên quan đến bệnh mụn trứng cá đỏ (Rosacea), bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh đường uống liều thấp (như Doxycycline hoặc Tetracycline). Nhóm thuốc này không chỉ diệt khuẩn mà còn có tác dụng làm loãng dịch tiết nhờn, giúp tuyến bã nhờn thông thoáng và giảm viêm hiệu quả từ bên trong.

2.2. Thuốc nhỏ mắt kháng viêm (Corticoid) 

Nhóm thuốc nhỏ mắt kháng viêm chứa steroid có tác dụng giảm sưng rất nhanh nhưng là ‘con dao hai lưỡi’, cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định để tránh biến chứng tăng nhãn áp.

Lưu ý: Nhóm thuốc này thường chỉ được chỉ định dùng ngắn hạn trong 1-2 tuần đầu để cắt cơn viêm cấp. Tuyệt đối không tự ý dùng kéo dài để tránh các biến chứng nguy hiểm.

2.3. Thuốc điều hòa miễn dịch

Trong các trường hợp viêm bờ mi mạn tính liên quan đến viêm da tiết bã hoặc kèm tình trạng khô mắt nặng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chứa Cyclosporine. Loại thuốc này có tác dụng kiểm soát phản ứng viêm từ bên trong hệ thống miễn dịch của bề mặt nhãn cầu.

2.4. Thuốc trị ký sinh trùng Demodex 

Nếu soi tươi phát hiện có ký sinh trùng Demodex, việc dùng thuốc trị viêm mí mắt thông thường sẽ không hiệu quả. Lúc này, bác sĩ sẽ phải chỉ định sử dụng các sản phẩm chuyên dụng chứa tinh dầu tràm trà (Tea Tree Oil) hoặc thuốc mỡ đặc hiệu để tiêu diệt ký sinh trùng ở trong mắt.

Bắt buộc phải dùng các sản phẩm chuyên dụng cho mắt (như bọt vệ sinh mi có chứa tràm trà). Tuyệt đối không dùng tinh dầu tràm trà nguyên chất bôi lên mi mắt vì nồng độ cao sẽ gây bỏng rát và tổn thương nhãn cầu nghiêm trọng.

Lưu ý: Tinh dầu tràm trà nguyên chất có thể gây kích ứng và bỏng mắt nghiêm trọng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua tinh dầu bên ngoài để bôi lên mắt. Bắt buộc phải sử dụng các chế phẩm y tế chuyên dụng (dạng gạc lau, dung dịch vệ sinh hoặc thuốc mỡ) đã được tinh chiết thành phần an toàn (như Terpinen-4-ol) và được bác sĩ chỉ định.

2.5. Nước mắt nhân tạo 

Viêm bờ mi thường đi kèm với tình trạng khô mắt dai dẳng. Nước mắt nhân tạo giúp làm dịu bề mặt nhãn cầu, giảm cảm giác cộm rát và rửa trôi các chất gây viêm. 

Do viêm bờ mi là bệnh mạn tính cần dùng thuốc lâu dài, người bệnh nên ưu tiên sử dụng các loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản. Các chất bảo quản thông thường nếu dùng thời gian dài có thể gây độc cho biểu mô giác mạc, làm mắt kích ứng và khiến tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn.

3. Biện pháp chăm sóc mắt tại nhà

Việc chỉ sử dụng thuốc đơn thuần sẽ không phát huy tác dụng nếu bờ mi đóng đầy vảy tiết. Bạn cần kết hợp thực hiện cách chữa viêm bờ mi mắt tại nhà (như chườm ấm, vệ sinh bờ mi) song song với việc dùng thuốc.

• Chườm ấm và massage: Dùng gạc sạch thấm nước ấm chườm lên mắt khoảng 5-10 phút để làm mềm vảy bám và giải phóng tắc nghẽn ở tuyến bã nhờn. Sau đó, bạn hãy dùng ngón tay sạch mát-xa nhẹ nhàng theo chiều dọc của tuyến bã nhờn (mi trên vuốt xuống, mi dưới vuốt lên). Động tác này giúp ép các dịch nhờn bị tắc nghẽn thoát ra ngoài hiệu quả hơn.
• Vệ sinh bờ mi: Nên ưu tiên sử dụng các dung dịch hoặc gạc vệ sinh bờ mi chuyên dụng. Trong trường hợp không có, có thể dùng dầu gội em bé pha loãng theo chỉ dẫn, nhưng cần rửa lại thật sạch bằng nước để hạn chế hỏng màng phim nước mắt ở người nhạy cảm.
• Tránh dụi mắt: Đây là điều cực kỳ quan trọng. Việc dụi mắt có thể gây tổn thương cơ học cho bờ mi đang nhạy cảm và đưa thêm vi khuẩn từ tay vào mắt.
• Vệ sinh đồ dùng cá nhân: Cần thay vỏ gối thường xuyên và giặt khăn mặt bằng nước nóng. Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt với người khác để tránh lây nhiễm chéo (nếu nguyên nhân do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng Demodex).
• Bổ sung Omega-3: Omega-3 (có trong cá hồi, hạt lanh, hoặc viên uống bổ trợ) giúp cải thiện chất lượng dịch tiết từ tuyến bã nhờn ở bờ mi, giúp tuyến này hoạt động trơn tru hơn và giảm viêm.
• Hạn chế trang điểm: Trong quá trình điều trị, nên ngưng sử dụng mascara và kẻ mắt để tránh kích ứng nặng hơn.
• Tạm ngưng đeo kính áp tròng: Trong giai đoạn viêm cấp, kính áp tròng có thể tích tụ vi khuẩn và gây kích ứng thêm cho kết mạc. Nên chuyển sang đeo kính gọng cho đến khi tình trạng viêm chấm dứt hoàn toàn.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Dùng chung thuốc nhỏ mắt có sao không?

Tuyệt đối không được dùng chung thuốc nhỏ mắt với người khác. Việc dùng chung thuốc nhỏ mắt điều trị viêm bờ mi có thể gây lây nhiễm chéo vi khuẩn từ người này sang người khác, khiến bệnh trở nên phức tạp và khó điều trị hơn.

4.2. Trẻ em bị viêm bờ mi dùng thuốc gì?

Trẻ em có cấu trúc mắt vô cùng nhạy cảm. Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu bệnh, phụ huynh cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và chỉ định sử dụng thuốc phù hợp. Thông thường, bác sĩ sẽ ưu tiên các dòng kháng sinh nhẹ và nhấn mạnh vào việc vệ sinh mắt hàng ngày thay vì sử dụng các loại thuốc chứa Corticoid liều cao.

Sử dụng đúng thuốc điều trị viêm bờ mi mắt không chỉ giúp nhanh chóng khỏi bệnh mà còn giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm về mắt. Hy vọng bài viết này sẽ hữu ích với bạn. Nếu bạn gặp bất kỳ vấn đề nào về mắt thì hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được thăm khám và điều trị sớm, giúp bảo vệ thị lực toàn diện.