Vết máu bầm ở mắt tuy không đe dọa thị lực nhưng đòi hỏi quy trình chăm sóc đúng cách để tránh kéo dài dai dẳng. Để đẩy nhanh quá trình tự hấp thụ máu của cơ thể, bạn có thể tham khảo các loại thuốc uống tan máu bầm ở mắt lành tính được bác sĩ khuyên dùng. Những thông tin sau đây sẽ giúp bạn gạt bỏ lo lắng và biết cách bảo vệ đôi mắt hiệu quả hơn.

1. Khi nào nên dùng thuốc uống tan máu bầm ở mắt?

Tụ máu xảy ra khi các mạch máu nhỏ dưới da bị vỡ do chấn động, khiến máu tràn ra các mô xung quanh. Vết bầm sẽ diễn tiến sinh lý từ màu đỏ sẫm sang tím, xanh, vàng rồi biến mất hoàn toàn.

Thuốc uống thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Tụ máu do chấn thương: Sau va đập, tai nạn hoặc sau phẫu thuật vùng mắt khiến vùng da quanh mắt bầm tím, sưng nề.
• Vết bầm diện tích rộng: Các khối máu tụ lớn, lan tỏa nhanh và có dấu hiệu lâu tan (thường trên 7–10 ngày).
• Kèm theo sưng tấy: Mắt bị phù mọng, sưng to gây cảm giác đau nhức hoặc nặng mi mắt.
• Phòng ngừa biến chứng: Hỗ trợ đẩy nhanh quá trình thanh lọc máu tụ ở những bệnh nhân có cơ địa khó lành thương.

Lưu ý đặc biệt: Nếu bạn chỉ thấy vết máu đỏ phẳng lỳ trong lòng trắng (xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần) mà không sưng đau, hãy ưu tiên để cơ thể tự hấp thu. Tuy nhiên, nếu xuất hiện tình trạng nhìn mờ, nhìn đôi hoặc thấy ngấn máu đọng trong lòng đen (xuất huyết tiền phòng), bạn tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc mà phải đến bệnh viện cấp cứu ngay để tránh nguy cơ tăng nhãn áp và mù lòa.

2. Các nhóm thuốc uống tan máu bầm ở mắt phổ biến nhất

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại thuốc uống tan máu mắt, thuộc các nhóm khác nhau với cơ chế tác dụng đặc trưng. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giới thiệu các nhóm thuốc phổ biến để bạn có cái nhìn tổng quan.

2.1. Nhóm men kháng viêm, giảm phù nề (Alpha Chymotrypsin)

Alpha Chymotrypsin là một trong những nhóm thuốc được sử dụng rộng rãi và hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị các tình trạng sưng viêm, phù nề, đặc biệt là sau chấn thương.

• Thành phần chính: Alpha Chymotrypsin.
• Tên biệt dược phổ biến: Alpha Choay, OP.Zen, Katrypsin… Đây là những tên quen thuộc mà bạn có thể gặp tại các nhà thuốc.
• Tác dụng:
  • Phân hủy protein gây viêm: Alpha Chymotrypsin là một loại enzyme có khả năng thủy phân các sợi protein trong vùng bị tổn thương, giúp phá vỡ cấu trúc của các chất trung gian gây viêm. Quá trình này giúp giảm phản ứng viêm và sưng tấy hiệu quả.
  • Làm tan cục máu đông: Enzyme này cũng góp phần phân giải các cục máu đông nhỏ và dịch thoát mạch, đẩy nhanh quá trình hấp thu máu tụ dưới da.
  • Giảm sưng nề nhanh chóng: Nhờ tác dụng kháng viêm và phân giải các chất gây phù, thuốc giúp giảm sưng tấy xung quanh vùng mắt một cách rõ rệt.

Để thuốc phát huy tác dụng tốt nhất và được hấp thu hiệu quả vào cơ thể, người bệnh nên ngậm dưới lưỡi cho đến khi viên thuốc tan hoàn toàn, thay vì uống trực tiếp với nước. Việc này giúp enzyme đi thẳng vào hệ tuần hoàn mà không bị dịch vị dạ dày phân hủy.

2.2. Nhóm Vitamin và hoạt chất bền thành mạch

Các loại vitamin và hoạt chất bền thành mạch không trực tiếp làm tan máu bầm nhưng lại đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc củng cố thành mạch máu và hỗ trợ quá trình lành thương.

• Vitamin C:
  • Tác dụng: Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, cần thiết cho quá trình tổng hợp collagen, một protein quan trọng cấu tạo nên thành mạch máu. Việc bổ sung đủ Vitamin C giúp thành mạch bền vững hơn, giảm nguy cơ dễ vỡ và tái phát bầm tím. Ngoài ra, Vitamin C còn thúc đẩy quá trình hồi phục của mô và da.
  • Nguồn cung cấp: Có nhiều trong cam, quýt, ổi, kiwi, dâu tây, rau xanh đậm… Bạn có thể bổ sung qua thực phẩm hoặc viên uống theo chỉ định.
  • Lưu ý: Đối với người bệnh có tiền sử sỏi thận (đặc biệt là sỏi oxalate) cần thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung vitamin C liều cao. Điều này để tránh nguy cơ hình thành hoặc làm trầm trọng hơn trình trạng sỏi thận.
• Vitamin B (đặc biệt là B1, B6, B12): Nhóm vitamin B đóng vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển hóa năng lượng của tế bào, hỗ trợ chức năng thần kinh và tái tạo mô. Đặc biệt, Vitamin B12 có liên quan đến quá trình sản xuất hồng cầu và phục hồi tế bào, gián tiếp hỗ trợ quá trình lành vết thương.
• Vitamin K: Hoạt chất này đóng vai trò thiết yếu trong quá trình đông máu, giúp ngăn ngừa tình trạng chảy máu thêm để vết bầm không lan rộng. Tuy nhiên, cần hiểu rõ Vitamin K chỉ giúp “cầm máu” chứ không có tác dụng trực tiếp làm “tan” khối máu đã hình thành. Trong điều trị các vết bầm ở mắt, Vitamin K thường chỉ được dùng như một thành phần hỗ trợ trong các viên uống tổng hợp nhằm củng cố sức bền thành mạch.
• Rutin: Rutin là một loại bioflavonoid tự nhiên, có nhiều trong một số loại trái cây (như kiều mạch, mận, mơ). Rutin nổi bật với khả năng củng cố thành mạch máu, tăng cường độ đàn hồi và giảm tính thấm của mao mạch. Điều này giúp ngăn chặn máu thoát ra ngoài, từ đó giảm thiểu sự hình thành và làm tan nhanh vết bầm. Nhiều sản phẩm hỗ trợ điều trị giãn tĩnh mạch hoặc củng cố mạch máu thường chứa Rutin.

2.3. Nhóm thuốc giảm đau (Paracetamol)

• Thành phần chính: Paracetamol (còn gọi là Acetaminophen).
• Tác dụng: Paracetamol là thuốc giảm đau và hạ sốt hiệu quả, an toàn khi sử dụng đúng liều lượng. Thuốc này sẽ giúp bạn giảm cảm giác đau nhức, khó chịu tại vùng mắt bị chấn thương, từ đó giúp bạn sinh hoạt và nghỉ ngơi thoải mái hơn.
• Lưu ý: Cần hiểu rõ rằng Paracetamol chỉ có tác dụng giảm đau chứ không có tác dụng làm tan máu bầm hay giảm sưng. Thuốc giảm đau chỉ giải quyết triệu chứng để người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn trong quá trình hồi phục. Hãy sử dụng theo liều lượng khuyến cáo và không lạm dụng để tránh ảnh hưởng đến gan.

2.4. Thuốc tan máu bầm Đông y

Bên cạnh các phương pháp Tây y, nhiều người tìm đến các sản phẩm Đông y để hỗ trợ quá trình tan máu bầm.

• Sản phẩm phổ biến: Long Huyết P/H, viên uống Tanmaubam… và các chế phẩm từ các loại thảo dược có tác dụng hoạt huyết, tán ứ như tam thất, nghệ, huyết giác…
• Tác dụng: Theo y học cổ truyền, các bài thuốc Đông y thường tập trung vào nguyên lý “hoạt huyết hóa ứ”, tức là thúc đẩy lưu thông máu và phân giải các cục máu đông. Nhiều thành phần thảo dược được cho là có khả năng giảm sưng viêm và đẩy nhanh quá trình tan máu bầm.
• Lưu ý: Mặc dù được bào chế từ thảo dược tự nhiên, bạn vẫn cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y học cổ truyền trước khi sử dụng. Tuyệt đối không dùng thuốc Đông y dạng đắp trực tiếp lên mắt (như lá trầu, mật gấu…) vì nguy cơ nhiễm trùng rất cao. Chỉ nên dùng dạng viên uống đã được kiểm định.

3. Những thuốc cần tránh sử dụng khi mắt bị tụ máu bầm

Khi mắt bị tụ máu bầm, bạn cần đặc biệt lưu ý tránh sử dụng các loại thuốc sau:

• Aspirin: Một loại thuốc giảm đau, hạ sốt và chống viêm thường dùng, nhưng cũng là một chất chống đông máu mạnh.
• Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) điển hình là Ibuprofen: Bao gồm các thuốc như Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac… đây là nhóm thuốc giảm đau, kháng viêm phổ biến nhưng cũng có tác dụng ảnh hưởng đến quá trình đông máu.

Lý do chính khiến hai nhóm thuốc này bị cấm dùng trong trường hợp mắt bị tụ máu bầm là do chúng đều có tác dụng chống ngưng tập tiểu cầu, tức là làm loãng máu. Tiểu cầu đóng vai trò then chốt trong việc hình thành cục máu đông tự nhiên, giúp cơ thể cầm máu khi có tổn thương mạch máu.

Lưu ý: Nếu bạn đang dùng các thuốc này để điều trị bệnh tim mạch (như đặt stent, rung nhĩ…), tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc. Việc ngưng thuốc đột ngột có thể dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Hãy thông báo rõ cho bác sĩ nhãn khoa các loại thuốc bạn đang dùng để có hướng xử lý phối hợp an toàn nhất.

4. Lưu ý chế độ khi dùng thuốc

Bên cạnh dùng thuốc, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò 50% vào tốc độ tan máu bầm. Bạn nên lưu ý:

• Quy tắc “Lạnh trước – Ấm sau”: Trong 48 giờ đầu, hãy chườm lạnh để co mạch và giảm sưng. Sau 48 giờ, chuyển sang chườm ấm (khoảng 40°C) để giúp máu tụ tan nhanh hơn. Chỉ chườm nhẹ quanh hốc mắt, tuyệt đối không đè ép lên nhãn cầu.
• Chế độ ăn uống: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C và K (như cam, quýt, rau xanh đậm) để làm bền thành mạch. Cần uống đủ nước và tuyệt đối tránh rượu bia để gan chuyển hóa thuốc tốt nhất. Hạn chế đồ nếp, rau muống nếu có vết thương hở ngoài da để tránh sẹo lồi. Nếu chỉ bầm tím kín, bạn có thể ăn uống bình thường.
• Thận trọng với thực phẩm chức năng: Tránh dùng các loại làm loãng máu như dầu cá liều cao hoặc Vitamin E trong giai đoạn này. Nếu có vết thương hở đi kèm, hãy hạn chế đồ nếp và rau muống để tránh để lại sẹo.
• Tư thế ngủ: Nên kê cao gối trong những ngày đầu để giảm áp lực máu lên vùng mắt, giúp lưu thông tốt và hạn chế tình trạng sưng húp vào sáng hôm sau.
• Theo dõi dấu hiệu nguy hiểm: Nếu bầm tím kèm nhìn mờ, nhìn đôi (song thị) hoặc đau buốt khi liếc mắt, hãy đi chụp CT ngay. Đây là dấu hiệu cảnh báo gãy sàn hốc mắt hoặc kẹt cơ vận nhãn bị vết bầm che lấp.
• Kiên nhẫn: Vết bầm cần 2-3 tuần để tan hết. Màu sắc chuyển từ Đỏ sẫm -> Tím -> Xanh -> Vàng là diễn tiến hồi phục tự nhiên của cơ thể, bạn đừng quá lo lắng.
• Tái khám sau 1 tuần: Ngay cả khi vết bầm đã chuyển vàng, bạn vẫn nên soi lại đáy mắt. Việc này giúp phát hiện sớm các tổn thương như rách võng mạc vốn dễ bị máu tụ và sưng nề che lấp trong giai đoạn đầu.

Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc sử dụng các loại thuốc uống tan máu bầm ở mắt hay bất kỳ phương pháp điều trị nào cũng cần có sự thăm khám và tư vấn từ chuyên gia y tế. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa luôn sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ và tư vấn phác đồ phục hồi tối ưu nhất cho đôi mắt của bạn.