Viêm giác mạc cấp: Những lưu ý cảnh báo

Viêm giác mạc cấp là một trong những bệnh lý về mắt khá phổ biến nhưng lại dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển nhanh, gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Tìm hiểu ngay các dấu hiệu cảnh báo, nguyên nhân và cách xử trí để bảo vệ đôi mắt, tránh những biến chứng không mong muốn. 

1. Viêm giác mạc cấp là gì?

Viêm giác mạc cấp là tình trạng giác mạc, phần mô trong suốt nằm phía trước nhãn cầu, bị viêm hoặc nhiễm trùng khởi phát đột ngột. Bệnh có thể tiến triển nhanh, đặc biệt trong các trường hợp nhiễm trùng, và gây suy giảm thị lực trong thời gian ngắn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Khác với viêm mãn tính (diễn tiến âm ỉ, kéo dài), viêm giác mạc cấp có thể diễn tiến nhanh trong vài giờ đến vài ngày hoặc ngay sau khi mắt gặp các yếu tố nguy cơ như chấn thương, nhiễm trùng, đeo kính áp tròng không đúng cách. Người bệnh có thể nhận thấy rõ sự thay đổi bất thường ở mắt trong thời gian rất ngắn.

Chính vì diễn tiến nhanh và triệu chứng rõ rệt, việc nhận biết sớm viêm giác mạc đóng vai trò quan trọng trong điều trị hiệu quả và bảo vệ thị lực lâu dài.

2. Các triệu chứng cảnh báo viêm giác mạc cấp

Viêm giác mạc cấp thường có biểu hiện rất rõ ràng và tiến triển nhanh. Bạn cần đặc biệt chú ý nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Đau nhức mắt dữ dội: Cảm giác đau nhói, buốt sâu trong mắt, thậm chí lan lên đầu khiến người bệnh khó chịu và không thể mở mắt lâu.
• Sợ ánh sáng (kích thích ánh sáng mạnh): Mắt trở nên cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng, chỉ cần nhìn đèn hoặc ra ngoài trời cũng gây chói và đau.
• Đỏ mắt đặc trưng: Vùng tròng trắng sát với tròng đen đỏ đậm (cương tụ rìa), dấu hiệu điển hình của viêm giác mạc.
• Thị lực giảm đột ngột: Nhìn mờ nhanh, cảm giác như có một lớp sương phủ trước mắt, khó nhìn rõ chi tiết.
• Chảy nước mắt nhiều và có ghèn/mủ: Mắt tiết dịch liên tục, có thể kèm ghèn vàng hoặc xanh, đặc biệt sau khi ngủ dậy.

Lưu ý: Chỉ cần xuất hiện các dấu hiệu như đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ hoặc chảy nước mắt nhiều, bạn nên đi khám chuyên khoa mắt sớm.

3. Nguyên nhân gây bùng phát viêm giác mạc cấp tính

Tùy từng trường hợp, nguyên nhân có thể đến từ nhiễm trùng hoặc các yếu tố cơ học, thói quen sinh hoạt hằng ngày.

• Nhiễm khuẩn cấp: Trong nhóm viêm loét giác mạc do nhiễm trùng, vi khuẩn là nguyên nhân thường gặp, đặc biệt ở người đeo kính áp tròng.
• Nhiễm virus: Phổ biến là virus Herpes simplex và Herpes zoster. Các tác nhân này có thể gây viêm giác mạc cấp, dễ tái phát và có nguy cơ để lại sẹo giác mạc nếu tổn thương nặng hoặc tái phát nhiều lần.
• Nhiễm nấm hoặc amip: Nấm thường xâm nhập khi mắt bị cành cây, bụi thực vật làm tổn thương, trong khi amip Acanthamoeba liên quan đến việc dùng nước không sạch hoặc vệ sinh kính áp tròng kém. Dù ít gặp, nhưng các trường hợp này thường khó điều trị và có thể gây biến chứng nặng.
• Chấn thương cơ học (xước giác mạc): Các tác động như móng tay, bụi kim loại, hạt thóc bay vào mắt có thể gây xước giác mạc, làm mất lớp bảo vệ tự nhiên. Khi lớp biểu mô giác mạc bị tổn thương, vi sinh vật dễ xâm nhập hơn, đặc biệt là vi khuẩn và nấm trong một số hoàn cảnh, từ đó làm tăng nguy cơ viêm loét giác mạc.
• Các yếu tố thuận lợi khác: Việc đeo kính áp tròng không đúng cách, khô mắt, thiếu vitamin A, có dị vật trong mắt, suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng corticoid kéo dài đều làm suy yếu hàng rào bảo vệ của mắt, tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh tấn công và khởi phát viêm giác mạc.

4. Bị viêm giác mạc cấp có nguy hiểm không?

Viêm giác mạc cấp có thể là tình trạng nghiêm trọng, đặc biệt trong các trường hợp do nhiễm trùng. Tổn thương có thể tiến triển nhanh trong vài giờ đến vài ngày nếu không được thăm khám và điều trị kịp thời. Khi đó, vùng viêm có thể lan rộng và ăn sâu vào giác mạc, dẫn đến viêm loét giác mạc.

Trong một số trường hợp, đặc biệt với các vi khuẩn có độc lực mạnh như Pseudomonas, giác mạc có thể bị hoại tử, mỏng dần và có nguy cơ thủng. Hậu quả có thể để lại là sẹo giác mạc, gây giảm thị lực, thậm chí mất thị lực nếu điều trị muộn hoặc không đúng cách.

Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm giác mạc cấp, người bệnh không nên chủ quan hay tự điều trị tại nhà. Việc thăm khám sớm và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ thị lực.

5. Những lưu ý quan trọng khi nghi ngờ viêm giác mạc cấp

Khi xuất hiện các dấu hiệu của viêm giác mạc cấp, việc xử lý đúng ngay từ đầu đóng vai trò quan trọng trong khả năng hồi phục thị lực. Dưới đây là những lưu ý bạn cần ghi nhớ:

• Tuyệt đối không tự ý nhỏ thuốc chứa Corticoid: Việc dùng sai thuốc (đặc biệt khi nhiễm nấm hoặc virus Herpes) sẽ làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, khiến ổ loét lan rộng, có thể làm nặng nhiễm trùng, khiến tổn thương giác mạc tiến triển nhanh hơn và tăng nguy cơ biến chứng.
• Không dụi mắt và tháo kính áp tròng: Nếu đang kính áp tròng, hãy tháo ra ngay lập tức. Việc dụi mắt sẽ làm lớp biểu mô bong tróc rộng hơn, làm tổn thương lan rộng và tăng nguy cơ vi sinh vật xâm nhập sâu hơn vào giác mạc.
• Bảo vệ mắt và giữ vệ sinh đúng cách: Đeo kính râm khi ra ngoài để giảm chói sáng và chắn bụi. Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi nhỏ thuốc, tuyệt đối không dùng chung thuốc nhỏ mắt với người khác.
• Lưu ý về phòng ngừa lây nhiễm: Đa số các ca viêm giác mạc do vi khuẩn, nấm hoặc chấn thương không lây qua giao tiếp thông thường. Tuy nhiên, nếu bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân do virus (như Adenovirus), bệnh sẽ có tính lây nhiễm cao. Lúc này, bạn cần dùng riêng đồ cá nhân, hạn chế tiếp xúc gần và cân nhắc nghỉ học/nghỉ làm trong giai đoạn cấp tính để bảo vệ cộng đồng.
• Thăm khám chuyên sâu: Trong các trường hợp nặng hoặc không điển hình, bác sĩ sẽ cần soi đèn khe, nhuộm Fluorescein và lấy bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân, từ đó đưa ra phác đồ đặc hiệu.

Viêm giác mạc cấp không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ suy giảm thị lực nếu chủ quan hoặc điều trị sai cách. Vì vậy, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở mắt, bạn nên đi thăm khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng hướng.

Nếu cần tư vấn hoặc kiểm tra chuyên sâu, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.