Khi phát hiện một vệt máu đỏ tươi trên lòng trắng của mắt, hay còn gọi là xuất huyết kết mạc, thường khiến nhiều người lo lắng. Dù đa phần tình trạng xuất huyết dưới kết mạc này là lành tính, nhưng nếu xử lý đúng cách sẽ giúp mắt bạn hồi phục nhanh chóng và an toàn hơn. Cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu ngay xuất huyết kết mạc nhỏ thuốc gì trong bài viết này.

1. Nhỏ thuốc có làm tan máu trong mắt ngay lập tức không?

Bị “xuất huyết mắt nên nhỏ thuốc gì?” là một trong những câu hỏi mà Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa nhận được rất nhiều từ các bệnh nhân khi đến khám. Khi xuất huyết kết mạc xảy ra, mạch máu nhỏ dưới kết mạc bị vỡ, máu sẽ đọng lại giữa kết mạc và củng mạc (lớp trắng của mắt). Giống như một vết bầm trên da, vệt máu này cần có thời gian để cơ thể tự hấp thụ và tan biến.

Thực tế, không có loại thuốc nhỏ mắt nào có thể làm tan máu “ngay lập tức” trong mắt. Các loại thuốc nhỏ mắt thường được sử dụng chủ yếu tập trung vào việc:

• Giảm triệu chứng khó chịu: Như cảm giác cộm, khô mắt.
• Ngăn ngừa nhiễm trùng: Trong một số trường hợp cụ thể.
• Hỗ trợ quá trình lành thương tự nhiên của cơ thể: Bằng cách duy trì độ ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu.

Đối với các trường hợp xuất huyết kết mạc không đau, lành tính, không giảm thị lực sẽ tự hấp thu và biến mất trong khoảng 7 đến 14 ngày, tùy thuộc vào kích thước của vết xuất huyết. Trong khoảng thời gian này, màu sắc của vệt máu có thể chuyển từ đỏ tươi sang đỏ sẫm, sau đó nhạt dần thành màu vàng hoặc xanh trước khi biến mất hoàn toàn, tương tự như quá trình lành của một vết bầm tím trên da. Nếu tìm thuốc “tan máu nhanh” một cách vội vàng dễ dẫn đến dùng sai, làm tăng nguy cơ biến chứng cho mắt.

2. Bị xuất huyết kết mạc nhỏ thuốc gì cho nhanh khỏi?

Dưới đây là top 3 nhóm thuốc thường được khuyên dùng để hỗ trợ quá trình hồi phục và làm giảm các triệu chứng khó chịu:

2.1. Nước mắt nhân tạo

Người bệnh bị xuất huyết kết mạc không biến chứng thường được chỉ định sử dụng nước mắt nhân tạo. Biện pháp này không làm tan máu tụ, nhưng giúp giữ ẩm bề mặt mắt, giảm kích ứng và hỗ trợ quá trình hồi phục tự nhiên của mắt.

• Giảm cảm giác khó chịu: Khi bị xuất huyết kết mạc, nhiều người có thể cảm thấy cộm, vướng víu hoặc khô mắt. Nước mắt nhân tạo giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm dịu các kích thích này.
• Duy trì độ ẩm: Đôi mắt khô có thể làm tăng cảm giác khó chịu và thậm chí có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục tự nhiên. Nước mắt nhân tạo giúp duy trì độ ẩm cần thiết.
• Bảo vệ mắt: Tạo một lớp màng bảo vệ tạm thời, giảm ma sát khi chớp mắt.

Đặc biệt lưu ý, bạn nên chọn loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản, đặc biệt nếu bạn có ý định sử dụng thường xuyên hoặc có tiền sử dị ứng.

2.2. Nhóm thuốc có kháng sinh (Chỉ dùng khi có chỉ định bắt buộc)

Rất nhiều bệnh nhân có thói quen ra hiệu thuốc mua kháng sinh (như Tobramycin, Ofloxacin…) ngay khi thấy mắt đỏ. Tuy nhiên, đối với xuất huyết dưới kết mạc, đây thường là việc làm không cần thiết và gây lãng phí.

• Trường hợp xuất huyết tự phát: Nếu bạn ngủ dậy thấy mắt đỏ, hoặc sau một cơn ho, hắt hơi mà mắt xuất huyết, không đau, không có bụi hay vật lạ bay vào mắt thì TUYỆT ĐỐI KHÔNG CẦN nhỏ kháng sinh. Trong trường hợp này, kháng sinh không giúp tan máu mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
• Trường hợp cần dùng kháng sinh: Bác sĩ chỉ kê đơn kháng sinh để phòng ngừa nhiễm trùng trong các tình huống cụ thể như:
  • Xuất huyết do chấn thương (bị va đập, bị móng tay quệt vào, cành cây chọc trúng…).
  • Có dị vật bay vào mắt gây trầy xước bề mặt kết mạc/giác mạc.
  • Mắt có dấu hiệu nhiễm trùng kèm theo (đổ ghèn xanh/vàng, đau nhức nhiều).

Lưu ý: Hãy tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua và sử dụng kháng sinh bừa bãi.

2.3. Thuốc uống hỗ trợ thành mạch (Vitamin C, Rutin)

Việc bổ sung các dưỡng chất như Vitamin C, Rutin C (có nhiều trong cam, chanh, hoa hòe) là một thói quen tốt, đặc biệt với người có thành mạch yếu, người lớn tuổi, hoặc mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp.

• Tác dụng thực tế: Nhóm thuốc này giúp làm bền vững thành mạch máu, từ đó ngăn ngừa nguy cơ tái phát xuất huyết trong tương lai.
• Lưu ý quan trọng: Bạn không nên kỳ vọng uống thuốc này thì vệt máu trong mắt sẽ tan biến ngay lập tức. Thuốc uống hầu như không có tác dụng làm tan cục máu đông hiện tại nhanh hơn đáng kể so với bình thường. Hãy coi đây là biện pháp chăm sóc sức khỏe lâu dài chứ không phải thuốc “cấp cứu” làm trắng mắt.

3. Những loại thuốc tuyệt đối không nên sử dụng

Trong quá trình điều trị xuất huyết kết mạc, việc tránh xa một số loại thuốc không phù hợp là vô cùng quan trọng để tránh làm tình trạng tồi tệ hơn hoặc gây ra các biến chứng nguy hiểm cho mắt.

3.1. Thuốc co mạch (Naphazoline, Tetrahydrozoline)

Các loại thuốc nhỏ mắt này thường được quảng cáo là “thuốc làm trắng mắt” hoặc “giảm đỏ mắt nhanh chóng”. Thuốc co thành mạch hoạt động bằng cách co thắt các mạch máu trên bề mặt mắt, làm giảm tạm thời tình trạng đỏ.

Tuy nhiên, đối với xuất huyết kết mạc, các mạch máu đã bị vỡ và máu đã chảy ra ngoài. Việc co mạch không thể làm tan vệt máu đó. Ngược lại, việc sử dụng thuốc co mạch có thể gây ra hiện tượng “đỏ mắt phản hồi” (mắt đỏ nhiều hơn do mạch máu giãn nở mạnh hơn bình thường) khi ngưng sử dụng, khiến mắt đỏ hơn trước, thậm chí gây ra tình trạng nghiện thuốc và tổn thương mạch máu lâu dài.

3.2. Thuốc chứa Corticoid (Dexa)

Thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid (ví dụ như Dexamethasone) là loại thuốc chống viêm mạnh, thường được dùng trong các trường hợp viêm nhiễm nặng hoặc dị ứng.

Tuy nhiên, Dexamethasone là một loại thuốc cần được sử dụng hết sức thận trọng và chỉ theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid, đặc biệt là khi không có viêm nhiễm thực sự, có thể dẫn đến những tác dụng phụ nghiêm trọng và vĩnh viễn cho mắt như:

• Tăng nhãn áp: Gây bệnh Glaucoma (thiên đầu thống), có thể dẫn đến tổn thương thần kinh thị giác và mù lòa không hồi phục.
• Đục thủy tinh thể: Đặc biệt là khi sử dụng trong thời gian dài.
• Làm giảm khả năng chống chọi với nhiễm trùng: Khiến mắt dễ bị nhiễm vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng hơn.

4. Kết hợp chế độ chăm sóc để thuốc phát huy tác dụng

Thay vì can thiệp quá nhiều, việc để mắt nghỉ ngơi tự nhiên thường là giải pháp an toàn nhất.

• Chườm lạnh (Chỉ khi cần thiết): Trong 1-2 ngày đầu, nếu bạn cảm thấy mắt sưng tức hoặc khó chịu nhiều, có thể chườm lạnh nhẹ nhàng bên ngoài mi mắt để giảm cảm giác này. Nếu mắt không sưng đau, bạn không nhất thiết phải chườm.
• Cẩn trọng với chườm ấm: Về lý thuyết, chườm ấm giúp tan máu bầm. Tuy nhiên, mạch máu tại kết mạc rất mỏng manh. Nếu nhiệt độ quá nóng hoặc chườm quá sớm khi mạch máu chưa liền hẳn, nhiệt độ cao sẽ làm giãn mạch, gây tái xuất huyết hoặc khiến vệt máu đỏ lan rộng ra nhanh hơn.
• Bảo vệ mắt: Đeo kính râm khi ra đường để tránh bụi và ánh sáng mạnh, hạn chế dụi mắt và tránh mang vác vật nặng trong thời gian này.

Nếu không chắc chắn về cách thực hiện, tốt nhất bạn nên để mắt tự hồi phục. Vết xuất huyết sẽ tự chuyển màu và biến mất sau 7-14 ngày mà không cần tác động nhiệt.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Xuất huyết kết mạc có tự khỏi không nếu không nhỏ thuốc?

Có. Phần lớn trường hợp lành tính sẽ tự hấp thu và hết sau 1–2 tuần. Nhỏ nước mắt nhân tạo có thể giúp dễ chịu hơn, nhưng cần đi khám nếu kèm đau, mờ mắt hoặc tái phát.

Mẹo kiểm tra tại nhà: Thử nhìn qua một lỗ châm kim nhỏ trên tờ giấy. Nếu nhìn qua lỗ thấy rõ hơn thì thường là do tật khúc xạ (không đeo kính). Nếu vẫn mờ đục hoặc nhìn đường thẳng bị cong méo, hãy đi cấp cứu ngay vì đó là dấu hiệu tổn thương sâu bên trong mắt.

5.2. Thuốc nhỏ mắt V.Rohto có dùng được không?

Cần hết sức thận trọng. Đa số các loại thuốc nhỏ mắt thông thường (tạo cảm giác mát lạnh) đều chứa chất co mạch, không giúp tan máu tụ mà còn có thể gây kích ứng. Tốt nhất, bạn nên hỏi dược sĩ mua nước mắt nhân tạo chuyên dụng (như V.Rohto DryEye, Sanlein, Refresh…) để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mắt.

Hy vọng rằng bài viết này đã giải đáp được thắc mắc của bạn về việc xuất huyết kết mạc nhỏ thuốc gì và những lưu ý quan trọng. Điều cốt yếu là không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là Corticoid hay thuốc co mạch, mà hãy tham khảo ý kiến chuyên gia. Sức khỏe đôi mắt là vô giá, và việc thăm khám kịp thời tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn an tâm, đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra hiệu quả nhất, giữ gìn đôi mắt sáng khỏe dài lâu.