Sốt xuất huyết không chỉ gây sốt, mệt mỏi mà còn tiềm ẩn biến chứng về mắt, trong đó có tình trạng bị mờ mắt sau khi bị sốt xuất huyết. Khi bệnh nhân gặp tình trạng này là dấu hiệu cho thấy các tổn thương nguy hiểm như xuất huyết võng mạc, viêm thần kinh thị giác có thể đang diễn ra. Vậy đâu là nguyên nhân, các biến chứng cụ thể và cách can thiệp kịp thời? Để giải đáp những thắc mắc này, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết ngay trong bài viết này.

1. Tại sao lại bị mờ mắt sau khi bị sốt xuất huyết?

Sốt xuất huyết tấn công cơ thể thông qua virus Dengue, gây ra một chuỗi phản ứng phức tạp trong hệ miễn dịch và hệ tuần hoàn. Điều này ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, bao gồm cả đôi mắt. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mờ mắt sau sốt xuất huyết có thể lý giải qua một số yếu tố cốt lõi:

• Tổn thương mạch máu: Virus Dengue làm tăng tính thấm thành mạch, khiến các mao mạch dễ rò rỉ và xuất huyết. Khi mạch máu nhỏ trong mắt bị tổn thương, máu thoát ra gây đỏ mắt, cản ánh sáng và làm giảm thị lực.
• Giảm số lượng tiểu cầu: Một trong những đặc trưng của sốt xuất huyết là sự sụt giảm nghiêm trọng của tiểu cầu. Tiểu cầu đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Khi số lượng tiểu cầu thấp, nguy cơ xuất huyết ở bất kỳ vị trí nào trong cơ thể, bao gồm cả mắt, đều tăng lên đáng kể.
• Biến chứng thần kinh/miễn dịch: Sốt xuất huyết gây ra một phản ứng viêm mạnh mẽ trong cơ thể. Phản ứng viêm này có thể ảnh hưởng đến các cấu trúc nhạy cảm của mắt, như dây thần kinh thị giác hoặc màng bồ đào, dẫn đến tình trạng phù nề hoặc tổn thương, làm giảm thị lực.
• Ảnh hưởng thần kinh: Trong một số trường hợp hiếm gặp hơn, virus Dengue có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương và các dây thần kinh sọ não, bao gồm cả dây thần kinh thị giác, gây ra tình trạng viêm hoặc rối loạn chức năng.

Đặc biệt lưu ý: Các biến chứng mờ mắt sau sốt xuất huyết thường không xuất hiện khi đang sốt, mà khởi phát vào giai đoạn hồi phục (thường từ ngày thứ 7 trở đi) khi đã hết sốt. Sự chủ quan trong thời điểm này là nguyên nhân chính gây chậm trễ điều trị, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thị lực vĩnh viễn.

2. Các biến chứng nguy hiểm gây mờ mắt sau sốt xuất huyết

Các biến chứng mắt nguy hiểm có thể xảy ra sau khi bị sốt xuất huyết, gây ra tình trạng mờ mắt và cần được cấp cứu y tế kịp thời:

2.1. Xuất huyết võng mạc

Đây là một trong những biến chứng mắt phổ biến nhất liên quan đến sốt xuất huyết. Võng mạc là lớp mô thần kinh nhạy cảm ở phía sau mắt, có chức năng thu nhận ánh sáng và truyền tín hiệu hình ảnh lên não.

• Cơ chế: Do virus Dengue làm tăng tính thấm thành mạch và giảm tiểu cầu, các mạch máu nhỏ trên võng mạc có thể bị vỡ, gây ra các điểm xuất huyết li ti hoặc những đám xuất huyết lớn hơn.
• Triệu chứng: Người bệnh có thể thấy các đốm đen di động, nhìn mờ một phần hoặc toàn bộ trường nhìn, hoặc thậm chí là mất thị lực đột ngột nếu xuất huyết lan rộng vào vùng hoàng điểm (điểm vàng).
• Mức độ nguy hiểm: Xuất huyết võng mạc nếu không được kiểm soát có thể gây tổn thương vĩnh viễn các tế bào cảm thụ ánh sáng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực trung tâm và ngoại biên. Theo nghiên cứu của Yip et al. (được công bố năm 2014 trên Tạp chí Current Opinion in Ophthalmology), xuất huyết võng mạc có thể xảy ra ở 10% đến 30% số bệnh nhân sốt xuất huyết có biến chứng về mắt. [1]

2.2. Xuất huyết dịch kính

Dịch kính là một chất gel trong suốt lấp đầy khoang mắt, nằm giữa thủy tinh thể và võng mạc. Nó giúp duy trì hình dạng cầu mắt và cho phép ánh sáng đi qua võng mạc.

• Cơ chế: Khi có xuất huyết lớn từ võng mạc hoặc từ các mạch máu trong khoang dịch kính, máu sẽ tràn vào, làm vẩn đục dịch kính.
• Triệu chứng: Thị lực giảm đột ngột, nặng nề hơn so với xuất huyết võng mạc đơn thuần. Người bệnh có thể thấy màn che màu đỏ hoặc đen trước mắt, các vật thể lơ lửng nhiều và dày đặc.
• Mức độ nguy hiểm: Xuất huyết dịch kính là một cấp cứu nhãn khoa. Máu tràn vào khoang mắt, tạo thành “màn che màu đỏ/đen” khiến thị lực giảm đột ngột và nặng nề.Nếu không can thiệp kịp thời, khối máu tụ này có thể dẫn đến Bong võng mạc do co kéo hoặc nhiễm độc võng mạc do lắng đọng sắt, gây mất thị lực vĩnh viễn. Cần điều trị khẩn cấp để loại bỏ máu tụ và bảo tồn thị giác.

2.3. Viêm dây thần kinh thị giác

Dây thần kinh thị giác là cầu nối quan trọng truyền tải hình ảnh từ mắt lên não. Viêm dây thần kinh thị giác là một tình trạng nghiêm trọng.

• Cơ chế: Phản ứng viêm toàn thân do virus Dengue có thể lan đến dây thần kinh thị giác, gây sưng và tổn thương. Trong một số ít trường hợp, nó có thể là một phản ứng miễn dịch tự tấn công sau khi nhiễm virus.
• Triệu chứng: Giảm thị lực nhanh chóng, đau khi cử động mắt (Cảm giác đau nhức sâu trong hốc mắt, tăng lên khi liếc mắt là dấu hiệu chỉ điểm quan trọng của bệnh lý này), giảm khả năng nhận biết màu sắc. Thị lực có thể giảm nặng nề, đôi khi chỉ còn nhận biết được sáng tối.
• Mức độ nguy hiểm: Đây là một biến chứng nguy hiểm vì có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn dây thần kinh thị giác, gây mất thị lực không hồi phục nếu không được điều trị kịp thời bằng corticosteroid và các liệu pháp hỗ trợ khác.

2.4. Phù hoàng điểm và phù võng mạc

Phù hoàng điểm là tình trạng tích tụ dịch tại điểm vàng (khu vực nhìn chi tiết nhất), trong khi phù võng mạc là sưng tấy lan rộng hơn.

• Cơ chế: Rò rỉ dịch từ các mạch máu võng mạc bị tổn thương do phản ứng viêm của sốt xuất huyết.
• Triệu chứng: Nếu bị phù hoàng điểm, thị lực trung tâm giảm rõ rệt, người bệnh thấy các vật thẳng (như khung cửa) bị biến dạng, cong méo. Nếu bị phù võng mạc lan tỏa, thị lực tổng thể có thể giảm, tầm nhìn bị thu hẹp.
• Mức độ nguy hiểm: Phù kéo dài, đặc biệt là phù hoàng điểm, có thể gây tổn thương vĩnh viễn tế bào cảm thụ ánh sáng, dẫn đến suy giảm thị lực không hồi phục nếu không được điều trị kịp thời bằng chụp OCT.

2.5. Viêm màng bồ đào

Màng bồ đào bao gồm mống mắt, thể mi và hắc mạc. Viêm màng bồ đào là tình trạng viêm của một hoặc nhiều phần trong cấu trúc này.

• Cơ chế: Phản ứng miễn dịch của cơ thể chống lại virus hoặc chính virus tấn công trực tiếp có thể gây viêm ở màng bồ đào.
• Triệu chứng: Mắt đỏ, đau mắt, nhạy cảm với ánh sáng (sợ sáng), nhìn mờ, xuất hiện ruồi bay hoặc các đốm đen. Tùy thuộc vào vị trí viêm (trước, giữa hay sau), triệu chứng có thể khác nhau.
• Mức độ nguy hiểm: Viêm màng bồ đào có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như tăng nhãn áp (glaucoma), đục thủy tinh thể, phù hoàng điểm, và thậm chí là mất thị lực vĩnh viễn nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời.

3. Cần làm gì khi thấy mắt bị mờ sau sốt xuất huyết?

Nếu bạn hoặc người thân gặp phải tình trạng mờ mắt sau khi đã mắc sốt xuất huyết, hành động kịp thời và đúng đắn sẽ quyết định lớn đến khả năng phục hồi thị lực. Tham khảo những khuyến nghị cụ thể từ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để có cách xử trí kịp thời và hiệu quả nhé.

3.1. Đi khám ngay lập tức tại chuyên khoa mắt

• Không tự chẩn đoán: Tình trạng mờ mắt có thể là dấu hiệu của nhiều biến chứng khác nhau, từ nhẹ đến rất nặng. Việc tự suy đoán hoặc trì hoãn thăm khám có thể làm trầm trọng thêm tình hình.
• Thăm khám chuyên sâu: Bắt buộc phải đến các cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được thăm khám toàn diện. Việc này bao gồm:
  • Soi đáy mắt: Bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để quan sát trực tiếp võng mạc, dịch kính và đĩa thị (đầu dây thần kinh thị giác) để tìm kiếm các dấu hiệu xuất huyết, phù nề, viêm nhiễm hoặc tổn thương.
  • Chụp OCT (Chụp cắt lớp võng mạc): Đây là kỹ thuật hình ảnh không xâm lấn, cung cấp hình ảnh cắt ngang chi tiết của võng mạc, giúp phát hiện sớm và chính xác các tổn thương nhỏ như xuất huyết võng mạc dưới bề mặt mà việc soi đáy mắt thông thường khó nhận ra.
• Tránh chỉ đo thị lực thông thường: Đo thị lực chỉ cho biết khả năng nhìn xa của mắt nhưng không thể cung cấp thông tin về tình trạng cấu trúc bên trong mắt. Một số biến chứng nguy hiểm có thể không ảnh hưởng ngay lập tức đến thị lực đo được nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ cao nếu không được phát hiện sớm.

Đặc biệt lưu ý: Nếu bạn thấy chớp sáng lóe lên liên tục kèm theo hiện tượng nhìn mờ thì đó có thể là dấu hiệu của bong võng mạc cấp tính, cần đi cấp cứu ngay lập tức.

3.2. Chế độ sinh hoạt và chăm sóc đặc biệt cho mắt

Khi mắt bị tổn thương, việc nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách sẽ hỗ trợ quá trình hồi phục và ngăn ngừa biến chứng thêm.

• Nghỉ ngơi mắt tuyệt đối:
  • Hạn chế tối đa việc sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính, tivi.
  • Tránh đọc sách, làm việc chi tiết cần tập trung cao độ bằng mắt.
  • Hãy nhắm mắt thư giãn thường xuyên hoặc nhìn ra xa, về phía thiên nhiên.
  • Mục tiêu là giảm gánh nặng cho đôi mắt, tạo điều kiện để các tổn thương bên trong hồi phục.
• Tránh vận động mạnh:
  • Đặc biệt đối với các trường hợp có xuất huyết ở mắt (võng mạc, dịch kính), việc vận động mạnh như chạy bộ, nâng vật nặng, cúi người đột ngột có thể làm tăng áp lực nội nhãn hoặc huyết áp, dẫn đến nguy cơ xuất huyết thêm hoặc tái phát.
  • Hãy giữ cho cơ thể ở trạng thái thư giãn, tránh các hoạt động gây chấn động mạnh.
  • Trong trường hợp nghi ngờ xuất huyết dịch kính/ võng mạc, bạn nên kê cao gối (khoảng 30-45 độ) khi nằm nghỉ ngơi để giữ tư thế đầu cao để máu lắng xuống dưới. Điều này tránh cho phần máu lấp trục thị giác và giúp bác sĩ dễ soi đáy mắt hơn.  
• Dinh dưỡng khoa học:
  • Bổ sung Vitamin A: Quan trọng cho chức năng thị giác, đặc biệt là khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu. Có nhiều trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang, gan, trứng.
  • Bổ sung Vitamin C: Tăng cường sức bền thành mạch máu, giúp giảm nguy cơ xuất huyết. Có nhiều trong cam, quýt, ổi, dâu tây, ớt chuông.
  • Bổ sung Vitamin E: Là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, bảo vệ tế bào mắt khỏi tổn thương. Có nhiều trong dầu thực vật, các loại hạt, rau xanh đậm.
  • Hãy xây dựng chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi và các thực phẩm tốt cho mắt để hỗ trợ quá trình phục hồi niêm mạc và thành mạch.

Cảnh giác nếu mắt mờ sau khi hết sốt. Dù nhìn rõ (10/10) nhưng thấy vật méo hoặc có điểm đen, bạn cần chụp OCT ngay để tránh tổn thương võng mạc vĩnh viễn. Tuyệt đối không tự uống thuốc kháng viêm (Corticoid) vì dễ khiến bệnh bùng phát nặng hơn.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Mắt bị mờ sau sốt xuất huyết bao lâu thì sáng lại?

Thời gian mắt hồi phục sau khi mờ do sốt xuất huyết không cố định, thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Điều này phụ thuộc vào loại biến chứng, mức độ nặng và việc điều trị kịp thời. Một số trường hợp nặng có thể không phục hồi hoàn toàn.

4.2. Có nên uống thuốc bổ mắt ngay không?

Không nên tự ý uống thuốc bổ mắt ngay lập tức. Thuốc bổ mắt không điều trị được các biến chứng cấp tính gây mờ mắt sau sốt xuất huyết như xuất huyết hay viêm nhiễm. Việc tự dùng thuốc có thể làm chậm trễ chẩn đoán và điều trị đúng nguyên nhân.

4.3. Bị mờ mắt sau sốt xuất huyết có tự khỏi không?

Các trường hợp mờ mắt nhẹ sau sốt xuất huyết có thể tự hồi phục, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Nhiều biến chứng nghiêm trọng như xuất huyết dịch kính, viêm thần kinh thị giác không thể tự khỏi và cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Khi bị mờ mắt sau khi bị sốt xuất huyết, đây là dấu hiệu cảnh báo cần được quan tâm đặc biệt. Việc chủ quan có thể dẫn đến những biến chứng thị lực vĩnh viễn. Thay vì lo lắng, hãy trang bị kiến thức và chủ động thăm khám chuyên khoa mắt ngay lập tức. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cam kết đồng hành, mang đến sự chẩn đoán chính xác và phác đồ điều trị kịp thời, đảm bảo chất lượng cuộc sống của bạn với đôi mắt sáng khỏe.

Nguồn tham khảo:

1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4108139/