Khi soi gương và nhận thấy lòng trắng mắt nổi gân máu đỏ rực với các tia máu li ti chằng chịt, không ít người cảm thấy lo lắng và bất an. Thực tế, hiện tượng này rất dễ bị nhầm lẫn với tình trạng chảy máu mắt (xuất huyết dưới kết mạc). Thông thường mắt nổi nhiều gân máu có thể tự hết sau 1 – 2 tuần, tuy nhiên nếu đi kèm đau nhức hãy thăm khám bác sĩ ngay. Vậy làm thế nào để điều trị, phòng ngừa tình trạng gân máu trong mắt? Cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau. 

1. Mắt nổi gân máu đỏ là hiện tượng gì?

Mắt nổi gân máu là hiện tượng các mao mạch nhỏ ở kết mạc bị giãn nở do áp lực, mệt mỏi hoặc kích ứng. Đặc điểm nhận dạng là mắt xuất hiện mạch máu đỏ li ti như mạng nhện, bạn có thể nhìn rõ từng sợi mảnh tách biệt nhau. Tình trạng này có thể kèm ngứa, rát, hoặc không đau và thường tự hết sau 1-2 tuần. Nếu kèm đau nhức, giảm thị lực, hãy thăm khám bác sĩ ngay.

Thực tế, nhiều người thường nhầm lẫn giữa hiện tượng giãn mạch máu mắt và tình trạng chảy máu mắt (hay còn gọi là xuất huyết mắt). Mắt nổi gân máu đỏ thường xảy ra khi bạn thức khuya, xem điện thoại quá lâu hoặc bị khô mắt mãn tính.

Nếu tình trạng mắt nổi gân máu kéo dài trên 2 tuần, tái phát liên tục hoặc chỉ xuất hiện ở một bên mắt, bạn cần đi khám ngay để tầm soát các bệnh lý mạn tính như viêm bờ mi hay viêm kết mạc. 

Đặc biệt, hãy hết sức cảnh giác với công thức nguy hiểm bao gồm: Mắt đỏ + đau nhức sâu + nhìn mờ. Sự kết hợp của ba triệu chứng này là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng như Glocom cấp tính hoặc viêm màng bồ đào. Thay vì tự theo dõi tại nhà, bạn phải đến bệnh viện cấp cứu lập tức để tránh nguy cơ mù lòa nhanh chóng. Đây không còn là vấn đề thẩm mỹ thông thường mà là tình trạng khẩn cấp cần can thiệp y tế.

2. Các nguyên nhân gây mắt nổi mạch máu đỏ

Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến gây tình trạng mắt nổi mạch máu đỏ

2.1. Viêm kết mạc

Viêm kết mạc (đau mắt đỏ) thường gây đỏ nhiều ở vùng lòng trắng xa tròng đen, đây là nguyên nhân phổ biến khiến mắt nổi gân máu. Nếu bạn thấy mắt nổi gân đỏ kèm theo sốt cao đột ngột và đau nhức cơ thể, hãy cảnh giác với bệnh sốt xuất huyết mắt đỏ. Đây là dấu hiệu cho thấy virus đang tấn công hệ thống mạch máu toàn thân.

Trong trường hợp bạn thấy các mạch máu đỏ sẫm, tụ lại thành một vòng tròn sát quanh tròng đen (gọi là cương tụ rìa), hãy cẩn thận. Đây không phải là đau mắt đỏ thông thường mà là dấu hiệu cảnh báo tổn thương sâu bên trong mắt như viêm loét giác mạc hoặc viêm màng bồ đào, cần điều trị chuyên sâu để bảo toàn thị lực. 

2.2. Xuất huyết dưới kết mạc

Khác với việc mắt nổi gân máu, hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc xảy ra khi vỡ mạch máu mắt thực sự. Máu thoát ra ngoài lòng mạch tạo thành mảng đỏ đậm trong lòng trắng. Tình trạng này có thể xuất hiện sau một cơn ho mạnh, hắt hơi, rặn mạnh hoặc chấn thương nhẹ ở mắt.

Đa phần xuất huyết dưới kết mạc là lành tính. Tuy nhiên, nếu tình trạng này tái phát nhiều lần (tháng nào cũng bị hoặc bị cả hai mắt), có thể là hồi chuông cảnh báo cho các bệnh lý toàn thân như: Cao huyết áp kịch phát, tiểu đường, hoặc các rối loạn về đông máu. Lúc này, khám mắt thôi chưa đủ, bạn cần kiểm tra sức khỏe tổng quát.

2.3. Một số nguyên nhân khác

• Khô mắt và hành động dụi mắt: Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử dù không trực tiếp làm vỡ mạch máu nhưng lại gây mỏi và khô mắt nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng nhiều người lầm tưởng về việc chảy máu mắt khi xem điện thoại, máy tính. Thực tế, phản xạ dụi mắt do khó chịu mới chính là lực tác động cơ học trực tiếp làm vỡ các mao mạch mỏng manh, gây xuất huyết dưới kết mạc.
• Thức khuya, thiếu ngủ: Khi mắt không được nghỉ ngơi, các mạch máu ở mắt phải giãn nở để cung cấp thêm oxy, khiến mắt lờ đờ và nổi nhiều tia đỏ.
• Dị ứng (bụi, phấn hoa, lông thú): Tình trạng này thường gặp tất cả mọi lứa tuổi, bao gồm cả trẻ em. Đây cũng là nguyên nhân thường gặp nhất khiến mắt bé có gân máu. Do trẻ nhỏ có làn da và niêm mạc nhạy cảm, bé hay dụi mắt khi bị ngứa hoặc dính bụi, làm các mạch máu li ti nổi rõ hơn bình thường.
• Tăng nhãn áp (Glocom): Đây là cảnh báo nguy hiểm nếu mắt đỏ kèm theo đau nhức dữ dội, buồn nôn và nhìn mờ.
• Sử dụng kính áp tròng sai cách: Đeo kính quá lâu hoặc vệ sinh kém làm trầy xước kết mạc và giãn mạch máu.
• Bệnh lý bề mặt nhãn cầu mạn tính: Các bệnh như viêm bờ mi mạn tính, viêm giác mạc (khi có tân mạch) có thể gây kích ứng kết mạc kéo dài, dẫn đến tình trạng mạch máu luôn bị giãn (mắt nổi gân máu mạn tính).

3. Cách điều trị mắt bị nổi gân máu đỏ

Sau đây là hướng dẫn chi tiết cách điều trị và chăm sóc khi mắt bị nổi gân máu đỏ:

• Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý: Chú ý vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) và nhắm mắt nghỉ ngơi, tránh xa các thiết bị điện tử. Ngoài ra bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng các dung dịch vệ sinh mi chuyên dụng (nếu có viêm bờ mi) để đạt hiệu quả làm sạch tốt hơn, đặc biệt vào mỗi sáng. 
• Thuốc nhỏ mắt: Sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản để làm dịu và cung cấp oxy cho mắt khi mắt nổi gân máu. Tuyệt đối tránh lạm dụng các loại thuốc nhỏ mắt có tác dụng “làm trắng cấp tốc” (thuốc co mạch). Khi mới nhỏ, mắt sẽ trắng rất nhanh, nhưng khi thuốc hết tác dụng, mạch máu sẽ giãn ra to hơn và đỏ dữ dội hơn trước. Điều này khiến bạn bị phụ thuộc thuốc và có thể dẫn đến viêm kết mạc.
• Tuyệt đối không dụi mắt: Hành động này không chỉ làm vỡ thêm mạch máu mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều. Dụi mắt thường xuyên và mạnh tay là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh giác mạc chóp và làm tăng độ loạn thị, khiến cấu trúc giác mạc bị biến dạng vĩnh viễn, rất khó điều trị.
• Chườm lạnh: Trong trường hợp mới bị, sưng hoặc xuất huyết, hãy chườm lạnh trong 1-2 ngày đầu để co mạch và giảm phù nề. Tuy nhiên, tuyệt đối không chườm ấm khi mắt đang có dấu hiệu viêm nhiễm cấp tính (mắt có mủ, ghèn vàng) vì nhiệt độ cao sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn.

Nếu tình trạng không thuyên giảm sau 1-2 ngày, bạn cần đến gặp bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp:

• Do dị ứng: Sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa thành phần chống dị ứng kết hợp với nước mắt nhân tạo để rửa trôi tác nhân gây dị ứng.
• Do vi khuẩn: Bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc bôi mắt chứa kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn tận gốc.
• Do virus hoặc xuất huyết dưới kết mạc: Bác sĩ hướng dẫn vệ sinh mắt sạch sẽ và dùng nước mắt nhân tạo để hỗ trợ mắt tự hồi phục. Đối với tình trạng xuất huyết dưới kết mạc, máu sẽ tự tan dần sau 1-2 tuần mà không cần dùng thuốc tan máu hay kháng viêm. Tuy nhiên, nếu xuất huyết tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện ở người cao tuổi, cần thăm khám để kiểm tra huyết áp và các yếu tố đông máu tiềm ẩn
• Giảm triệu chứng: Uống thuốc giảm đau, kháng viêm nếu mắt bị phù nề, sưng đau ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Lưu ý quan trọng: Bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng và cách dùng thuốc theo đơn của bác sĩ. Ngay cả khi triệu chứng đã giảm, vẫn cần dùng hết liệu trình và tái khám đúng hẹn để tránh tình trạng kháng thuốc hoặc tái phát dai dẳng.

CẢNH BÁO: Khi nào mắt nổi gân máu cần đi cấp cứu ngay?

Bạn có thể tự theo dõi tại nhà nếu mắt đỏ nhưng không đau, không mờ. Tuy nhiên, hãy đến Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa ngay lập tức nếu mắt đỏ kèm theo một trong các dấu hiệu sau:

• Nhìn mờ, thị lực giảm sút đột ngột.
• Đau nhức dữ dội bên trong nhãn cầu (kèm đau đầu, buồn nôn).
• Sợ ánh sáng, chói mắt không mở được.
• Có mủ hoặc dịch nhầy dính chặt hai mi mắt khi ngủ dậy.
• Mắt đỏ sau khi bị chấn thương hoặc hóa chất bắn vào.

4. Phòng ngừa xuất hiện mắt nổi nhiều gân máu

Để phòng ngừa các bệnh lý về mắt khiến mắt nổi gân máu, bạn có thể áp dụng các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả sau đây:

• Vệ sinh mắt đúng cách: Mỗi sáng sau khi ngủ dậy, hãy dùng bông tẩy trang hoặc khăn sạch thấm nước ấm để loại bỏ ghèn và dịch tiết tích tụ. Điều này giúp ngăn ngừa vi khuẩn phát triển gây viêm nhiễm.
• Từ bỏ thói quen chạm tay lên mắt: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và tuyệt đối không đưa tay lên dụi mắt. Đây là lưu ý đặc biệt quan trọng để tránh tình trạng xuất hiện chỉ máu trong mắt do nhiễm khuẩn hoặc chấn thương cơ học.
• Kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị điện tử: Hạn chế tiếp xúc quá lâu với ánh sáng xanh. Hãy để mắt nghỉ ngơi, thực hiện các bài tập massage nhẹ nhàng hoặc nhìn xa để các mạch máu được thư giãn, tránh hiện tượng chảy máu mắt khi xem điện thoại.
• Chế độ dinh dưỡng: Tăng cường thực phẩm giàu Vitamin A, C, E và đặc biệt là Lutein, Zeaxanthin (có nhiều trong rau xanh đậm, ngô, trứng). Đây là những dưỡng chất thiết yếu giúp bảo vệ võng mạc và tăng cường sức bền cho hệ thống mạch máu mắt trước tác hại của ánh sáng xanh
• Bảo vệ mắt khỏi tác nhân môi trường: Đeo kính mát khi ra nắng để chặn tia UV, đeo kính bơi để tránh nước hồ bơi gây kích ứng. Sử dụng kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều khói bụi.
• Vệ sinh mắt đúng cách khi sử dụng kính áp tròng: Không lạm dụng kính áp tròng, vệ sinh khay đựng sạch sẽ và tuyệt đối không đeo kính khi đi ngủ.
• Khám mắt định kỳ: Tầm soát sức khỏe nhãn khoa ít nhất 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện các bệnh lý về mắt.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải tỏa nỗi lo khi gặp tình trạng mắt nổi gân máu đỏ. Dù phần lớn nguyên nhân bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt và có thể tự thuyên giảm, nhưng bạn cần duy trì thói quen vệ sinh mắt, bổ sung dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ đôi mắt. Trong trường hợp nhận thấy các tia máu không có dấu hiệu nhạt đi hoặc kèm theo cảm giác đau nhức, hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được các bác sĩ thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị an toàn, hiệu quả.