Rách giác mạc đặc biệt là các trường hợp rách sâu hoặc thủng là một cấp cứu nhãn khoa có thể dẫn đến nhiễm trùng nội nhãn hoặc mù lòa nếu không xử lý đúng cách. Vậy cụ thể rách giác mạc có nguy hiểm không và những dấu hiệu nào cho thấy mắt đang ở tình trạng báo động? Hãy cùng các chuyên gia Nhãn khoa Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết ngay dưới đây.

1. Rách giác mạc có nguy hiểm không?

Vậy rách giác mạc có nguy hiểm không? Rách giác mạc là tình trạng rất nguy hiểm nếu vết rách sâu và không được xử lý kịp thời. Hậu quả có thể bao gồm nhiễm trùng, sẹo giác mạc, viêm mủ nội nhãn, đục thủy tinh thể, thậm chí dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

Mức độ nguy hiểm của rách giác mạc phụ thuộc chủ yếu vào độ sâu của vết rách:

• Trường hợp ít nguy hiểm (xước biểu mô nông): Nếu tổn thương chỉ nằm ở lớp biểu mô ngoài cùng của giác mạc, đây thường là dạng nhẹ. Phần lớn các vết xước nông có thể tự lành sau khoảng 2–3 ngày hoặc chỉ cần điều trị bằng thuốc nhỏ mắt, ít khi để lại sẹo và thường không ảnh hưởng đến thị lực.
• Trường hợp nguy hiểm (rách sâu hoặc thủng giác mạc): Khi vết rách lan sâu qua màng Bowman vào lớp nhu mô hoặc xuyên toàn bộ giác mạc, đây là tình trạng nghiêm trọng cần được xử lý khẩn cấp. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp các biến chứng như nhiễm trùng mắt, loét giác mạc, sẹo giác mạc, hạ nhãn áp, tiền phòng xẹp hoặc giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ mù lòa. Vì vậy, các trường hợp rách giác mạc sâu cần được thăm khám và điều trị sớm tại cơ sở chuyên khoa mắt.

2. Rách giác mạc có ảnh hưởng gì không?

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, rách giác mạc có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và sức khỏe của mắt.

• Nhiễm trùng và loét giác mạc: Vết rách trên giác mạc có thể trở thành “cửa ngõ” để vi khuẩn hoặc nấm xâm nhập vào mắt. Nếu không được điều trị sớm, tình trạng này có thể tiến triển thành loét giác mạc, thậm chí gây thủng giác mạc, là biến chứng nặng có nguy cơ làm giảm thị lực nghiêm trọng.
• Sẹo giác mạc vĩnh viễn: Sau khi tổn thương lành lại, giác mạc có thể hình thành mô sẹo đục. Nếu sẹo nằm ở vùng trung tâm, che phủ đồng tử, thị lực của người bệnh có thể bị mờ vĩnh viễn, giống như nhìn qua lớp kính bị trầy xước. Các loại thuốc thông thường không thể làm mất sẹo giác mạc đã hình thành.
• Tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể: Khi mắt bị chấn thương nặng, giác mạc không chỉ bị tổn thương mà các phần khác trong mắt cũng có thể bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể, từ đó ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.
• Mất thị lực hoàn toàn (mù lòa): Trong những trường hợp nặng như rách giác mạc sâu hoặc nhiễm trùng nội nhãn mủ, tổn thương có thể phá hủy các cấu trúc quan trọng của mắt. Khi đó, nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn rất cao, thậm chí có thể phải múc bỏ nhãn cầu để kiểm soát nhiễm trùng.

3. Làm sao để giảm thiểu mức độ nguy hiểm khi bị rách giác mạc?

Khi nghi ngờ bị rách giác mạc, việc xử lý đúng cách và kịp thời có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ thị lực. Người bệnh cần lưu ý một số biện pháp quan trọng sau:

• Sơ cứu đúng cách: Ngay sau chấn thương mắt, không dụi mắt, không tự ý rút dị vật và không nhỏ thuốc khi chưa có chỉ định. Khi di chuyển đến bệnh viện, không ép băng gạc lên mắt; thay vào đó dùng vật cứng, sạch che chắn nhẹ bên ngoài hốc mắt (không chạm nhãn cầu) để tránh va chạm và đến khám càng sớm càng tốt.
• Điều trị sớm: Việc thăm khám sớm, đặc biệt trong 24 giờ đầu với các trường hợp nặng, có ý nghĩa quan trọng trong tiên lượng thị lực.
• Ghép giác mạc: Ghép giác mạc chỉ áp dụng khi đã để lại sẹo vĩnh viễn sau chấn thương, không phải xử lý ngay lúc mới bị rách (lúc đó cần khâu phục hồi trước). Đây cũng thường là phương án điều trị cuối cùng khi các biện pháp khác không còn hiệu quả.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Rách giác mạc kiêng ăn gì?

Khi bị rách giác mạc, nên hạn chế các thực phẩm dễ gây kích ứng như đồ cay nóng, rượu bia, thuốc lá. Nếu có cơ địa dị ứng, nên hạn chế các thực phẩm dễ gây phản ứng như hải sản hoặc các món chiên giòn như phồng tôm. Những thực phẩm này có thể khiến mắt dễ sưng đỏ, chảy nước mắt nhiều hơn và làm chậm quá trình lành vết thương.

4.2. Bị rách giác mạc có phải mổ không? 

Không phải tất cả các trường hợp rách giác mạc đều phải phẫu thuật. Việc có cần mổ hay không phụ thuộc vào độ sâu và mức độ tổn thương của giác mạc.

• Trường hợp nhẹ – điều trị nội khoa (nhỏ thuốc): Nếu vết rách chỉ ở lớp biểu mô nông, bác sĩ thường chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc nước mắt nhân tạo để giúp giác mạc hồi phục. Những tổn thương nhẹ này thường tự lành sau vài ngày và ít ảnh hưởng đến thị lực. Lưu ý: Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid (như Polydexa, Tobradex) khi chưa có chỉ định, vì có thể làm mắt lâu lành và tăng nguy cơ nhiễm nấm hoặc virus.
• Trường hợp nặng – cần phẫu thuật khâu giác mạc: Nếu vết rách lan sâu vào các lớp bên trong hoặc xuyên giác mạc, bác sĩ có thể phải khâu giác mạc để đóng vết rách và bảo vệ cấu trúc nhãn cầu. Đây là thủ thuật ngoại khoa cần thực hiện sớm nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm nguy cơ mất thị lực.

4.3. Rách giác mạc bao lâu thì nhìn rõ lại?

Thời gian phục hồi thị lực phụ thuộc vào mức độ tổn thương của giác mạc. Với các vết xước nông, mắt thường có thể nhìn rõ lại sau khoảng 1 – 3 ngày. Tuy nhiên, nếu vết rách sâu và phải khâu giác mạc, quá trình hồi phục có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng. Trong một số trường hợp, nếu vết rách nằm ở vùng trung tâm giác mạc, thị lực có thể bị ảnh hưởng lâu dài.

Mức độ nguy hiểm của rách giác mạc phụ thuộc vào mức độ tổn thương của giác mạc. Những vết rách nhỏ và nông thường có thể hồi phục tốt nếu được chăm sóc và điều trị đúng cách. Trong khi đó, các vết rách lớn có thể để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, khi mắt xuất hiện các dấu hiệu như đau, cộm, chảy nước mắt nhiều hoặc nhìn mờ, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị phù hợp.

Để được bác sĩ chuyên khoa mắt tư vấn và thăm khám kịp thời, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403.