Viêm bờ mi mắt là tình trạng viêm mãn tính thường gặp ở những người lớn tuổi, người thường xuyên trang điểm hoặc có da dầu, gây ra cảm giác cộm xốn, đau rát, sưng đỏ và xuất hiện vảy gàu ở chân mi. Hãy cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết về bệnh lý này qua nội dung sau đây.

1. Viêm mí mắt là gì?

Viêm mí mắt (viêm bờ mi) là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở nang lông mi hoặc các tuyến bã nhờn dọc theo mép mí mắt. Bệnh mang tính chất mạn tính, hay tái phát và gây khó chịu dai dẳng. Dựa trên vị trí giải phẫu, bác sĩ phân loại bệnh thành hai dạng chính:

• Viêm bờ mi trước: Ảnh hưởng đến chân lông mi và mặt ngoài mí mắt. Nguyên nhân thường do nhiễm vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus) hoặc do vảy da dầu (gàu). Tình trạng này thường gây đỏ bờ mi và đóng vảy ở gốc lông mi.
• Viêm bờ mi sau: Xảy ra do rối loạn chức năng tuyến Meibomian (các tuyến tiết dầu nằm trong sụn mi). Khi các tuyến này bị tắc nghẽn, dịch dầu bị ứ đọng gây viêm và làm nước mắt bay hơi nhanh, dẫn đến khô mắt nghiêm trọng.

Dù hiếm khi gây tổn thương thị lực vĩnh viễn, viêm bờ mi là bệnh mạn tính dễ tái phát, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt (bao gồm cả mi trên và mi dưới). Tùy thuộc vào mức độ tắc nghẽn tuyến dầu và nhiễm khuẩn, người bệnh cần kiên trì vệ sinh mí mắt đúng cách kết hợp thăm khám chuyên khoa để kiểm soát triệu chứng và bảo vệ sức khỏe đôi mắt lâu dài.

2. Nguyên nhân gây viêm mi mắt 

Có nhiều yếu tố dẫn đến bị viêm mí mắt, phổ biến nhất bao gồm:

• Vi khuẩn: Sự phát triển quá mức của vi khuẩn Staphylococcus ở chân lông mi.
• Rối loạn tuyến dầu Meibomius: Tuyến dầu hoạt động bất thường dẫn đến tắc nghẽn.
• Viêm da mi mắt: Bao gồm tình trạng viêm da dầu (gàu ở tóc/lông mày) hoặc viêm da mi mắt dị ứng do mỹ phẩm, môi trường.
• Ký sinh trùng: Đặc biệt là bọ Demodex sống ở khu vực chân mi mắt.
• Bệnh lý về da: Viêm da tiết bã (gàu ở tóc/lông mày) hoặc bệnh Rosacea (chứng đỏ mặt).
• Thói quen vệ sinh và sinh hoạt: Vệ sinh mắt không đúng cách, không tẩy trang kỹ, thường xuyên dụi mắt bằng tay bẩn hoặc dùng mỹ phẩm kém chất lượng/hết hạn.
• Môi trường và cơ địa: Khói bụi, ô nhiễm môi trường, tình trạng khô mắt mãn tính hoặc cơ địa dị ứng.
• Chế độ dinh dưỡng: Thiếu hụt các chất béo lành mạnh như Omega-3 hỗ trợ hoạt động của tuyến lệ.

3. Các triệu chứng của bệnh viêm bờ mi mắt

Người mắc bệnh viêm bờ mi mắt thường gặp các dấu hiệu điển hình sau:

• Cảm giác cộm, rát như có cát trong mắt.
• Mắt của người bị viêm bờ mi ngứa ngáy làm họ muốn dụi mắt.
• Mí mắt sưng đỏ, xuất hiện các vảy nhỏ li ti giống gàu bám ở gốc lông mi.
• Trường hợp nặng có thể thấy viêm mí mắt có mủ ở chân mi.
• Mắt nhạy cảm với ánh sáng và thường xuyên chảy nước mắt.
• Mắt có thể bị mờ tạm thời, thường hết sau khi chớp mắt hoặc vệ sinh sạch dịch tiết.
• Bệnh nhân thường cảm thấy mắt bị kích ứng nặng hơn vào buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy do các chất tiết tích tụ suốt đêm.

4. Các biến chứng viêm bờ mí mắt

Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh viêm mí mắt có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng:

• Lẹo và chắp mắt tái phát: Do tuyến dầu bị nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn lâu ngày.
• Khô mắt mãn tính: Do lớp màng nước mắt bị mất cân bằng dầu.
• Tổn thương giác mạc: Viêm kéo dài gây trầy xước bề mặt lòng đen.
• Biến đổi cấu trúc bờ mi: Mí mắt có thể bị dày lên hoặc biến dạng.
• Rụng mi và lông mi mọc lệch: Gây đau đớn khi lông mi chọc vào mắt.
• Đau mắt đỏ mạn tính: Dẫn đến tình trạng đau kéo dài.
• Viêm loét giác mạc & Sẹo giác mạc: Đây là biến chứng nặng nhất, có thể gây suy giảm thị lực vĩnh viễn.

5. Chẩn đoán viêm bờ mi mắt như thế nào?

Để xác định chính xác tình trạng viêm mi mắt, bác sĩ nhãn khoa thường bắt đầu bằng việc thăm khám qua đèn khe để kiểm tra chi tiết cấu trúc bờ mi, chân lông mi cũng như hoạt động của tuyến Meibomius. 

Bên cạnh đó, việc kiểm tra màng phim nước mắt cũng được thực hiện nhằm đánh giá mức độ khô mắt đi kèm, giúp đưa ra phác đồ điều trị toàn diện hơn. Trong những trường hợp cần thiết hoặc nghi ngờ nguyên nhân đặc biệt, bác sĩ sẽ tiến hành lấy mẫu thử từ vảy mi hoặc dịch tiết để xét nghiệm, từ đó xác định chính xác sự hiện diện của vi khuẩn hoặc ký sinh trùng Demodex.

6. Điều trị viêm bờ mi mắt như thế nào?

Để điều trị viêm bờ mi mắt, bác sĩ thường sẽ chỉ định cho người bệnh các phác đồ có kết hợp giữa sử dụng thuốc kèm với vệ sinh chăm sóc mắt tại nhà:

• Chườm ấm: Sử dụng gạc sạch thấm nước ấm chườm lên mắt khoảng 5-10 phút để làm mềm vảy và lớp dầu tắc nghẽn.
• Massage nhẹ nhàng: Sau khi đã chườm ấm, để đẩy được mỡ tắc nghẽn (trong viêm bờ mi sau), massage phải đúng hướng. Mi trên vuốt từ trên xuống, mi dưới vuốt từ dưới lên (hướng về phía khe mi). Nếu xoa tròn hoặc vuốt sai hướng sẽ không có tác dụng lưu thông tuyến dầu.
• Vệ sinh bờ mi: Ưu tiên sử dụng các dung dịch/miếng gạc vệ sinh bờ mi chuyên dụng (có bán tại nhà thuốc) vì an toàn và hiệu quả hơn. Nếu không có, có thể dùng dầu gội trẻ em pha loãng nhưng cần hạn chế.
• Thuốc nhỏ mắt kháng sinh/chống viêm: Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn và thuốc mỡ chứa Corticosteroid nhằm giảm sưng viêm. Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn, không lạm dụng quá 7 đến 10 ngày vì có thể làm tăng nguy cơ glôcôm và đục thủy tinh thể.
• Điều trị chuyên khoa sâu: Sử dụng công nghệ nhiệt hoặc nặn tuyến Meibomius tại bệnh viện nếu các phương pháp tại nhà không hiệu quả.

7. Cách phòng ngừa viêm bờ mi mắt

Để hạn chế tối đa khả năng tái phát bệnh, bạn nên thực hiện các cách chữa viêm bờ mi mắt tại nhà mang tính phòng ngừa như sau:

• Giữ sạch vùng mặt và tay trước khi chạm vào mắt.
• Hạn chế trang điểm mắt khi đang có dấu hiệu viêm.
• Bổ sung Omega-3 (từ cá hoặc thực phẩm chức năng) để cải thiện chất lượng dầu tuyến lệ.
• Kiểm soát và điều trị dứt điểm các bệnh lý như gàu da đầu, viêm da tiết bã hoặc chứng đỏ mặt (Rosacea) để ngăn chặn mầm bệnh lan sang vùng mi mắt.
• Sử dụng nước muối sinh lý để rửa mắt sau khi tiếp xúc với khói bụi và đừng quên khám mắt định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa để theo dõi sức khỏe đôi mắt một cách tốt nhất.

Dù không quá nguy hiểm, viêm bờ mi mắt lại là “nỗi ám ảnh” bởi sự khó chịu và khả năng tái phát liên tục nếu điều trị sai cách. Đừng để những triệu chứng nhỏ trở thành biến chứng lớn làm ảnh hưởng đến thị lực của bạn. Nếu bạn đang tìm kiếm một địa chỉ chăm sóc mắt uy tín, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa luôn sẵn sàng đồng hành và chăm sóc mắt cùng bạn!