Trong sinh hoạt hàng ngày, không ít người gặp phải tình trạng vô tình bị bọ xít tiểu vào mắt. Tuy nhiên, đây không đơn thuần là một tai nạn nhỏ gây khó chịu nhất thời. Thực tế, dịch tiết của bọ xít chứa các acid mạnh, gây bỏng và tổn thương giác mạc chỉ trong vài giây tiếp xúc, thậm chí mù lòa nếu không được sơ cứu đúng cách. Vậy làm thế nào để nhận biết mức độ nguy hiểm và cách xử lý an toàn? Hãy cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu ngay qua bài viết sau. 

1. Tại sao bị bọ xít tiểu vào mắt lại nguy hiểm?

Bị bọ xít tiểu vào mắt rất nguy hiểm vì trong dịch tiết của bọ xít chứa axit mạnh và độc tính cao. Khi tiếp xúc với niêm mạc mắt mỏng manh, chất dịch này gây ra tình trạng bỏng, viêm, loét giác mạc, có thể dẫn đến giảm thị lực vĩnh viễn hoặc mù lòa nếu không được sơ cứu đúng cách. 

2. Triệu chứng nhận biết mức độ bỏng

Ngay sau khi bị bọ xít đái vào mắt, người bệnh sẽ lập tức có phản ứng rất rõ ràng, cụ thể như sau: 

Mức độ nhẹ: Mắt đỏ, chảy nước mắt, rát nhẹ (như xát xà phòng).

Mức độ nặng (Bỏng giác mạc): Đây là trường hợp khẩn cấp, dịch tiết đã xâm nhập sâu và phá hủy cấu trúc mắt:

• Mắt sưng húp, mi mắt co quắp khiến người bệnh hoàn toàn không mở được mắt.
• Cảm giác đau buốt cực độ, có thể lan lên vùng thái dương và đại não.
• Nhìn mờ, sợ ánh sáng đặc biệt chói mắt khi có đèn chiếu vào.
• Khi quan sát, bạn sẽ thấy lớp tròng trắng mắt bị đục, đây là dấu hiệu hoại tử giác mạc nghiêm trọng, cần can thiệp y tế ngay lập tức để tránh mù lòa.

3. Cách xử lý tại nhà khi bị bọ xít đái vào mắt

Khi không may bị bọ xít đái vào mắt, thời gian sơ cứu được tính bằng giây. Để bảo vệ thị lực và hạn chế các triệu chứng nguy hiểm, bạn cần thực hiện ngay các bước sơ cứu tại nhà theo hướng dẫn của chuyên gia y tế sau đây:

• Giữ bình tĩnh và tuyệt đối không dụi mắt. Việc dụi mắt sẽ làm chất dịch acid thấm sâu hơn vào giác mạc, đồng thời gây trầy xước niêm mạc, khiến tình trạng bỏng và viêm nhiễm trở nên nặng nề hơn.
• Rửa mắt liên tục bằng nước muối sinh lý hoặc nước mắt nhân tạo. Nếu không có, hãy dùng nước sạch (nước máy, nước suối) dội rửa liên tục. Nghiêng đầu để nước chảy từ trong ra ngoài đuôi mắt, tránh để nước bẩn chảy sang mắt lành. Rửa liên tục ít nhất 15-20 phút. 
• Nếu trong tủ thuốc gia đình có sẵn dung dịch Ringer Lactat, hãy sử dụng ngay để rửa mắt.
• Dung dịch này có thành phần điện giải và độ pH tương đồng với dịch cơ thể. Đặc biệt, Ion Lactat trong dung dịch có khả năng chuyển hóa thành bicarbonat, giúp trung hòa acid trong dịch bọ xít một cách nhanh chóng và an toàn.
• Sau khi rửa mắt sơ bộ, hãy nhờ người thân đi mua thêm nước muối sinh lý để tiếp tục rửa mắt trên đường di chuyển đến cơ sở y tế.

Lưu ý đặc biệt quan trọng: Nếu bạn đang đeo kính áp tròng (lens), việc đầu tiên và bắt buộc là phải tháo bỏ kính ngay lập tức. Kính áp tròng sẽ đóng vai trò như một “màng ngăn” giữ chặt dịch bọ xít áp sát vào bề mặt giác mạc, khiến độc tố ngấm sâu hơn và làm cho mọi nỗ lực rửa mắt bằng nước muối sau đó đều trở nên vô tác dụng.

4. Những sai lầm cần tránh khi bị bọ xít đái vào mắt

• Tuyệt đối KHÔNG nhỏ nước cốt chanh/giấm: Nhiều người lầm tưởng chanh hay giấm có tính sát khuẩn cao sẽ giúp làm sạch mắt. Tuy nhiên, dịch bọ xít vốn đã chứa acid mạnh gây bỏng. Do đó việc nhỏ thêm chanh, giấm sẽ làm tăng nồng độ acid, khiến giác mạc bị bỏng nặng thậm chí dẫn đến mù lòa chỉ trong thời gian ngắn.
• KHÔNG đắp lá trầu không/tỏi: Việc đắp lá trầu hay giã tỏi đắp lên mắt không hề có tác dụng trung hòa độc tố bọ xít. Bởi lá cây không đảm bảo vệ sinh chứa nhiều vi khuẩn, nấm gây bội nhiễm. Còn tinh dầu trong tỏi rất nóng, sẽ làm tình trạng bỏng tệ hơn, gây loét giác mạc.
• KHÔNG tự mua thuốc nhỏ mắt có Corticoid: Các loại thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid nếu dùng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ thủng giác mạc nếu đang có vết loét. Đồng thời gây tăng nhãn áp (Glocom) nếu sử dụng tùy tiện. 
• KHÔNG chủ quan khi thấy triệu chứng thuyên giảm: Nhiều người sau khi rửa mắt thấy hết rát thì không đi khám. Tuy nhiên, acid có thể âm thầm xâm nhập và gây tổn thương sâu bên trong. Nếu không điều trị dứt điểm, mắt có thể bị viêm mạn tính, ảnh hưởng đến thị lực về sau.

Lưu ý quan trọng: Chỉ sử dụng thuốc theo đơn chỉ định của bác sĩ sau khi đã thăm khám.

5. Biện pháp ngăn bọ xít đái tiếp xúc với mắt

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, dưới đây là các biện pháp giúp bạn ngăn chặn hiệu quả dịch tiết bọ xít tiếp xúc với mắt:

• Kiểm tra quần áo kỹ trước khi mặc: Bọ xít thường bám vào quần áo phơi ngoài trời để đẻ trứng hoặc trú ẩn. Trước khi mặc đồ, bạn nên giũ mạnh và kiểm tra kỹ hai mặt vải, đặc biệt là khăn mặt và đồ lót.
• Tránh phơi đồ gần cây cối: Hạn chế phơi quần áo dưới hoặc gần các tán cây như nhãn, vải, chanh…đây là những nơi yêu thích của bọ xít.
• Sử dụng đồ bảo hộ khi làm vườn: Nếu phải tiếp xúc với cây cối, hãy đeo kính bảo hộ và đội mũ rộng vành để ngăn chặn bọ xít rơi trực tiếp vào vùng mặt.
• Không dùng tay đập bọ xít: Nếu thấy bọ xít bám trên tường hoặc đồ dùng, hãy dùng giẻ ẩm chụp lên, gói lại và đem bỏ. Sau đó lau sạch khu vực bọ xít vừa bám vào, tránh việc vô tình chạm tay vào dịch tiết của chúng rồi đưa lên mắt.
• Sử dụng tinh dầu đuổi bọ xít: Bọ xít rất nhạy cảm với các mùi hương mạnh. Bạn có thể sử dụng các loại tinh dầu tự nhiên như sả, bạc hà, quế,…để xua đuổi chúng khỏi không gian sống.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

6.1. Bị bọ xít tiểu vào mắt nhỏ thuốc gì?

Sử dụng nước muối sinh lý hoặc nước mắt nhân tạo để nhỏ mắt liên tục khi bọ xít đái vào mắt.. Ngoài ra bạn có thể rửa mắt bằng dung dịch Ringer lactat để sơ cứu, sau đó nên đến cơ sở y tế gần nhất ngay.

6.2. Bị bọ xít đái vào mắt có bị mù không?

Bị bọ xít đái vào mắt có nguy cơ gây mù mắt nếu không xử lý đúng cách. Tuyệt đối không dụi mắt, cần rửa mắt ngay lập tức bằng nước muối sinh lý và đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để tránh biến chứng nguy hiểm. 

6.3. Bị bọ xít tiểu vào mắt bao lâu thì khỏi?

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương và tốc độ sơ cứu:

• Mức độ nhẹ: Nếu được rửa mắt ngay lập tức và chỉ bị kích ứng bề mặt, các triệu chứng đau rát thường biến mất sau 2 – 3 ngày khi lớp biểu mô giác mạc tái tạo xong.
• Mức độ nặng: Nếu dịch bọ xít gây loét giác mạc sâu hoặc có biến chứng nhiễm trùng, thời gian điều trị có thể kéo dài 1 – 2 tuần hoặc lâu hơn.

Lưu ý: Ngay cả khi mắt đã hết đau sau 2 ngày, bạn vẫn nên đi khám để bác sĩ kiểm tra xem có để lại sẹo giác mạc âm thầm hay không nhằm bảo vệ thị lực tốt nhất.

Nếu bạn hoặc người thân không may bị bọ xít tiểu vào mắt, sau khi đã sơ cứu nhanh tại nhà, hãy tìm đến các cơ sở nhãn khoa uy tín để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và điều trị kịp thời. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống trang thiết bị hiện đại, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa luôn hỗ trợ cấp cứu nhãn khoa kịp thời, chăm sóc và bảo vệ thị lực của bạn.