Sưng mí mắt dưới: Nhận biết bệnh lý và cách điều trị

Sưng mí mắt dưới là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý nhãn khoa như lẹo mắt, chắp mắt, viêm bờ mi hoặc viêm kết mạc dị ứng. Tình trạng này có thể kèm theo đau nhức, tấy đỏ hoặc chỉ phù nề không đau. Để điều trị an toàn, bệnh nhân cần vệ sinh bờ mi, chườm ấm (đối với chắp/lẹo), chườm lạnh (nếu dị ứng) và tuyệt đối không tự ý nặn mủ hay dùng thuốc kháng sinh mà chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Mắt.

1. Bị sưng mí mắt dưới là bệnh gì?

Sưng mí mắt dưới có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận biết sớm giúp điều trị kịp thời, tránh biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.

1.1. Mí mắt dưới bị sưng và đau nhức

• Lẹo mắt ngoài và trong: Do vi khuẩn tụ cầu gây nhiễm trùng nang lông mi hoặc tuyến Zeiss/Moll. Triệu chứng thường là sưng cục đỏ, đau nhức rõ, có thể có mủ ở đầu, xuất hiện nhanh trong vài ngày.
• Chắp mắt: Do tắc tuyến bã nhờn Meibomius, gây ứ đọng chất tiết tạo thành hạt sưng cứng, ít đau hơn lẹo, có thể kéo dài và tái phát nếu không điều trị.
• Viêm bờ mi: Viêm nhiễm vi khuẩn hoặc do tuyến bã nhờn hoạt động bất thường, kèm theo ngứa rát, vảy gầu trắng bám vào chân mi, mí mắt đỏ và sưng nhẹ.
• Viêm mô tế bào trước vách: Đây là tình trạng cấp cứu cần đến bác sĩ ngay. Nhiễm trùng lan ra mô quanh mắt, gây sưng nề toàn mi, đỏ, đau nhiều, sốt, có thể ảnh hưởng đến thị lực nếu không điều trị kháng sinh kịp thời.

1.2. Sưng mí mắt dưới không đau, sưng đỏ bọng mắt

• Dị ứng mắt: Thường do mỹ phẩm, phấn hoa, bụi bẩn, lông thú cưng hoặc thuốc nhỏ mắt. Triệu chứng là sưng bọng mí dưới, đỏ, ngứa nhiều, chảy nước mắt, có thể kèm sổ mũi.
• Tắc tuyến lệ đạo: Dịch nước mắt không thoát được, gây ứ đọng, sưng nhẹ vùng mí dưới gần góc trong mắt. Có thể kèm chảy nước mắt liên tục hoặc nhiễm trùng thứ phát (viêm túi lệ).
• Tích nước sinh lý: Do khóc nhiều, thức khuya, mất ngủ, ăn mặn, uống ít nước hoặc do lão hóa da mí mắt. Mí dưới sưng mềm, không đỏ, không đau, thường cải thiện sau khi điều chỉnh chế độ sinh hoạt.

2. Nguyên nhân sưng mí mắt dưới

Sưng mí mắt dưới có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy cần xác định đúng nguyên nhân để điều trị hiệu quả.

• Dụi mắt hoặc tẩy trang không sạch: Gây kích ứng, bít tắc tuyến bã nhờn và tăng nguy cơ viêm mí mắt.
• Đeo kính áp tròng sai cách: Đeo quá lâu, vệ sinh kém hoặc sử dụng kính hết hạn có thể khiến mí mắt dưới sưng đỏ, kích ứng.
• Bệnh lý nền: Tiểu đường, viêm da tiết bã hoặc bệnh tuyến giáp có thể làm tăng nguy cơ sưng mí mắt dưới.
• Nhiễm ký sinh trùng Demodex: Gây viêm bờ mi mạn tính với các biểu hiện như sưng đỏ mí mắt dưới, ngứa rát, gàu chân mi và rụng lông mi.

3. Cách trị sưng mí mắt dưới an toàn tại nhà

Sưng mí mắt dưới thường gây cảm giác nặng nề, mỏi mắt và ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Dưới đây là một số biện pháp giúp cải thiện tình trạng này:

3.1. Chườm mắt đúng chỉ định

Chườm mắt là cách làm giảm sưng hiệu quả, giúp cải thiện lưu thông máu, giảm viêm và làm dịu cảm giác khó chịu quanh vùng mắt một cách nhanh chóng mà không cần dùng thuốc.

• Thời điểm cần chườm ấm: Khi bị lẹo mắt hoặc tắc tuyến bã nhờn, chườm ấm giúp tan mỡ tuyến bã và gom mủ lẹo nhanh hơn.
• Thời điểm cần chườm lạnh: Khi sưng do dị ứng hoặc xung huyết, chườm lạnh giúp giảm sưng và làm dịu vùng mí mắt.

3.2. Kỹ thuật vệ sinh bờ mi chuẩn y khoa

Vệ sinh bờ mi đúng cách giúp loại bỏ dầu thừa, bụi bẩn, vi khuẩn tích tụ, từ đó giảm viêm, ngăn ngừa tắc tuyến mi và hỗ trợ mí mắt nhanh chóng hết sưng.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch tay bằng xà phòng trước khi bắt đầu.
• Nhúng tăm bông sạch vào dung dịch OcuSoft hoặc nước muối sinh lý NaCl 0.9%.
• Nhắm nhẹ mắt, lau nhẹ nhàng từ trong ra ngoài dọc theo bờ mi trên và dưới, mỗi bên 5 – 10 lần.
• Thay tăm bông mới cho từng mắt để tránh lây nhiễm chéo.
• Thực hiện 1 – 2 lần/ngày, tốt nhất vào buổi sáng và tối.

3.3. Tuyệt đối Không làm những điều sau

Để tránh làm tình trạng sưng mí mắt nặng hơn hoặc gây biến chứng nhiễm trùng, bạn cần lưu ý tuyệt đối tránh các thói quen sau.

• Không nặn mủ lẹo hoặc mụn ở mí mắt.
• Không đắp lá dân gian hoặc các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc lên mắt.
• Hạn chế trang điểm vùng mắt trong thời gian đang sưng.

4. Phương pháp điều trị sưng mí mắt dưới tại Mắt Sài Gòn Biên Hòa

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, bác sĩ sẽ thăm khám, xác định chính xác nguyên nhân sưng mí mắt dưới và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

• Điều trị nội khoa: Chỉ định thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc điều trị theo nguyên nhân. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc chứa Corticoid (đuôi "dex", "sone") vì có nguy cơ gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và nhiều biến chứng về thị lực.
• Điều trị ngoại khoa: Tiểu phẫu chích rạch chắp, lẹo được thực hiện nhanh chóng, vô trùng, ít đau, giúp loại bỏ tổn thương và giảm sưng hiệu quả.
• Điều trị bằng công nghệ IPL: Hỗ trợ điều trị viêm bờ mi và rối loạn tuyến Meibomius, giúp giảm viêm, cải thiện chất lượng nước mắt và hạn chế tái phát.

5. Khi nào triệu chứng sưng mí mắt cảnh báo nguy hiểm?

Sưng mí mắt thường gặp và có thể tự khỏi, nhưng một số dấu hiệu bất thường cho thấy tình trạng có thể tiến triển thành biến chứng nghiêm trọng, đòi hỏi can thiệp y tế khẩn cấp để tránh ảnh hưởng đến thị lực và sức khỏe tổng thể.

• Sưng lan rộng xuống má kèm đỏ tấy.
• Đau nhức trong hốc mắt, giảm thị lực hoặc nhìn đôi.
• Sốt, mệt mỏi (dấu hiệu viêm mô tế bào).

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về sưng mí mắt dưới

6.1. Đeo lens xong bị sưng cộm mí dưới là do đâu?

Đeo lens xong bị sưng cộm mí dưới thường do: đeo lens bị ngược chiều, lens bị rách xước, kính bị bám bụi/cặn mỹ phẩm hoặc kích thước lens không phù hợp.

6.2. Sưng mí dưới kèm đổ ghèn vàng là bệnh gì?

Sưng mí dưới kèm đổ ghèn vàng thường là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm tại mắt, phổ biến nhất là viêm kết mạc (đau mắt đỏ) hoặc lẹo mắt.

6.3. Sưng mí mắt dưới bôi thuốc mỡ Tetracyclin được không?

Thuốc mỡ Tetracyclin 1% chỉ được chỉ định trong một số trường hợp sưng mí mắt dưới do nhiễm khuẩn như viêm bờ mi hoặc lẹo mắt. Thuốc không có tác dụng với sưng mí do dị ứng hoặc virus, vì vậy người bệnh không nên tự ý sử dụng. Để điều trị hiệu quả và an toàn, cần được bác sĩ thăm khám, xác định đúng nguyên nhân trước khi dùng thuốc.

6.4. Sưng mắt kèm mờ mắt có nguy hiểm không?

Sưng mắt kèm mờ mắt là dấu hiệu nguy hiểm. Đây có thể là triệu chứng của các bệnh lý nghiêm trọng về mắt như viêm màng bồ đào, viêm kết mạc nặng ảnh hưởng đến giác mạc, viêm dây thần kinh thị giác hoặc chấn thương, tiềm ẩn nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn.

6.5. Sưng mí mắt có gây giảm thị lực không?

Sưng mí mắt có thể gây suy giảm thị lực tạm thời. Tình trạng này thường do khối sưng chèn ép lên nhãn cầu, làm cản trở tầm nhìn hoặc gây tiết dịch, nhạy cảm với ánh sáng.

Lưu ý: Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo y khoa. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp can thiệp sâu. Nếu mắt có dấu hiệu sưng đau bất thường, mờ nhòe, bệnh nhân cần đến trực tiếp cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác.

Sưng mí mắt dưới là tình trạng phổ biến nhưng không nên chủ quan vì có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý nhãn khoa. Việc nhận biết sớm nguyên nhân, áp dụng cách trị đúng và vệ sinh khoa học sẽ giúp cải thiện nhanh chóng. Nếu mắt bị sưng mí dưới hoặc gặp các triệu chứng bất thường, hãy liên hệ ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ và đặt lịch khám nhanh chóng.