Mắt mờ vào chiều tối có phải quáng gà không?

Mắt mờ vào chiều tối có thể biểu hiện theo hai dạng: thị lực mờ tăng dần sau một ngày làm việc hoặc khó nhìn rõ khi ánh sáng yếu. Nguyên nhân thường gặp gồm khô mắt, tật khúc xạ chưa được điều chỉnh và đục thủy tinh thể; một số trường hợp có thể liên quan đến bệnh võng mạc. Nếu triệu chứng lặp lại, ảnh hưởng đi lại hoặc kèm thu hẹp tầm nhìn, chớp sáng, đau mắt hay giảm thị lực ban ngày, người bệnh nên khám chuyên khoa mắt.

1. Mắt thích nghi với bóng tối như thế nào?

Khả năng thích nghi với bóng tối phụ thuộc vào phản xạ đồng tử và hoạt động của các tế bào cảm quang ở võng mạc. Khi ánh sáng giảm, đồng tử giãn để nhiều ánh sáng đi vào mắt hơn. Đồng thời, hệ thống tế bào que ở võng mạc tăng vai trò trong việc tiếp nhận ánh sáng yếu.

• Tế bào que hoạt động ưu thế: Khi ánh sáng yếu, các tế bào que ở võng mạc đảm nhiệm phần lớn khả năng quan sát. Vì vậy, mắt vẫn nhận biết được hình ảnh nhưng độ sắc nét và khả năng phân biệt màu giảm.
• Thích nghi với bóng tối: Khi chuyển đột ngột từ nơi sáng sang tối, mắt cần thời gian để tăng độ nhạy với ánh sáng yếu. Khả năng này có thể chậm hơn theo tuổi hoặc khi có bệnh ở võng mạc, thủy tinh thể.

2. Những nguyên nhân gây mắt mờ khi trời tối

Tình trạng mắt mờ vào chiều tối có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau. Nguyên nhân thường gặp và nguyên nhân cần được bác sĩ loại trừ.

• Khô mắt: Hiện tượng rối loạn màng phim nước mắt hoặc sự bốc hơi nước mắt quá mức có thể khiến thị lực dao động. Đặc biệt, sau một ngày dài nhìn màn hình, làm việc trong môi trường điều hòa, thói quen ít chớp mắt làm lớp nước mắt bảo vệ cạn kiệt. Lúc này, bề mặt giác mạc trở nên gồ ghề, dẫn đến tình trạng nhìn mờ nhòe về chiều tối. Người bệnh thường kèm khô, cộm, rát hoặc mỏi mắt; không nên tự kết luận nếu tình trạng mờ kéo dài hoặc chỉ xảy ra ở một mắt.
• Tật khúc xạ chưa được điều chỉnh: Trong điều kiện ánh sáng rất thấp, mắt một số người có xu hướng phải điều tiết nhiều hơn bình thường, dẫn đến hiện tượng "cận thị ban đêm". Lúc này, người bệnh sẽ bị tăng độ cận tạm thời làm hình ảnh nhòe đi. Tuy nhiên, bạn không thể tự xác định hiện tượng này nếu chưa đến khám chuyên khoa để kiểm tra khúc xạ.
• Đục thủy tinh thể: Thủy tinh thể bị mờ đục làm ánh sáng đi vào mắt bị tán xạ nhiều hơn, gây nhìn mờ và chói lóa khi trời tối. Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi với các dấu hiệu như: nhìn màu sắc nhạt dần, rất chói mắt hoặc thấy hiện tượng nhìn một vật thành hai (song thị một mắt) khi nhìn đèn xe máy ngược chiều, và thường xuyên phải thay độ kính.
• Bệnh võng mạc sắc tố – retinitis pigmentosa: Người bệnh thường khó nhìn ban đêm từ sớm, sau đó thị trường ngoại vi có thể thu hẹp dần. Cần lưu ý hơn nếu triệu chứng xuất hiện từ trẻ, tăng dần hoặc gia đình có người mắc bệnh võng mạc di truyền.
• Thiếu vitamin A: Chỉ bổ sung vitamin A khi có bằng chứng thiếu hụt hoặc chỉ định của bác sĩ; không tự dùng liều cao.
• Glôcôm: Mờ đột ngột kèm đau mắt dữ dội, đỏ mắt, đau đầu, quầng sáng hoặc buồn nôn cần cấp cứu để loại trừ glôcôm góc đóng.
• Các nguyên nhân khác: Các bệnh mắt liên quan tuổi như đục thủy tinh thể hoặc thoái hóa hoàng điểm cũng có thể làm giảm khả năng nhìn trong ánh sáng yếu

Các nguyên nhân trên có thể gây triệu chứng tương tự nhau. Người bệnh không thể xác định quáng gà, thiếu vitamin A hay bệnh võng mạc chỉ dựa vào việc nhìn mờ lúc trời tối.

3. Thị lực mắt mờ vào ban đêm có nguy hiểm không?

Một số trường hợp liên quan đến khô mắt hoặc tật khúc xạ có thể cải thiện khi được điều trị phù hợp. Nếu nghi ngờ thiếu vitamin A, người bệnh cần được đánh giá dinh dưỡng và sức khỏe toàn thân, không tự bổ sung liều cao. Tuy nhiên, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt nếu tình trạng mắt mờ vào chiều tối kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu sau:

Cần cấp cứu ngay khi:

• Thị lực giảm đột ngột ở một hoặc hai mắt.
• Xuất hiện nhiều ruồi bay mới, chớp sáng hoặc màn che tầm nhìn.
• Đau mắt dữ dội, đỏ mắt, quầng sáng kèm đau đầu, buồn nôn.
• Nhìn mờ đột ngột kèm yếu liệt, méo miệng hoặc nói khó.

Nên khám chuyên khoa mắt sớm khi:

• Tình trạng mờ khi trời tối lặp lại hoặc ngày càng nặng.
• Khó đi lại, lái xe hoặc dễ va chạm trong điều kiện thiếu sáng.
• Tầm nhìn ngoại vi bị thu hẹp.
• Thị lực ban ngày cũng giảm.
• Có bệnh đái tháo đường, tiền sử bệnh võng mạc hoặc gia đình có bệnh mắt di truyền.

4. Mắt mờ vào chiều tối nên làm gì?

Người bệnh cần xác định mờ do khô mắt, tật khúc xạ, đục thủy tinh thể hay bệnh võng mạc trước khi điều trị. Dưới đây là những biện pháp được khuyến nghị:

• Ăn uống cân đối: Duy trì chế độ ăn cân đối, có rau xanh, trứng, sữa, cá và các nguồn vitamin A tự nhiên. Không tự dùng vitamin A hoặc thực phẩm bổ sung để điều trị nhìn mờ nếu chưa xác định thiếu hụt
• Hạn chế tình trạng khô mắt: Nghỉ mắt định kỳ và chớp mắt thường xuyên có thể hỗ trợ giảm khô, mỏi do màn hình; biện pháp này không điều trị nguyên nhân gây khó nhìn ban đêm.
• Điều chỉnh ánh sáng phù hợp: Đảm bảo đủ ánh sáng khi đọc sách hoặc làm việc vào buổi tối, đồng thời tránh thay đổi đột ngột từ môi trường quá sáng sang quá tối để mắt có thời gian thích nghi. Không lái xe ban đêm nếu thị lực không bảo đảm an toàn.
• Đeo kính đúng độ: Nếu chỉ nhòe khi đọc chữ gần vào buổi tối, người trên 40 tuổi có thể cần kiểm tra lão thị. Nếu thường xuyên lái xe vào ban đêm, có thể cân nhắc kính có lớp phủ chống phản quang để giảm hiện tượng chói lóa. Cần kiểm tra và chỉnh đúng độ kính trước khi cân nhắc lớp phủ.
• Điều trị các bệnh lý về mắt: Nếu nguyên nhân xuất phát từ đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, khô mắt hoặc các bệnh lý khác, cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ và không tự ý sử dụng thuốc.
• Khám mắt định kỳ: Tần suất khám mắt phụ thuộc tuổi và yếu tố nguy cơ. Người mắc đái tháo đường thường cần khám mắt có giãn đồng tử ít nhất mỗi năm; người có nguy cơ glôcôm hoặc bệnh võng mạc nên khám theo lịch bác sĩ chỉ định.

5. Giải đáp câu hỏi thường gặp

5.1. Uống dầu cá có chữa được mắt mờ ban đêm không?

Dầu cá không điều trị quáng gà hoặc mắt mờ ban đêm. Một thử nghiệm lớn không ghi nhận omega-3 tốt hơn giả dược trong cải thiện khô mắt, vì vậy không nên tự dùng dầu cá thay cho việc xác định nguyên nhân.

5.2. Mắt mờ về chiều có phải bị quáng gà không?

Nếu mờ tăng sau một ngày làm việc nhưng không phụ thuộc ánh sáng, nguyên nhân có thể là khô mắt hoặc mỏi mắt. Nếu chỉ khó nhìn khi trời tối hoặc lâu thích nghi khi bước vào nơi tối, cần đánh giá quáng gà.

5.3. Đi xe máy ban đêm nhìn đèn xe ngược chiều bị nhòe là bệnh gì?

Đèn xe bị nhòe hoặc tạo quầng sáng vào ban đêm thường liên quan đến cận thị, loạn thị, khô mắt hoặc đục thủy tinh thể. Nếu hiện tượng xuất hiện đột ngột kèm đau mắt, đỏ mắt, đau đầu hoặc buồn nôn, cần đi cấp cứu để loại trừ glôcôm góc đóng. Không tiếp tục lái xe ban đêm nếu hiện tượng chói lóa làm giảm khả năng quan sát.

5.4. Em mới mổ cận thị một tháng, nhìn đèn ban đêm thấy quầng sáng có sao không?

Quầng sáng, lóa hoặc khó nhìn khi lái xe ban đêm có thể xuất hiện trong những tháng đầu sau LASIK hoặc SMILE. Triệu chứng có thể liên quan đến quá trình ổn định giác mạc, khô mắt, độ khúc xạ còn lại hoặc kích thước đồng tử khi trời tối. Một số trường hợp cải thiện dần, nhưng không nên mặc định sẽ tự hết. Người bệnh cần dùng thuốc và tái khám đúng lịch; khám sớm nếu thị lực giảm, đau, đỏ mắt hoặc lóa ngày càng tăng.

Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Người bệnh không nên tự bổ sung vitamin A liều cao hoặc dùng thuốc nhỏ mắt khi chưa xác định nguyên nhân.

Tình trạng mắt mờ vào chiều tối có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận biết sớm và kiểm tra chuyên khoa giúp xác định đúng vấn đề, tránh ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu mắt thường xuyên mờ khi trời tối, khó đi lại, chói nhiều khi nhìn đèn hoặc thị lực ban ngày cũng giảm, bạn nên khám chuyên khoa mắt. Có thể đặt lịch tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403.