Thị lực 20/60 là gì? Khác với mức thị lực trung bình, con số này cho thấy khả năng phân giải hình ảnh của bạn đã suy giảm rõ rệt, khiến mọi chi tiết từ khoảng cách xa trở nên nhòe mờ và thiếu chính xác. Thị lực 20/60 có thể là lời cảnh báo về các tật khúc xạ, thậm chí là dấu hiệu sớm của các bệnh lý nguy hiểm ở mắt. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, giải pháp xử lý thị lực 20/60 chuẩn y khoa qua bài viết sau.

1. Thị lực 20/60 là gì?

Theo bảng đo Snellen quốc tế, thị lực 20/60 nghĩa là bạn phải đứng ở khoảng cách 6m để nhìn rõ vật thể mà người bình thường có thể thấy từ 18m. Tại Việt Nam, mức này tương đương 3/10 (hệ thập phân) – dấu hiệu cho thấy khả năng nhìn của mắt đã suy giảm rõ rệt xuống mức trung bình, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống.

Về phương diện khúc xạ, mức 20/60 thường gặp ở người có độ cận từ -1.50 đến -2.25 Diop. Tuy nhiên, do khả năng điều tiết của mỗi cá nhân khác nhau, con số này chỉ mang tính ước lượng; bạn cần đo khúc xạ thực tế tại bệnh viện để xác định chính xác số độ kính cần đeo.

Điểm quan trọng nhất là xác định xem đây là tật khúc xạ hay bệnh lý thông qua nghiệm pháp lỗ kim:

• Nếu nhìn qua lỗ kim thấy rõ hơn: Bạn thường chỉ mắc tật khúc xạ đơn thuần, đeo kính đúng độ sẽ giúp thị lực phục hồi lên 10/10.
• Nếu đã đeo kính đúng độ mà thị lực vẫn kẹt ở mức 20/60: Đây là tín hiệu báo động đỏ cho thấy mắt đang mắc các bệnh lý thực thể như đục thủy tinh thể sớm, nhược thị hoặc tổn thương võng mạc, cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám chuyên sâu ngay lập tức.

2. Thị lực 20/60 ảnh hưởng gì đến khả năng nhìn chi tiết?

Mức thị lực kém 20/60 gây suy giảm thị giác, khả năng nhìn chi tiết của bạn bị hạn chế đáng kể: 

• Khó phân biệt chữ có độ tương phản thấp: Khó nhìn các dòng văn bản mờ, chữ in trên nền màu hoặc biển báo giao thông trong điều kiện thời tiết xấu (mưa, sương mù). Bạn sẽ thấy các nét chữ như dính vào nhau, gây khó khăn khi đọc.
• Giảm rõ khả năng nhận diện khuôn mặt và vật thể ở xa: Bạn có thể nhận ra có người đang đi tới, nhưng phải đến khi họ ở rất gần bạn mới biết đó là ai. Điều này thường gây ra những tình huống lúng túng trong giao tiếp hàng ngày.
• Dễ nhầm lẫn hình dạng, màu sắc trong điều kiện thiếu sáng: Vào buổi tối hoặc trong phòng tối, đôi mắt với thị lực 20/60 sẽ gặp hiện tượng “nhòe” hình ảnh. Các vật thể có hình dáng tương tự nhau hoặc các tông màu gần nhau rất dễ bị nhìn nhầm.
• Giảm độ chính xác khi ước lượng khoảng cách: Việc xác định một chiếc xe đang đi tới cách mình bao xa trở nên kém chính xác hơn. Điều này đặc biệt nguy hiểm khi tham gia giao thông hoặc chơi các môn thể thao đòi hỏi sự phản ứng nhanh.
• Khó khăn khi đọc văn bản thường: Chữ in trên báo giấy hoặc sách giáo khoa thông thường tương đương với kích thước thị lực 20/40 – 20/50. Do đó, người có thị lực 20/60 sẽ không thể đọc báo, xem điện thoại thoải mái nếu không phóng to cỡ chữ hoặc dùng kính lúp hỗ trợ.

3. Khi nào thị lực 20/60 cần được can thiệp y khoa?

Mặc dù thị lực 20/60 có thể chỉ là hệ quả của một tật khúc xạ thông thường, nhưng trong nhiều trường hợp, đây lại là dấu hiệu của những tổn thương bên trong nhãn cầu. Dưới đây là những thời điểm bạn không được phép chủ quan, cần can thiệp y khoa ngay:

• Khi thị lực không cải thiện sau nghỉ ngơi: Nếu bạn đã dành thời gian ngủ đủ giấc, hạn chế dùng điện thoại mà mắt vẫn mờ và không đạt được mức nhìn rõ hơn 20/60, điều này chứng tỏ mắt bạn không chỉ đơn thuần là mệt mỏi nhất thời.
• Khi thị lực sụt giảm và không tự phục hồi: Mọi sự suy giảm thị lực xuống mức 20/60 (~3/10) kéo dài quá 1 tuần đều cần được chẩn đoán chính xác nguyên nhân, tránh để bệnh tiến triển sang giai đoạn khó phục hồi.
• Khi chỉ có một mắt đạt 20/60: Đây là dấu hiệu rất đáng lo ngại. Sự chênh lệch thị lực giữa hai mắt (nhược thị hoặc lệch khúc xạ lớn) có thể khiến não bộ dần “từ bỏ” mắt yếu hơn, dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn ở mắt đó nếu không điều trị kịp thời.
• Khi kèm theo nhức mỏi mắt, đau đầu, nhìn méo hoặc chói sáng: Thị lực 20/60 đi kèm với đau đầu, nhức mỏi mắt, nhìn hình ảnh bị méo mó hoặc cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng, bạn cần can thiệp y tế ngay vì đây có thể liên quan đến thoái hóa điểm vàng, viêm thần kinh thị, hoặc Glôcôm (cườm nước) ở giai đoạn tiến triển.
• Khi đã đeo kính vẫn mờ: Đây là dấu hiệu báo động đỏ. Nếu bạn đã đi cắt kính nhưng kỹ thuật viên khúc xạ nói rằng ‘không thể chỉnh lên sáng hơn được nữa’, bạn cần đến bệnh viện ngay lập tức. Tình trạng thị lực 20/60 không thể chỉnh kính (kính không cải thiện) thường gợi ý các bệnh lý nghiêm trọng như đục thủy tinh thể, sẹo giác mạc hoặc thoái hóa hoàng điểm.

4. Những nguyên nhân thường gặp dẫn đến thị lực 20/60

Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến thị lực 20/60:

• Tật khúc xạ & Rối loạn điều tiết: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Nếu đeo kính giúp đạt 10/10, bạn thường chỉ bị cận thị (-2.00D đến -2.50D) hoặc loạn thị trung bình. Ngoài ra, việc lạm dụng thiết bị điện tử gây co quắp điều tiết cũng khiến thị lực sụt giảm tạm thời kèm mỏi mắt, khô mắt.
• Bệnh lý thực thể: 20/60 là “mốc cảnh báo” cho tình trạng Nhược thị (ở trẻ em), Đục thủy tinh thể giai đoạn sớm, hoặc Phù hoàng điểm do tiểu đường. Đây được coi là “thời điểm vàng” để can thiệp bằng laser hoặc tiêm nội nhãn nhằm ngăn ngừa mất thị lực vĩnh viễn.
• Tổn thương thần kinh thị giác: Các viêm nhiễm hoặc tổn thương đường dẫn truyền tín hiệu từ mắt lên não làm giảm khả năng phân giải hình ảnh rõ rệt.
• Hạn chế lái xe: Theo quy định tại Việt Nam, lái xe ô tô yêu cầu thị lực sau chỉnh kính tối thiểu từ 5/10 đến 8/10. Với mức 20/60 (~3/10), bạn không đủ điều kiện pháp lý để thi hoặc gia hạn bằng lái xe nếu không thể cải thiện thêm sau khi đeo kính.

5. Hướng xử lý cho người có thị lực 20/60

Khi kết quả đo mắt chạm mốc 20/60, đây không còn là một vấn đề có thể chờ đợi hay tùy chọn xử lý theo ý muốn nữa. Để bảo vệ thị lực, bạn cần can thiệp y tế chuyên sâu theo lộ trình như sau:

• Khám mắt chuyên sâu để xác định nguyên nhân: Bước đầu tiên và quan trọng nhất là phải tìm ra nguyên nhân. Việc chẩn đoán đúng ngay từ đầu giúp ngăn chặn nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn.
• Đeo kính điều chỉnh theo chỉ định của bác sĩ: Đừng tự ý mua kính tại các cửa hàng không có chuyên môn. Việc đeo kính đúng độ (cận, loạn hoặc viễn) sẽ giúp mắt giải phóng áp lực điều tiết, hạn chế tình trạng mệt mỏi dẫn đến mắt nổi gân máu đỏ rực.
• Theo dõi định kỳ để đánh giá tiến triển thị lực: Thị lực 20/60 cần được đánh giá tiến triển mỗi 3–6 tháng một lần. Việc này giúp bác sĩ theo dõi liệu độ cận có tăng nhanh hay không để điều chỉnh phác đồ kịp thời.
• Cân nhắc phẫu thuật khi đủ điều kiện: Khi độ cận đã ổn định và nguyên nhân được xác định rõ là tật khúc xạ, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phẫu thuật phù hợp.

6. FAQ – Câu hỏi thường gặp

6.1. Thị lực 20/60 có thể là dấu hiệu bệnh lý mắt không?

Có. Nếu đeo kính đúng số mà vẫn chỉ nhìn được 20/60, đó chắc chắn là bệnh lý. Các nguyên nhân thường gặp gồm: Đục thủy tinh thể, sẹo giác mạc, xuất huyết đáy mắt hoặc Glôcôm. Bạn cần chụp OCT (chụp cắt lớp võng mạc) để chẩn đoán xác định. Ngoài OCT, bác sĩ có thể chỉ định thêm đo thị trường để tầm soát sớm bệnh Glôcôm nếu bạn có thị lực 20/60 kèm đau nhức.

6.2. Nếu chỉ một mắt đạt 20/60 thì có cần điều trị không?

Cần. Sự chênh lệch thị lực giữa hai mắt có thể gây suy giảm thị giác hai mắt và tăng nguy cơ nhược thị. Cần đi khám bác sĩ nhãn khoa để xác định nguyên nhân (cận, viễn, loạn, hay bệnh lý) và có phương án điều trị như đeo kính, áp tròng hoặc phẫu thuật.

6.3. Thị lực 20/60 có thể duy trì lâu dài mà không điều trị không?

Không khuyến khích. Việc không can thiệp có thể khiến thị lực tiếp tục giảm, mắt phải điều tiết nhiều, gây mỏi, hoặc làm chậm phát hiện bệnh lý tiềm ẩn.

Hiểu rõ thị lực 20/60 là gì giúp bạn chủ động bảo vệ đôi mắt của mình. Chỉ số này không chỉ phản ánh các tật khúc xạ ở mắt, mà còn là lời nhắc nhở rằng đôi mắt bạn cần được nghỉ ngơi và can thiệp y tế chuyên sâu tránh suy giảm thị lực vĩnh viễn. Nếu bạn đang gặp khó khăn với tầm nhìn mờ nhòe hoặc lo ngại về kết quả đo thị lực 20/60 của mình, hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa. Chúng tôi cam kết mang lại giải pháp điều trị tối ưu giúp bạn tìm lại thị lực, đảm bảo chất lượng cuộc sống.