Cận thị là một trong các tật khúc xạ phổ biến nhất ở trẻ em. Bên cạnh các phương pháp điều trị chính như dùng thuốc, đeo kính gọng, phẫu thuật xóa cận thì chế độ dinh dưỡng cũng hết sức quan trọng. Theo dõi bài viết dưới đây của đội ngũ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa về top 9 thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị nhé! 

1. Vai trò của chế độ dinh dưỡng đối với trẻ bị cận thị

Trên thực tế, mặc dù chế độ dinh dưỡng không thể làm giảm hay ngăn chặn diễn biến cận thị nhưng nó giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc tăng cường và bảo vệ sức khoẻ võng mạc. Chi tiết có thể kể đến như sau:

• Bảo vệ sức khoẻ võng mạc: Chế độ dinh dưỡng khoa học sẽ cung cấp đầy đủ các chất chống oxy hoá như lutein, zeaxanthin, vitamin C, E,… Đây là các hoạt chất giúp bảo vệ các tế bào thần kinh thị giác khỏi tổn thương và thoái hoá võng mạc
• Tăng cường sức khỏe chung cho mắt: Các loại vitamin và khoáng chất cần thiết sẽ hỗ trợ giúp mắt hoạt động tốt hơn và giảm nguy cơ mỏi mắt, khô mắt
• Hỗ trợ hệ miễn dịch: Thói quen ăn uống lành mạnh sẽ góp phần tăng cường sức mạnh tổng thể, giúp cơ thể chống chọi tốt hơn với các nhân tố gây bệnh

Hãy xem dinh dưỡng là nền tảng để có một đôi mắt khỏe mạnh chứ không phải là cách chữa cận thị cho trẻ theo nghĩa điều trị làm hết độ cận. Để kiểm soát tiến triển cận thị một cách hiệu quả, bạn bắt buộc phải tìm đến các giải pháp y khoa đã được chứng minh như kính Ortho-K, tròng kính Essilor Stellest chuyên dụng hoặc thuốc Atropine theo chỉ định của bác sĩ.

2. Gợi ý 9 thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị

Với cận thị ở trẻ em, dinh dưỡng không thể làm hết độ cận nhưng được các bác sĩ nhãn khoa và chuyên gia dinh dưỡng đánh giá là rất quan trọng trong việc bảo vệ võng mạc, giảm khô, mỏi mắt và tăng đề kháng cho mắt. Dưới đây là 9 nhóm thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị mà ba mẹ nên ưu tiên bổ sung vào thực đơn hằng ngày của con.

2.1. Cà rốt

Cà rốt là thực phẩm quen thuộc nhưng lại đặc biệt tốt cho trẻ bị cận thị nhờ giàu beta-carotene và vitamin A. Dưỡng chất này giúp duy trì bề mặt giác mạc khỏe, hỗ trợ điều tiết trong điều kiện thiếu sáng và hạn chế tình trạng khô mắt, mỏi mắt ở trẻ học tập nhiều. Ba mẹ có thể cho trẻ dùng cà rốt trong các món cháo, súp, canh hầm… kết hợp một ít dầu ăn lành mạnh để tăng khả năng hấp thu vitamin.

2.2. Cà chua

Cà chua chứa nhiều lycopene, vitamin C, vitamin A và E, đều là những chất chống oxy hóa quan trọng cho sức khỏe võng mạc. Việc bổ sung cà chua vào khẩu phần của trẻ bị cận thị giúp hỗ trợ bảo vệ tế bào thần kinh thị giác, giảm tác hại của ánh sáng xanh và tia UV đối với mắt. Ba mẹ có thể chế biến cà chua thành nước ép, salad hoặc nấu cùng trứng, thịt… để trẻ dễ ăn hơn.

2.3. Ớt chuông đỏ

Ớt chuông đỏ là kho vitamin C và beta-carotene, rất hữu ích cho trẻ cận thị. Vitamin C giúp tăng sức bền thành mạch máu, trong đó có hệ vi mạch nuôi dưỡng võng mạc, còn beta-carotene hỗ trợ bảo vệ bề mặt mắt và thị lực tổng thể. Khi xây dựng thực đơn cho trẻ bị cận thị, ba mẹ có thể thêm ớt chuông đỏ vào các món xào, salad hoặc nướng kèm thịt, cá để tăng dinh dưỡng mà vẫn dễ ăn.

2.4. Khoai lang

Khoai lang là nguồn beta-carotene, chất xơ và vitamin nhóm B rất tốt cho sức khỏe toàn diện, trong đó có sức khỏe đôi mắt cận của trẻ. Beta-carotene hỗ trợ bổ sung tiền vitamin A cho mắt, còn chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt, từ đó cải thiện hấp thu dinh dưỡng. Ba mẹ có thể dùng khoai lang luộc, hấp, nướng hoặc nấu cháo, làm bữa phụ lành mạnh thay cho các loại bánh kẹo nhiều đường.

2.5. Bắp ngô

Bắp ngô chứa hai carotenoid quan trọng là lutein và zeaxanthin, những dưỡng chất tập trung nhiều tại vùng điểm vàng của võng mạc. Đây là nhóm chất được ghi nhận có vai trò hỗ trợ bảo vệ võng mạc trước tác động của ánh sáng xanh, rất phù hợp bổ sung cho trẻ bị cận thị, thường xuyên nhìn gần hoặc dùng thiết bị điện tử. Ba mẹ có thể cho trẻ ăn bắp luộc, bắp hấp, súp bắp hoặc salad bắp để thay đổi khẩu vị.

2.6. Các loại trái cây có múi

Cam, quýt, bưởi, chanh dây… là những trái cây có múi giàu vitamin C, hỗ trợ tăng cường đề kháng và tốt cho hệ mạch máu của cơ thể, bao gồm cả mạch máu nuôi dưỡng mắt.

Với trẻ bị cận thị, việc bổ sung trái cây có múi giúp cơ thể khỏe hơn, giảm nguy cơ viêm nhiễm và gián tiếp bảo vệ sức khỏe mắt. Ba mẹ nên ưu tiên cho trẻ ăn trái tươi hoặc dùng nước ép ít đường, kết hợp đa dạng nhiều loại trái cây trong tuần.

2.7. Quả bơ

Quả bơ cung cấp chất béo không bão hòa đơn, vitamin E và lutein, rất có lợi cho mắt và não bộ của trẻ. Chất béo lành mạnh giúp tăng hấp thu các vitamin tan trong dầu (A, D, E, K), còn lutein và vitamin E góp phần bảo vệ tế bào võng mạc khỏi quá trình oxy hóa. Khi lên thực đơn cho trẻ bị cận thị, ba mẹ có thể cho bé dùng bơ dằm với sữa chua ít đường, sinh tố bơ giảm ngọt hoặc thêm bơ vào salad.

2.8. Cá hồi giàu Omega-3

Cá hồi và các loại cá béo khác là nguồn Omega-3 (DHA, EPA) dồi dào, những acid béo quan trọng cấu tạo nên võng mạc và hệ thần kinh thị giác. Thêm cá hồi vào bữa ăn giúp hỗ trợ giảm khô mắt, mỏi mắt ở trẻ phải học tập, dùng màn hình nhiều, đồng thời tốt cho trí não và khả năng tập trung. Ba mẹ nên cho trẻ ăn cá hồi khoảng 1–2 lần/tuần, chế biến dạng áp chảo, nướng hoặc nấu cháo để hạn chế dầu mỡ.

2.9. Thịt nạc giàu kẽm

Các loại thịt nạc như thịt heo nạc, thịt bò, ức gà cung cấp kẽm và protein chất lượng cao cho cơ thể. Kẽm tham gia vào quá trình chuyển hóa vitamin A, từ đó gián tiếp hỗ trợ sức khỏe võng mạc, còn protein cần thiết cho sự phát triển của toàn bộ cơ thể, bao gồm cả tế bào thần kinh thị giác.

Khi xây dựng thực đơn cho trẻ bị cận thị, ba mẹ nên ưu tiên thịt nạc, chế biến dạng luộc, hấp, kho mềm hoặc nấu canh, kết hợp với rau củ để bữa ăn cân đối hơn.

3. Các loại dinh dưỡng cần bổ sung cho trẻ cận thị

Theo các bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng, các loại thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị thường giàu vitamin A, C, E, kẽm, Omega-3, lutein và zeaxanthin, đặc biệt khi được kết hợp cùng các biện pháp chăm sóc mắt và cách phòng chống cận thị ở trẻ em một cách khoa học.

• Beta caroten và vitamin A: Những người có tật khúc xạ đều được khuyến khích bổ sung thêm vitamin A vào chế độ ăn. Nguyên nhân là chúng có vai trò biệt hóa và hỗ trợ tích cực vào hoạt động của các tế bào giác mạc. Không bổ sung đầy đủ vitamin A có thể khiến giác mạc bị tổn thương và tăng nguy cơ mù lòa.  Ngoài vitamin A, beta caroten được biết đến là tiền chất của vitamin A cũng nên được cân nhắc lựa chọn. Bởi hoạt chất này cũng có công dụng giảm viêm, chống oxy hóa và bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương do bệnh lý viêm nhiễm và gốc tự do gây ra. 
• Vitamin C: Vitamin C là một trong các chất chống oxy hóa mạnh mẽ nhất, có thể bảo vệ mắt khỏi các tổn thương do gốc tự do gây ra. Đặc biệt, chúng còn được chứng minh là rất hữu ích trong quá trình thúc đẩy hình thành collagen – thành phần protein thiết yếu trong cấu trúc giác mạc và có ý nghĩa rất lớn trong việc củng cố mạch máu tại mắt.
• Vitamin E: Nhắc đến các thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị thì tuyệt đối không thể bỏ qua các loại thực phẩm giàu vitamin E như hạnh nhân, hạt hướng dương, hạt dẻ cười, óc chó, dầu olive, dầu hướng dương,… Lý do là vitamin E sở hữu các đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ, có tác dụng trung hòa các gốc tự do rất tốt nên có thể giảm thiểu tổn thương tại điểm vàng và phòng ngừa bệnh thoái hóa điểm vàng hiệu quả.

• Lutein và zeaxanthin: Ngoài các loại vitamin kể trên, lutein và zeaxanthin cũng là các dưỡng chất tập trung chủ yếu ở điểm vàng của mắt, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ và duy trì thị lực. Điều này rất hữu ích cho những bệnh nhân bị cận thị.
• Kẽm: Đây là một khoáng chất thiết yếu, giữ vai trò hết sức quan trọng trong cấu trúc và hoạt động của nhiều enzyme trong võng mạc, giúp duy trì chức năng thị giác hiệu quả. Mặt khác, kẽm cũng hỗ trợ vận chuyển vitamin A từ gan đến mắt rất hiệu quả, đóng vai trò tích cực vào quá trình duy trì và đảm bảo sự ổn định của thị giác. Bên cạnh đó, các nghiên cứu khoa học còn chỉ ra rằng, nếu bệnh nhân bổ sung đầy đủ các vitamin C, E và beta caroten sẽ làm giảm diễn biến của bệnh thoái hóa điểm vàng và hạn chế nguy cơ mất thị lực do bệnh này xuống đáng kể. 

Một số thực phẩm là nguồn cung cấp kẽm dồi dào có thể kể đến như hải sản, thịt đỏ, hạt, đậu, ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì, gạo lứt…

• Omega 3: Các bác sĩ chuyên khoa Dinh dưỡng và Nhãn khoa đều đồng tình rằng: Bệnh nhân mắc tật khúc xạ nên bổ sung axit béo omega 3, đặc biệt là DHA có tác dụng kiểm soát bệnh lý vào thực đơn hàng ngày. Không những thế, DHA là hợp chất có khả năng kích thích tuyến lệ, duy trì độ ẩm và hạn chế tình trạng khô mắt cũng được khuyến khích bổ sung thêm. 
• Các món ăn giàu chất chống oxy hóa: như anthocyanins, resveratrol, flavonoids,… cũng có thể đóng vai trò tích cực vào việc bảo vệ tế bào mắt khỏi tổn thương do gốc tự do và oxy hóa. Bằng cách này, nếu bổ sung các loại quả mọng như việt quất, dâu tây, nho đen và trái cây họ cam quýt vào chế độ dinh dưỡng cũng sẽ duy trì sức khỏe mắt và hỗ trợ điều trị cận thị hiệu quả. 

4. Bị cận thị không nên ăn gì?

Để bảo vệ sức khỏe mắt và làm chậm quá trình diễn biến cận thị, bạn cũng nên hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm và đồ uống như sau:

• Bánh kẹo, nước ngọt,… có hàm lượng đường cao, dễ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và gián tiếp dẫn đến các bệnh lý về mắt, cản trở quá trình cận thị
• Đồ ăn chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn,… chứa nhiều chất béo xấu sẽ ảnh hưởng xấu đến quá trình lưu thông máu đến võng mạc và giảm khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng quan trọng cho mắt như vitamin A và C
• Rượu, bia, đồ uống có cồn cũng làm giảm khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết cho mắt, dễ gây khô mắt, kích ứng và cản trở quá trình điều trị bệnh cận thị
• Đồ ăn chứa nhiều muối có thể dẫn đến tăng huyết áp, ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong mắt à tăng nguy cơ mắc các bệnh về võng mạc do tăng huyết áp, mất thị lực,…

5. Lưu ý gì khi áp dụng chế độ ăn uống cho người bị cận thị

Ngoài việc lựa chọn các loại thực phẩm tốt cho người bị cận thị, bạn cũng cần ghi nhớ các điểm quan trọng sau để giúp quá trình chăm sóc tại nhà đạt hiệu quả cao nhất:

• Ưu tiên chọn các loại rau xanh, trái cây, cá và thịt nạc tươi để đảm bảo cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cần thiết cho mắt
• Kết hợp đa dạng các loại thực phẩm như rau xanh, hoa quả, ngũ cốc, thịt, cá để cơ thể hấp thu đầy đủ chất dinh dưỡng và đảm bảo duy trì sức khỏe thị lực
• Ưu tiên các phương pháp hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo nhẹ để giữ nguyên dưỡng chất trong thực phẩm, hạn chế chiên rán nhiều dầu mỡ để tránh tăng chất béo bão hòa không có lợi cho mắt.

Có thể nói, bài viết trên đã giải đáp chi tiết về các loại thực phẩm tốt cho trẻ bị cận thị. Nếu bạn còn thắc mắc gì về bệnh cận thị nói chung và chế độ dinh dưỡng nói riêng, vui lòng liên hệ với HOTLINE 0846 403 403 để được đội ngũ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa hỗ trợ kịp thời!