Đau mắt đỏ chảy máu là một hiện tượng rất dễ bắt gặp khi người bệnh vừa bị chấn thương vùng mắt. Vậy tình trạng này có những triệu chứng, cách điều trị và chăm sóc tại nhà nào mà bạn cần phải biết? Hãy cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết thông qua bài viết dưới đây.

1. Đau mắt đỏ chảy máu là bệnh gì?

Trên thực tế, tình trạng chảy máu mắt khi bị đau mắt đỏ sẽ thường được hiểu theo 2 dạng khác nhau:

• Xuất huyết dưới kết mạc: Các mạch máu nhỏ trên bề mặt trắng của mắt bị vỡ ra, tạo thành các mảng đỏ tươi.
• Viêm kết mạc xuất huyết: Mắt vừa bị viêm (sưng, đau, rát) lại vừa kèm theo các điểm xuất huyết li ti.                                                                                                                         

Về cơ bản, hiện tượng này xảy ra khi máu thoát ra khỏi lòng mạch và tụ lại dưới lớp màng trong suốt của mắt (kết mạc) nên bạn sẽ không thấy máu chảy ròng ra ngoài mắt. Đây cũng có thể được coi là đặc điểm để phân biệt với các chấn thương xuyên thủng nhãn cầu.

2. Người bệnh đau mắt đỏ chảy máu có nguy hiểm không?

Để trả lời bệnh đau mắt đỏ chảy máu có nguy hiểm hay không cần phải tìm hiểu rõ nguyên nhân gây ra bệnh.

• Trường hợp không nguy hiểm: Nếu chỉ là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần (không đau, không giảm thị lực), máu thường sẽ tự tan sau 7 – 14 ngày mà không cần can thiệp điều trị.
• Trường hợp nguy hiểm: Nếu chảy máu có đi kèm với các triệu chứng khác như đau nhức dữ dội, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc do virus độc lực cao. Bệnh có thể gây biến chứng viêm loét giác mạc, thậm chí ảnh hưởng vĩnh viễn đến thị lực nếu không được can thiệp kịp thời.

3. Nguyên nhân gây đau mắt đỏ bị chảy máu

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đau mắt đỏ chảy máu, từ thói quen sinh hoạt cho đến các bệnh lý nguy hiểm như:

3.1. Tăng áp lực đột ngột vùng đầu mặt

Các hành động gắng sức như ho dữ dội, hắt hơi mạnh, nôn mửa hoặc rặn (khi táo bón/sinh nở) sẽ gây tăng áp lực tĩnh mạch vùng đầu mặt cổ. Hậu quả dẫn đến các mao mạch mỏng manh không chịu nổi áp lực sẽ bị bung ra, gây ra tình trạng vỡ mạch máu mắt tự phát. Người bệnh thường thấy một mảng đỏ ngầu xuất hiện dù không hề bị va đập hay bị đau trước đó.

3.2. Viêm kết mạc cấp tính

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong các mùa dịch. Khi bị viêm nhiễm nặng, các mạch máu sẽ bị sung huyết và tổn thương. Đặc biệt là các chủng virus có độc lực cao như Enterovirus 70 hoặc Coxsackievirus A24 với khả năng lây lan cực nhanh.Trong các đợt dịch đau mắt đỏ, thể bệnh này thường lây nhanh hơn cả thể do Adenovirus thông thường.

Các virus này tấn công trực tiếp vào thành mạch, gây ra bệnh cảnh viêm kết mạc xuất huyết. Khác với đau mắt đỏ thông thường, bệnh này khiến mắt vừa sưng viêm, có nhiều dử (ghèn), vừa xuất hiện các đốm máu li ti và có khả năng lây lan rất mạnh trong cộng đồng.

3.3. Biến chứng của Sốt xuất huyết

Trong giai đoạn tiểu cầu giảm mạnh, bệnh nhân sốt xuất huyết có thể bị xuất huyết ở nhiều nơi, bao gồm cả vùng kết mạc mắt. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng bệnh đang diễn biến phức tạp.

3.4. Chấn thương, va đập vùng mắt

Bất kỳ tác động ngoại lực nào vào vùng nhãn cầu hoặc hốc mắt cũng có thể gây tụ máu ở mắt sau chấn thương. Tình trạng này cần được bác sĩ kiểm tra để loại trừ các tổn thương sâu hơn như xuất huyết nội nhãn hoặc vỡ nhãn cầu.

Lưu ý: Với các chấn thương đập trực tiếp vào nhãn cầu (bóng tennis, nắm đấm, tai nạn xe…), bệnh nhân bắt buộc phải đến bệnh viện để soi đáy mắt. Đôi khi máu tụ bên ngoài chỉ là tổn thương nhẹ, nhưng bên trong có thể bị xuất huyết tiền phòng hoặc bong võng mạc – những tổn thương gây mù lòa nếu bỏ sót.

3.5. Rối loạn đông máu và thiếu hụt dinh dưỡng

Khi bị thiếu hụt Vitamin C, Vitamin K hoặc mắc các bệnh lý về máu có thể làm thành mạch trở nên yếu đi, dễ gây chảy máu mắt dù chỉ có tác động rất nhẹ.

Lưu ý: Bổ sung Vitamin C giúp làm bền thành mạch, nhưng người có tiền sử bệnh đau dạ dày hoặc sỏi thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng, tránh uống quá nhiều C sủi gây tác dụng phụ.

3.6. Tác dụng phụ của thuốc chống đông

Những bệnh nhân đang điều trị tim mạch, đột quỵ có sử dụng thuốc kháng đông (như Aspirin, Warfarin,…) có nguy cơ bị xuất huyết dưới kết mạc cao hơn người bình thường.

Cảnh báo quan trọng: Người bệnh đang dùng thuốc chống đông (Warfarin/Aspirin) tuyệt đối KHÔNG ĐƯỢC TỰ Ý NGƯNG THUỐC khi thấy mắt đỏ. Phải hỏi ý kiến bác sĩ tim mạch để tránh nguy cơ đột quỵ.

4. Triệu chứng của đau mắt đỏ bị chảy máu

Bạn cần phân biệt rõ các triệu chứng để có được hướng xử lý phù hợp:

• Xuất huyết đơn thuần: Biểu hiện là mảng đỏ tươi trên tròng trắng, hoàn toàn không đau hay ảnh hưởng thị lực. Vết đỏ sẽ biến đổi màu sắc y như vết bầm tím trên da (từ đỏ sẫm sang xanh tím, rồi vàng nhạt) và tự tan hết sau 7-14 ngày, hoặc tới 3 tuần ở người già. Cần trấn an bệnh nhân kiên nhẫn chờ cơ thể hấp thu máu tụ, không nên lo lắng nếu thấy 3-4 ngày đầu vết đỏ chưa thuyên giảm.
• Viêm kết mạc xuất huyết: Mắt đỏ, cộm chói như có cát bên trong, chảy nước mắt kèm dịch nhầy có màu hồng hoặc đỏ, mí mắt sưng nề, nhạy cảm khi gặp ánh sáng.

Lưu ý: Nếu mảng máu đỏ rực xuất hiện nhưng bạn cảm thấy mắt hoàn toàn bình thường (không đau, không mờ), hãy đi đo huyết áp ngay. Trong nhiều trường hợp, vỡ mạch máu mắt là “phát súng cảnh báo” của một cơn tăng huyết áp kịch phát có thể dẫn đến đột quỵ. Ngược lại, nếu mắt vừa có máu vừa có dịch nhầy hồng, hãy thực hiện cách ly tuyệt đối, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người thân, vì đây là giai đoạn virus đang phát tán mạnh nhất qua dịch tiết, rất dễ bùng phát thành dịch.

5. Cách điều trị và chăm sóc mắt tại nhà

Khi phát hiện đau mắt đỏ chảy máu, bạn nên bình tĩnh và thực hiện các bước sau:

5.1. Sử dụng thuốc

• Nước muối sinh lý (NaCl 0.9%): Dùng để vệ sinh mắt hằng ngày, loại bỏ bụi bẩn và dịch tiết của mắt.
• Nước mắt nhân tạo: Giúp làm dịu mắt, giảm cảm giác cộm rát và hỗ trợ quá trình phục hồi biểu mô nhanh chóng.
• Thuốc kháng sinh/kháng virus: Chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ nếu nguyên nhân là do vi khuẩn hoặc virus để tránh tác dụng phụ và biến chứng nguy hiểm.

Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các thuốc có chứa Corticoid khi không có chỉ định của bác sĩ vì có thể làm tình trạng xuất huyết nặng hơn. Corticoid làm giảm sức đề kháng của mắt, tạo điều kiện cho virus nhân lên mạnh hơn, gây biến chứng loét giác mạc. Ngoài ra, nó còn làm mỏng thành mạch, khiến xuất huyết lâu tan hơn.

5.2. Cách chăm sóc mắt tại nhà

• Chườm lạnh: Trong 24 giờ đầu khi bị đau mắt đỏ, bạn có thể chườm lạnh nhẹ nhàng bên ngoài mí mắt để giúp co mạch, giảm tình trạng chảy máu.
• Chườm ấm: Chỉ áp dụng cho xuất huyết đơn thuần khi mắt đã hết sưng đau để giúp tan máu bầm. Tuyệt đối KHÔNG chườm ấm nếu bị viêm kết mạc do virus (mắt sưng, rát, nhiều ghèn), vì nhiệt độ cao sẽ làm virus phát triển mạnh và khiến bệnh nặng hơn.
• Nghỉ ngơi thị giác: Hạn chế tối đa việc sử dụng điện thoại, máy tính. Ngủ đủ giấc để mắt có thời gian hồi phục.
• Không dụi mắt: Hành động dụi mắt có thể làm vỡ các mạch máu và gây trầy xước giác mạc khiến máu chảy nhiều hơn.
• Bổ sung dinh dưỡng: Ăn nhiều thực phẩm giàu Vitamin C (cam, bưởi, ổi) để làm bền thành mạch máu.
• Vệ sinh cá nhân: Sử dụng khăn mặt riêng và rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để tránh lây lan nếu là viêm kết mạc do virus. Đặc biệt với thể bệnh Viêm kết mạc xuất huyết, người bệnh cần cách ly tương đối, không dùng chung đồ dùng cá nhân, vì dịch tiết mắt chứa virus có khả năng lây lan rất mạnh.

Lưu ý quan trọng: Nếu tình trạng đỏ mắt không giảm sau 1 tuần hoặc kèm theo triệu chứng đau nhức, nhìn mờ, bạn cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám.

Hy vọng những chia sẻ chuyên môn trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về bệnh tình trạng đau mắt đỏ chảy máu, cách điều trị và chăm sóc tại nhà khi gặp phải tình trạng này. Nếu như bạn hoặc người thân đang gặp phải các vấn đề về mắt, hãy liên hệ với Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được thăm khám và tư vấn chi tiết từ các bác sĩ hàng đầu nhãn khoa.