Viêm bờ mi mắt có lây không? Nguyên nhân lây nhiễm cao

Viêm bờ mi là một bệnh lý nhãn khoa phổ biến, thường gặp ở mọi lứa tuổi. Tình trạng này thường kéo dài, khó điều trị dứt điểm và gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như ngứa ngáy, cộm rát. Vậy viêm bờ mi mắt có lây không? Đây là vấn đề khiến nhiều người băn khoăn, lo lắng. Trong bài viết dưới đây, các chuyên gia tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giải đáp chi tiết về khả năng lây nhiễm của bệnh và hướng dẫn bạn cách phòng ngừa lây lan viêm bờ mi hiệu quả.

1. Viêm bờ mi mắt có lây không? 

Viêm bờ mi mắt thông thường không gây lây nhiễm trực tiếp [1]. Căn bệnh mạn tính này phát sinh do vi khuẩn trú ngụ trên da, rối loạn tuyến dầu (MGD) hoặc viêm da tiết bã. Tuy nhiên, vài trường hợp nhiễm ký sinh trùng hay vi khuẩn tụ cầu vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây lan nếu bạn dùng chung đồ cá nhân. Do đó, bệnh viêm bờ mi mắt có lây không sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân gây viêm, cụ thể như sau:

• Do rối loạn tuyến dầu/viêm da tiết bã: Đây là vấn đề cơ địa, nội tiết của người bệnh, hoàn toàn không lây qua tiếp xúc thông thường.
• Do vi khuẩn tụ cầu: Vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus) là loại vi khuẩn thường trú tự nhiên trên da của hầu hết mọi người. Viêm bờ mi xảy ra chủ yếu do sự mất cân bằng hệ vi sinh tại chỗ hoặc phản ứng quá mẫn của cơ thể với độc tố vi khuẩn. Tuy nhiên, việc dùng chung khăn mặt hay vỏ gối sẽ làm tăng nguy cơ lây truyền các chủng vi khuẩn có độc lực mạnh hoặc ký sinh trùng, khiến tình trạng viêm khởi phát hoặc trở nên trầm trọng hơn.
• Do ký sinh trùng demodex (rận mi): Loại ký sinh trùng này cực kỳ dễ lây lan. Chúng có thể lây truyền sang người khác thông qua việc dùng chung đồ trang điểm (mascara, bút kẻ mắt), khăn tắm, gối nằm, mắt kính…Tình trạng nhiễm ký sinh trùng Demodex thường xuất hiện vảy dạng ống/hình trụ bám quanh chân lông mi. Đây là dấu hiệu lâm sàng kinh điển giúp bệnh nhân tự nhận diện bệnh tại nhà.

Dù là tác nhân bên ngoài hay do cơ địa, việc áp dụng đúng cách chữa viêm bờ mi mắt tại nhà như vệ sinh bờ mi bằng gạc chuyên dụng và chườm ấm là những bước đầu tiên để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, để chấm dứt tình trạng viêm tái đi tái lại, bạn cần thăm khám và điều trị chuyên sâu.

2. Viêm bờ mi mắt lây lan qua đường nào?

Mặc dù viêm bờ mi mắt thường được xem là bệnh lý do cơ địa hoặc rối loạn tuyến dầu, nhưng bệnh vẫn có thể lây lan nếu tác nhân gây viêm là vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng. Dưới đây là các con đường lây lan phổ biến nhất:

• Tiếp xúc trực tiếp: Đây là con đường lây nhiễm hàng đầu gây ra tình trạng viêm mí mắt trẻ em. Do các bé thường xuyên được người lớn (đang mang mầm bệnh) ôm ấp, hôn hoặc chăm sóc vệ sinh, vi khuẩn từ tay hoặc da mặt người bệnh có thể dễ dàng chuyển sang đôi mắt nhạy cảm của trẻ.
• Dùng chung vật dụng cá nhân: Vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus) hoặc virus có thể tồn tại trên khăn mặt, khăn tắm, vỏ gối hoặc kính mắt. Khi dùng chung những vật dụng này, mầm bệnh sẽ trực tiếp tiếp xúc với vùng mi mắt của người lành.
• Dùng chung đồ trang điểm: Các dụng cụ như mascara, bút kẻ mắt hay cọ trang điểm là môi trường lý tưởng để ký sinh trùng Demodex (rận mi) ẩn náu. Dùng chung đồ trang điểm chính sẽ khiến rận mi di chuyển từ người này sang người khác. 
• Thói quen vệ sinh kém: Không rửa tay sạch sẽ sau khi chăm sóc mắt cho người bệnh, sau đó lại chạm tay lên mắt mình hoặc mắt trẻ em, sẽ vô tình tạo điều kiện cho các tác nhân gây viêm xâm nhập.
• Lây truyền từ mẹ sang con: Thai phụ mắc lậu hoặc Chlamydia có thể lây vi khuẩn sang mắt bé khi sinh, gây viêm kết mạc trẻ sơ sinh. Đây là cấp cứu nguy hiểm khiến mi mắt sưng húp, chảy mủ đặc, dễ gây thủng giác mạc và mù lòa nếu không điều trị đặc hiệu ngay. 
• Lưu ý về nguồn nước: Viêm bờ mi mạn tính ít khi lây qua nước hồ bơi (thường nước hồ bơi gây viêm kết mạc cấp). Tuy nhiên, nước bẩn có khả năng làm trầm trọng thêm tình trạng viêm sẵn có.

3. Cách phòng ngừa lây lan bệnh lý viêm bờ mí mắt

Để bảo vệ bản thân và gia đình, bạn cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng ngừa lây lan bệnh lý viêm bờ mí mắt sau đây:

• Không dùng chung đồ dùng cá nhân: Tuyệt đối dùng riêng khăn mặt, khăn tắm, kính mắt và đặc biệt là kính áp tròng. Đây là những vật dụng dễ lưu giữ vi khuẩn và mầm bệnh nhất.
• Tránh dùng chung mỹ phẩm: Không bao giờ chia sẻ mascara, bút kẻ mắt hoặc cọ trang điểm với người khác để ngăn chặn ký sinh trùng rận mi lây lan.
• Tuyệt đối không dụi mắt: Bàn tay là nơi chứa hàng triệu vi khuẩn. Thói quen dụi mắt vô tình đưa mầm bệnh trực tiếp vào bờ mi và làm trầy xước bề mặt nhãn cầu.
• Vệ sinh tay và mắt thường xuyên: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, duy trì việc vệ sinh mắt hàng ngày bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch chuyên dụng.
• Tẩy trang sạch sẽ: Nếu có trang điểm, nên làm sạch hoàn toàn hóa chất bám trên chân lông mi trước khi đi ngủ để tránh tắc nghẽn tuyến nhờn.
• Đeo kính bảo hộ: Khi ra ngoài, hãy đeo kính râm hoặc kính chắn bụi để bảo vệ mắt khỏi khói bụi và các tác nhân ô nhiễm từ môi trường.
• Chườm ấm mắt: Chườm ấm mắt bằng khăn sạch ở nhiệt độ 40-42°C trong 5-10 phút. Đây là mức nhiệt chuẩn để làm tan các nút dầu tắc nghẽn, giúp tuyến mi thông thoáng và giảm nơi trú ngụ của vi khuẩn, rận mi.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Bị viêm bờ mi có cần cách ly không?

Không, do bệnh viêm bờ mi thường không lây nhiễm. Tuy nhiên bạn cần chú ý không dùng chung đồ cá nhân như khăn mặt, vỏ gối, kính mắt, hoặc mỹ phẩm để tránh lây lan vi khuẩn.

4.2. Hôn nhau có lây viêm bờ mi không?

Rất hiếm. Chỉ có nguy cơ nếu tiếp xúc trực tiếp vùng mi mắt hoặc dùng chung gối, khăn mặt ngay sau khi tiếp xúc. Việc phát bệnh hay không còn tùy thuộc vào sức đề kháng và vệ sinh mắt của mỗi người.

Viêm bờ mi mắt có lây không phụ thuộc rất lớn vào nguyên nhân gây bệnh và ý thức giữ gìn vệ sinh của mỗi người. Dù phần lớn các trường hợp không gây lây nhiễm trực tiếp, nhưng bạn cần duy trì thói quen dùng riêng đồ cá nhân để bảo vệ mắt. Nếu tình trạng viêm nhiễm ở mắt vẫn kéo dài dai dẳng hoặc bạn lo lắng về nguy cơ lây lan cho trẻ nhỏ trong nhà, hãy đến Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được thăm khám và điều trị sớm nhất nhé!

Nguồn tham khảo:

1. https://vectoreyecentre.com/is-blepharitis-contagious/