Quáng gà có phải đeo kính không? Khi nào cần đeo và không đeo

Quáng gà là tình trạng mắt nhìn kém trong điều kiện ánh sáng yếu, khiến nhiều người gặp khó khăn khi đi lại vào buổi tối hoặc nơi thiếu sáng. Đây không phải là một bệnh riêng lẻ mà thường là dấu hiệu của các vấn đề liên quan đến mắt, đặc biệt là võng mạc hoặc thiếu hụt dinh dưỡng. Vậy quáng gà có phải đeo kính không? Khi nào cần đeo và khi nào không cần? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ để có hướng xử lý phù hợp.

1. Giải đáp: Quáng gà có phải đeo kính không?

Quáng gà không phải là một bệnh lý độc lập mà là triệu chứng của nhiều vấn đề khác nhau liên quan đến mắt, đặc biệt là võng mạc hoặc tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng.

Chính vì vậy, việc có cần đeo kính hay không không có một đáp án chung cho tất cả mọi người. Trong một số trường hợp, nếu quáng gà đi kèm với tật khúc xạ như cận thị, loạn thị thì việc đeo kính có thể giúp cải thiện phần nào khả năng nhìn. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân đến từ các bệnh lý bên trong mắt hoặc thiếu vitamin A, thì đeo kính sẽ không giải quyết được vấn đề gốc rễ.

2. Trường hợp bắt buộc phải đeo kính (Quáng gà do tật khúc xạ)

Khi quáng gà xuất phát từ tật khúc xạ (cận, viễn, loạn), đeo kính là bắt buộc để nhìn rõ hơn vào ban đêm. Nguyên nhân là do hiện tượng “cận thị ban đêm”: trong môi trường thiếu sáng, đồng tử giãn ra khiến tia sáng đi lệch và hội tụ kém chính xác, dẫn đến nhìn mờ, lóa và khó quan sát. Nếu bạn đang đeo kính sai độ hoặc chưa đeo kính, các triệu chứng này sẽ rõ hơn khi trời tối, đặc biệt khi lái xe.

Vì vậy, cần đo mắt và cắt/đổi kính đúng độ càng sớm càng tốt. Ngoài ra, nên chọn tròng kính trong suốt, mỏng nhẹ và có lớp phủ chống chói (Anti-glare) để giảm lóa từ đèn xe, giúp nhìn rõ hơn và đỡ mỏi mắt. Tránh dùng kính màu hoặc kính “đi đêm” không đúng chỉ định vì có thể làm giảm ánh sáng, khiến tình trạng nhìn kém nặng hơn.

3. Các trường hợp đeo kính không có tác dụng (Do bệnh lý đáy mắt)

Không phải mọi trường hợp quáng gà đều có thể cải thiện bằng kính. Khi nguyên nhân nằm ở bệnh lý bên trong mắt hoặc thiếu hụt dinh dưỡng, việc đeo kính gần như không mang lại hiệu quả vì không xử lý được gốc rễ vấn đề.

3.1. Do thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng

Khi gặp tình trạng nhìn kém vào ban đêm, bạn nên tìm hiểu bệnh quáng gà thiếu vitamin gì trước khi nghĩ đến việc cắt kính. Nguyên nhân phổ biến nhất là thiếu vitamin A, dưỡng chất quan trọng giúp duy trì hoạt động của tế bào hình que ở võng mạc (chịu trách nhiệm nhìn trong bóng tối).

Khi cơ thể thiếu vitamin A, các tế bào này hoạt động kém, dẫn đến giảm khả năng nhìn ban đêm. Trong trường hợp này, đeo kính sẽ không cải thiện được thị lực, vì vấn đề nằm ở dinh dưỡng chứ không phải khả năng hội tụ ánh sáng của mắt.

3.2. Do yếu tố di truyền ở trẻ em

Với trẻ mắc bệnh quáng gà bẩm sinh, nguyên nhân thường đến từ đột biến gen di truyền ảnh hưởng đến chức năng võng mạc. Đây là tình trạng mắt không thể thích nghi tốt trong điều kiện thiếu sáng ngay từ nhỏ.

Trong trường hợp này, kính gọng chỉ có tác dụng hỗ trợ nhìn rõ ban ngày nếu trẻ có kèm tật khúc xạ (như cận thị), nhưng không giúp cải thiện khả năng nhìn ban đêm.

Tuy nhiên, các bậc phụ huynh cần đặc biệt lưu ý: Với trẻ bị quáng gà bẩm sinh kèm cận thị nặng, việc đeo kính đúng độ là vô cùng quan trọng (mang tính sinh tử cho thị lực) để tránh nhược thị (mắt lười). Nếu không được đeo kính và kích thích thị giác trước 12 tuổi, não bộ sẽ xóa bỏ tín hiệu từ mắt này, dẫn đến việc trẻ sẽ nhìn mờ vĩnh viễn ngay cả vào ban ngày.

3.3. Do các bệnh lý mắt

Trong một số trường hợp, quáng gà xuất phát từ các bệnh lý bên trong mắt như đục thủy tinh thể hoặc cườm nước (Glaucoma). Đây là những tình trạng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng truyền và xử lý ánh sáng của mắt.

• Với đục thủy tinh thể, thủy tinh thể bị mờ đục khiến ánh sáng không đi vào võng mạc rõ ràng → người bệnh nhìn mờ, dễ bị lóa và đặc biệt khó nhìn vào ban đêm.
• Với Glaucoma, tổn thương thần kinh thị giác làm giảm thị trường, khiến khả năng quan sát trong điều kiện thiếu sáng kém đi.

Trong cả hai trường hợp này, đeo kính không thể cải thiện thị lực, vì kính chỉ giúp điều chỉnh tật khúc xạ chứ không làm trong lại thủy tinh thể hay phục hồi thần kinh thị giác.

4. Vì sao đeo kính không giúp cải thiện quáng gà?

Kính mắt thực chất chỉ có tác dụng điều chỉnh tật khúc xạ, tức là giúp ánh sáng đi đúng hướng và hội tụ chính xác lên võng mạc. Nhờ đó, người bị cận thị, viễn thị hoặc loạn thị sẽ nhìn rõ hơn.

Tuy nhiên, với quáng gà, vấn đề thường nằm ở võng mạc hoặc tế bào thị giác, là nơi tiếp nhận và xử lý ánh sáng, đặc biệt trong điều kiện thiếu sáng. Khi các tế bào này hoạt động kém (do thiếu vitamin A hoặc bệnh lý), thì dù ánh sáng có đi đúng hướng, mắt vẫn không xử lý hình ảnh tốt được.

Như vậy, nếu nguyên nhân gây quáng gà nằm ở võng mạc hoặc dinh dưỡng, thì đeo kính không có tác dụng cải thiện. Thay vào đó, việc cải thiện phải tập trung vào điều trị gốc rễ như bổ sung Vitamin A đúng liều lượng để tái tạo sắc tố thị giác, hoặc can thiệp y khoa chuyên sâu để bảo tồn và phục hồi chức năng của các tế bào võng mạc.

5. Sự thật về kính đi đêm “chống quáng gà” trên mạng

Trên mạng hiện nay, nhiều loại kính tròng màu vàng được quảng cáo có thể “chống quáng gà”, giúp nhìn rõ hơn khi lái xe ban đêm. Thực tế, những loại kính này chủ yếu được thiết kế để tăng độ tương phản và giảm chói trong một số điều kiện như sương mù hoặc ánh sáng phức tạp, chứ không phải để điều trị quáng gà.

Về mặt y khoa, quáng gà là tình trạng mắt thiếu khả năng thích nghi với ánh sáng yếu, thường liên quan đến tế bào que ở võng mạc hoặc thiếu vitamin A. Trong khi đó, kính tròng vàng lại có cơ chế lọc bớt ánh sáng xanh và giảm lượng ánh sáng đi vào mắt.

Một số loại kính chuyên dụng có lớp phủ chống phản xạ (AR) hoặc kính theo toa phù hợp có thể hỗ trợ cải thiện thị lực ban đêm bằng cách giảm chói và cho phép nhiều ánh sáng đi vào mắt hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thay thế việc điều trị nguyên nhân gốc.

6. Mắt bị quáng gà phải làm sao để khắc phục?

Khi nhận thấy bản thân hoặc người nhà có dấu hiệu nhìn kém khi tắt đèn, nhiều người lo lắng không biết mắt bị quáng gà phải làm sao. Các bác sĩ tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa khuyến cáo: bạn tuyệt đối không tự ý mua kính hay dùng thuốc bổ khi chưa rõ nguyên nhân.

Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị phù hợp như bổ sung vi chất, điều chỉnh tật khúc xạ hoặc can thiệp các bệnh lý võng mạc nếu có. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ giúp cải thiện thị lực ban đêm:

• Giữ kính luôn sạch và đúng độ: Kính bẩn, trầy xước hoặc ố vàng có thể làm tăng độ chói và khiến bạn nhìn kém hơn trong bóng tối.
• Giữ kính chắn gió xe sạch khi lái xe ban đêm: Hạn chế chói lóa từ đèn xe đối diện.
• Giảm ánh sáng xanh và độ sáng màn hình: Tránh gây mỏi mắt khi sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối.
• Mẹo giúp mắt thích nghi nhanh: Khi di chuyển đột ngột từ nơi sáng vào môi trường tối, bạn hãy thử nhắm mắt lại khoảng 10 – 15 giây. Thao tác đơn giản này giúp sắc tố Rhodopsin ở võng mạc có thời gian tái tạo nhanh hơn, giúp mắt thích nghi với bóng tối an toàn hơn khi bạn mở mắt trở lại.

Ngoài ra, hãy duy trì các thói quen tốt cho mắt:

• Khám mắt định kỳ để theo dõi và phát hiện sớm bất thường
• Đảm bảo ánh sáng đầy đủ khi học tập, làm việc
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A như cà rốt, khoai lang, rau xanh đậm
• Hạn chế ánh sáng chói, sử dụng bộ lọc chống chói khi cần
• Cho mắt nghỉ ngơi hợp lý, đặc biệt khi làm việc với màn hình lâu

7. Lý do cần khám mắt từ sớm tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa?

Khám mắt sớm không chỉ giúp phát hiện nguyên nhân gây quáng gà mà còn là cách bảo vệ thị lực toàn diện, đặc biệt với những bệnh lý tiềm ẩn có thể tiến triển âm thầm. Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, người bệnh được tiếp cận hệ thống chẩn đoán hiện đại và phác đồ điều trị phù hợp ngay từ giai đoạn đầu.

Những lý do bạn nên đi khám sớm:

• Phát hiện và can thiệp kịp thời các bệnh lý nguy hiểm: Việc thăm khám giúp nhận diện sớm các vấn đề như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, bệnh lý võng mạc… đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền như tiểu đường, cao huyết áp.
• Tận dụng “giai đoạn vàng” cho trẻ em: Trẻ từ 3 – 9 tuổi là thời điểm quan trọng để phát hiện và điều trị tật khúc xạ, nhược thị (mắt lười), lác… giúp giảm nguy cơ cận thị nặng và bảo vệ thị lực lâu dài.
• Ứng dụng công nghệ chẩn đoán hiện đại: Bệnh viện được trang bị máy chụp cắt lớp võng mạc OCT tiên tiến, hỗ trợ phát hiện tổn thương vi mô tại võng mạc với độ chính xác cao, giúp chẩn đoán nhanh và an toàn.
• Quy trình thăm khám toàn diện: Người bệnh được kiểm tra đầy đủ từ phần trước (giác mạc, thủy tinh thể) đến phần sau của mắt (soi đáy mắt), đảm bảo không bỏ sót bất kỳ bất thường nào.
• Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm: Bệnh nhân được tư vấn trực tiếp bởi các bác sĩ nhãn khoa có chuyên môn cao, giúp đưa ra hướng điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

Có thể thấy, việc quáng gà có phải đeo kính không phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Trong nhiều trường hợp, đeo kính không phải là giải pháp chính, mà cần điều trị đúng nguyên nhân để cải thiện thị lực hiệu quả. Nếu bạn đang gặp tình trạng nhìn kém vào ban đêm hoặc nghi ngờ quáng gà, hãy chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác.

Để được tư vấn và kiểm tra mắt chuyên sâu, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ nhanh chóng.