Mẹ bỉm giảm thị lực sau sinh là do đâu? Có tự hết không?

Giảm thị lực sau sinh không chỉ gây ra sự bất tiện trong sinh hoạt thường ngày mà còn là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang cần được chăm sóc kỹ hơn. Ở bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết những thắc mắc thường gặp của các mẹ bỉm sữa sau sinh về tình trạng này.

1. Nguyên nhân làm cho mẹ bỉm giảm thị lực sau sinh

Sự suy giảm thị lực ở phụ nữ sau khi sinh con thường là hệ quả của sự thay đổi đột ngột về nội tiết tố, thể chất và thói quen sinh hoạt. Cụ thể gồm:

1.1. Thay đổi nội tiết tố

Trong thai kỳ và sau sinh, hàm lượng Estrogen và Progesterone trong cơ thể đột ngột thay đổi mạnh mẽ. Sự thay đổi hormone có thể làm thay đổi độ hydrat hóa và độ cong giác mạc, khiến thị lực tạm thời bị mờ hoặc dao động.

1.2. Tình trạng khô mắt

Sự thay đổi về hormone sau sinh cũng làm giảm khả năng sản xuất nước mắt của tuyến lệ. Bên cạnh đó, việc chăm sóc trẻ sơ sinh khiến mẹ thường xuyên thức đêm, mắt phải làm việc liên tục trong tình trạng thiếu độ ẩm, dẫn đến khô rát và mờ nhòe.

1.3. Thiếu ngủ và mệt mỏi kéo dài

Lịch trình sinh hoạt của mẹ bỉm hoàn toàn bị đảo lộn theo giấc ngủ của bé. Tình trạng thiếu ngủ trầm trọng khiến các cơ điều tiết của mắt không được nghỉ ngơi, dẫn đến mỏi mắt và suy giảm khả năng tập trung thị giác.

1.4. Thiếu hụt dinh dưỡng

Quá trình mang thai và cho con bú tiêu tốn rất nhiều dưỡng chất. Nếu chế độ ăn không bù đắp đủ các Vitamin thiết yếu như A, B, C, E và các khoáng chất như Kẽm, Omega-3, đôi mắt sẽ thiếu hụt dinh dưỡng có thể làm mắt nhanh mỏi, khô mắt và ảnh hưởng chất lượng thị giác.

1.5. Biến chứng tiền sản giật

Một số mẹ bỉm từng bị tiền sản giật trong thai kỳ có thể gặp các vấn đề về mạch máu võng mạc. Áp lực máu cao ảnh hưởng đến sự tưới máu cho dây thần kinh thị giác, gây ra các vấn đề nghiêm trọng về tầm nhìn sau sinh.

Bên cạnh tiền sản giật, mẹ bỉm từng bị tiểu đường thai kỳ cũng cần tầm soát võng mạc kỹ lưỡng để tránh tổn thương mạch máu gây mờ mắt kéo dài.

2. Các triệu chứng giảm thị lực sau sinh

Mẹ bỉm có thể nhận biết đôi mắt mình đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng thông qua các dấu hiệu phổ biến sau:

• Nhìn mờ: Hình ảnh không còn sắc nét, thường xuyên thấy nhòe như có một lớp sương mù trước mắt.
• Mỏi mắt, đau nhức: Cảm giác nặng mắt, đau âm ỉ sau hốc mắt đặc biệt là khi nhìn vào điện thoại hoặc tivi.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Cảm thấy chói mắt, khó chịu ngay cả với ánh sáng trong nhà thông thường.
• Khô và rát mắt: Cảm giác như có cát trong mắt, mắt đỏ và thường xuyên phải chớp liên tục.
• Xuất hiện điểm tối: Thấy các chấm đen bay trước mắt (hiện tượng ruồi bay) hoặc các vùng mờ trong thị trường.

3. Mẹ bỉm bị giảm thị lực sau sinh có tự hết không?

Đa số các trường hợp giảm thị lực sau sinh do thay đổi nội tiết tố hoặc thiếu ngủ sẽ có thể tự hết sau khoảng 3 đến 6 tháng. Khi hormone trong cơ thể ổn định trở lại và mẹ bỉm có thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn, giác mạc sẽ trở về hình dáng ban đầu, thị lực sẽ dần phục hồi.

Tuy nhiên, nếu nguyên nhân xuất phát từ các bệnh lý như khô mắt mãn tính, tổn thương võng mạc do tiền sản giật hoặc các tật khúc xạ phát sinh mới, mắt sẽ không thể tự khỏi nếu không có sự can thiệp y khoa. Do vậy, việc theo dõi và thăm khám là cần thiết để tránh tổn thương.

Lưu ý: Mẹ bỉm không nên thay kính mới hoặc phẫu thuật cận thị trong giai đoạn này. Nội tiết tố khiến độ khúc xạ biến động (số kính ảo), nên đợi ít nhất 6 tháng sau sinh hoặc sau khi cai sữa để mắt ổn định hoàn toàn.

4. Các phương pháp điều trị giảm thị lực sau sinh

Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ bệnh, mẹ bỉm có thể áp dụng các biện pháp sau để cải thiện thị lực:

4.1. Sử dụng nước mắt nhân tạo

Đối với tình trạng khô mắt sau sinh do thay đổi nội tiết tố, bác sĩ nhãn khoa thường chỉ định sử dụng các loại nước mắt nhân tạo. Các sản phẩm này đóng vai trò như một lớp màng bảo vệ, thay thế nước mắt tự nhiên để bôi trơn bề mặt nhãn cầu.

Bạn nên ưu tiên chọn loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản để đảm bảo an toàn, tránh gây kích ứng cho niêm mạc mắt vốn đang nhạy cảm. Việc cấp ẩm tức thì không chỉ giúp mắt dịu lại, giảm cảm giác cộm xốn, mà còn cải thiện độ trong của màng phim nước mắt, giúp mẹ nhìn rõ nét hơn.

4.2. Điều chỉnh chế độ nghỉ ngơi

Ngủ đủ giấc giúp phục hồi thị lực tốt nhất. Tuy nhiên, hãy cố gắng áp dụng nguyên tắc ngủ khi bé đã ngủ. Giấc ngủ cho dù chỉ 15-20 phút cũng cực kỳ có giá trị, giúp giảm bớt áp lực căng thẳng lên dây thần kinh thị giác sau nhiều giờ thức đêm chăm con.

Ngoài ra, mẹ có thể kết hợp đắp khăn ấm nhẹ nhàng lên mắt trước khi ngủ để tăng cường lưu thông máu, giúp đôi mắt nhanh chóng hồi phục sự linh hoạt.

4.3. Bổ sung dinh dưỡng chuyên sâu

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách phục hồi thị lực bền vững và an toàn nhất cho cả mẹ và bé qua dòng sữa. Mẹ bỉm nên xây dựng thực đơn giàu các dưỡng chất cho mắt như:

• Omega-3: Có nhiều trong cá hồi, hạt lanh, hạt óc chó giúp cải thiện chất lượng màng nước mắt, ngăn ngừa khô mắt.
• Vitamin A & Beta-carotene: Những chất này được tìm thấy nhiều trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang giúp bảo vệ giác mạc và tăng cường thị lực trong điều kiện ánh sáng yếu.
• Lutein & Zeaxanthin: Có trong các loại rau xanh đậm như súp lơ, cải xoăn giúp bảo vệ võng mạc khỏi tổn thương oxy hóa. Bổ sung đầy đủ các chất này không chỉ giúp mẹ bỉm lấy lại đôi mắt sáng mà còn hỗ trợ quá trình phát triển thị giác sớm cho trẻ sơ sinh.

4.4. Hạn chế thiết bị điện tử

Sau sinh, đôi mắt của mẹ thường nhạy cảm và dễ mỏi hơn do thiếu ngủ, thay đổi nội tiết tố và tiếp xúc nhiều với thiết bị điện tử. Nhiều mẹ có thói quen dùng điện thoại để tìm hiểu kiến thức chăm con hoặc giải trí, đặc biệt vào ban đêm khi bé đã ngủ.

Ánh sáng xanh từ màn hình có thể gây mỏi mắt, rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng đến thị lực. Vì vậy, mẹ nên hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ và tránh xem màn hình trong phòng tối để giúp mắt được nghỉ ngơi tốt hơn.

5. Cách phòng ngừa giảm thị lực sau sinh con

Để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe sau thai kỳ, mẹ bỉm nên thực hiện các thói quen sau:

• Khám mắt định kỳ: Nên kiểm tra mắt ít nhất 1 lần sau khi sinh 2-3 tháng để phát hiện sớm các thay đổi về khúc xạ.
• Uống đủ nước: Duy trì độ ẩm cho cơ thể cũng chính là duy trì độ ẩm cho đôi mắt.
• Đeo kính bảo vệ: Đeo kính râm khi ra ngoài để tránh tia UV và khói bụi làm kích ứng mắt.
• Massage mắt: Áp dụng bài tập 20-20-20 (nhìn xa 20 feet trong 20 giây sau mỗi 20 phút làm việc) và massage nhẹ nhàng vùng quanh mắt để tăng cường lưu thông máu.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Thuốc bổ mắt cho mẹ giảm thị lực sau sinh là gì?

Mẹ bỉm có thể sử dụng các loại viên uống bổ sung chứa dầu cá (DHA/EPA), Lutein, Zeaxanthin và Vitamin tổng hợp. Tuy nhiên, vì đang trong giai đoạn cho con bú, mẹ cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn các sản phẩm an toàn, không gây ảnh hưởng đến chất lượng sữa.

Lưu ý: Chọn thuốc bổ mắt có nguồn gốc tự nhiên, an toàn cho mẹ cho con bú. Tránh dùng quá liều Vitamin A (Retinol) vì có thể bài tiết qua sữa và ảnh hưởng không tốt đến trẻ sơ sinh.

6.2. Liệu cho con bú có ảnh hưởng thị lực không?

Cho con bú sẽ không trực tiếp gây ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, quá trình này sẽ làm tiêu tốn nhiều dưỡng chất và năng lượng của mẹ. Nếu mẹ không ăn uống đủ chất để bù lại, cơ thể sẽ bị suy nhược, từ đó dẫn đến tình trạng mệt mỏi và mắt nhìn kém đi.

6.3. Trường hợp nào mẹ bỉm cần đến gặp bác sĩ?

Nếu mẹ bỉm thấy mắt bị mờ đột ngột, đau nhức nhãn cầu dữ dội, thấy chớp sáng liên tục hoặc tình trạng nhìn mờ không cải thiện sau 6 tháng sinh con, hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm tra và thăm khám.

Giảm thị lực sau sinh là tình trạng khá phổ biến và phần lớn có thể phục hồi nếu mẹ bỉm biết cách chăm sóc và nghỉ ngơi hợp lý. Lắng nghe cơ thể và bổ sung dinh dưỡng đúng cách sẽ giúp các mẹ nhanh chóng lấy lại đôi mắt sáng khỏe để hành trình nuôi con thêm trọn vẹn. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường kéo dài, mẹ hãy đến Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được các bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị kịp thời.