Thuốc trị lẹo mắt: Dùng thuốc nhỏ, thuốc bôi hay thuốc uống?

Lẹo mắt là tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính ở tuyến bờ mi, gây sưng đỏ và đau tại mí mắt. Tùy thuộc vào mức độ sưng viêm, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc nhỏ kháng sinh, thuốc mỡ bôi hay phối hợp thuốc uống để kiểm soát nhiễm khuẩn và giảm viêm. Vậy khi bị lẹo mắt uống thuốc gì, nhỏ thuốc và bôi thuốc như thế nào? Dưới đây là chi tiết các nhóm thuốc trị lẹo mắt thường được bác sĩ kê đơn.

1. Bị lẹo mắt nhỏ thuốc gì? Các loại thuốc nhỏ mắt trị lẹo phổ biến

Lẹo mắt là tình trạng viêm cấp tính tại tuyến bờ mi, thường liên quan đến nhiễm khuẩn (đa số do vi khuẩn tụ cầu). Điều trị chủ yếu nhằm giảm viêm, kiểm soát nhiễm khuẩn nếu có và hỗ trợ tổn thương hồi phục. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định chăm sóc tại chỗ hoặc phối hợp thuốc điều trị.

1.1. Thuốc nhỏ mắt (chỉ dùng khi có chỉ định)

Không phải mọi trường hợp lẹo mắt đều cần dùng thuốc nhỏ mắt kháng sinh. Với các trường hợp nhẹ, chườm ấm và vệ sinh bờ mi đúng cách đôi khi đã đủ giúp cải thiện triệu chứng. Trong trường hợp bác sĩ nghi ngờ có viêm bờ mi hoặc nhiễm khuẩn bề mặt mắt đi kèm, thuốc nhỏ mắt kháng sinh có thể được cân nhắc.

Một số hoạt chất thường được sử dụng trong nhãn khoa gồm:

• Tobramycin
• Levofloxacin
• Ofloxacin

Việc lựa chọn thuốc, liều dùng và thời gian điều trị phụ thuộc vào tuổi, mức độ viêm và đánh giá lâm sàng của bác sĩ.

Lưu ý khi dùng thuốc nhỏ mắt:

• Rửa tay trước khi nhỏ thuốc.
• Không để đầu lọ chạm vào mắt hoặc lông mi.
• Không tự tăng số lần nhỏ thuốc.
• Không tự ý dùng thuốc chứa corticoid nếu chưa có chỉ định.

1.2. Thuốc mỡ tra mắt

Thuốc mỡ tra mắt chứa kháng sinh có thể được bác sĩ chỉ định trong một số trường hợp nhằm tăng thời gian lưu thuốc tại bờ mi.

Một số thuốc thường được sử dụng:

• Tetracyclin tra mắt
• Oxytetracycline phối hợp Polymyxin B (theo chỉ định)

Cách sử dụng:

• Tra lượng thuốc theo hướng dẫn bác sĩ hoặc tờ hướng dẫn sử dụng.
• Thuốc có thể gây mờ mắt tạm thời sau khi tra.
• Không để đầu tuýp tiếp xúc trực tiếp với mắt.

1.3. Thuốc uống (chỉ áp dụng trong một số trường hợp)

Phần lớn lẹo mắt thông thường không cần dùng kháng sinh đường uống. Thuốc uống có thể được bác sĩ cân nhắc khi:

• Sưng nề lan rộng quanh mi mắt.
• Nghi ngờ viêm mô tế bào trước vách.
• Lẹo tái phát nhiều lần hoặc kèm viêm bờ mi nặng.
• Có dấu hiệu nhiễm khuẩn lan tỏa.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kê:

• Kháng sinh đường uống.
• Thuốc giảm đau (nếu đau nhiều).
• Điều trị các yếu tố nền nếu có.

Lưu ý: Không tự ý mua kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cùng lúc vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và kháng thuốc.

Bảng tham khảo lựa chọn hướng xử trí theo mức độ triệu chứng:

2. Hướng xử trí lẹo mắt theo mức độ triệu chứng (tham khảo)

Việc điều trị lẹo mắt phụ thuộc vào mức độ viêm, kích thước tổn thương và đánh giá của bác sĩ. Không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc.

Lưu ý:

• Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc nhỏ mắt hoặc dùng kháng sinh kéo dài.
• Không nặn lẹo hoặc chích tại nhà.
• Thuốc chứa corticoid chỉ sử dụng khi có chỉ định chuyên khoa.
• Nếu lẹo tái phát nhiều lần, cần đánh giá thêm viêm bờ mi, rối loạn tuyến Meibomius hoặc tổn thương khác ở mi mắt.

3. Những sai lầm có thể khiến lẹo mắt kéo dài hoặc khó hồi phục

Lẹo mắt thường là tình trạng viêm cấp tính ở tuyến bờ mi và đa số có thể cải thiện nếu chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, một số thói quen không phù hợp có thể khiến tình trạng viêm kéo dài hoặc làm tăng nguy cơ xuất hiện khối tồn lưu ở mi mắt.

Người bệnh nên tránh:

• Tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
• Lạm dụng thuốc chứa corticoid vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ như tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể khi sử dụng không đúng.
• Dùng tay nặn, cạy hoặc chọc vỡ nốt lẹo vì có thể làm tổn thương mô mi và tăng nguy cơ viêm lan rộng.
• Dùng chung khăn mặt, mỹ phẩm hoặc thuốc nhỏ mắt với người khác.
• Áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng như đắp lá cây, nhỏ sữa mẹ hoặc tác động nhiệt trực tiếp lên mắt.

Nếu lẹo tái phát nhiều lần hoặc để lại khối cộm kéo dài ở mi mắt, người bệnh nên khám chuyên khoa để đánh giá nguyên nhân và phân biệt với chắp hoặc các bệnh lý mi mắt khác.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Lẹo mắt bao lâu thì cải thiện?

Thời gian hồi phục tùy mức độ viêm và cách chăm sóc. Nhiều trường hợp nhẹ có thể cải thiện sau vài ngày đến khoảng 1–2 tuần. Nếu sưng đau tăng lên hoặc kéo dài, người bệnh nên đi khám.

4.2. Bị lẹo nên dùng thuốc bôi hay thuốc uống?

Không phải mọi trường hợp lẹo đều cần dùng thuốc uống. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định chăm sóc tại chỗ, thuốc tra mắt hoặc điều trị toàn thân nếu có dấu hiệu viêm lan rộng hoặc tình trạng đặc biệt khác.

4.3. Thuốc điều trị chắp và lẹo có giống nhau không?

Không hoàn toàn giống nhau. Lẹo thường liên quan đến tình trạng viêm cấp tính và có thể cần điều trị kiểm soát nhiễm khuẩn nếu có chỉ định. Trong khi đó, chắp là tình trạng tắc tuyến mạn tính ở mi mắt nên hướng xử trí thường khác và có thể bao gồm chườm ấm, theo dõi hoặc can thiệp chuyên khoa tùy trường hợp.

Lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên nguyên nhân và đánh giá thực tế của bác sĩ chuyên khoa mắt. Nếu tình trạng sưng đỏ, đau hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên đi khám để được tư vấn phù hợp.