Đau mắt hàn nhỏ thuốc gì? 3 nhóm thuốc thường được bác sĩ cân nhắc

Đau mắt hàn là tình trạng tổn thương giác mạc do tia UV từ hồ quang hàn, gây đau rát, cộm xốn, chảy nước mắt và sợ ánh sáng. Vậy đau mắt hàn nhỏ thuốc gì để giảm khó chịu và hỗ trợ phục hồi? Dưới đây là các nhóm thuốc nhỏ mắt thường được bác sĩ nhãn khoa Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cân nhắc tùy mức độ tổn thương.

1. Tại sao bị đau mắt hàn và mức độ nguy hiểm đối với giác mạc?

Đau mắt hàn (bỏng mắt do hàn điện) là tình trạng giác mạc bị tổn thương do tiếp xúc với tia cực tím (UV) phát ra từ hồ quang hàn mà không có biện pháp bảo vệ mắt phù hợp. Tình trạng này còn được gọi là viêm giác mạc do ánh sáng (photokeratitis).

Triệu chứng thường xuất hiện sau vài giờ kể từ khi tiếp xúc, phổ biến trong khoảng 3–12 giờ, bao gồm:

• Đau rát hoặc cộm xốn như có dị vật trong mắt.
• Mắt đỏ, chảy nước mắt nhiều.
• Nhạy cảm với ánh sáng, khó mở mắt.
• Nhìn mờ tạm thời hoặc khó tập trung thị giác.

Trong đa số trường hợp nhẹ, lớp biểu mô giác mạc có thể tự phục hồi sau khoảng 24–72 giờ nếu được chăm sóc và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, nếu tổn thương nặng, tự ý dùng thuốc hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường kéo dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ viêm giác mạc, nhiễm trùng hoặc ảnh hưởng đến chất lượng thị lực.

2. Đau mắt hàn nhỏ thuốc gì? 3 loại thuốc hỗ trợ hiệu quả

Đau mắt hàn là tình trạng tổn thương bề mặt giác mạc do tia cực tím (UV) từ hồ quang hàn. Việc điều trị chủ yếu tập trung vào giảm khó chịu, hỗ trợ phục hồi biểu mô giác mạc và hạn chế nguy cơ biến chứng. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể cân nhắc một hoặc nhiều nhóm thuốc nhỏ mắt dưới đây.

2.1. Nước mắt nhân tạo (Systane Ultra, Refresh, Vismed)

Đây là nhóm thuốc thường được sử dụng để hỗ trợ làm dịu triệu chứng đau mắt hàn, đặc biệt khi người bệnh có cảm giác khô rát, cộm xốn hoặc chảy nước mắt nhiều. Nước mắt nhân tạo giúp duy trì độ ẩm trên bề mặt mắt, giảm ma sát giữa mi mắt và giác mạc, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho biểu mô giác mạc phục hồi tự nhiên.

Một số sản phẩm thường gặp gồm Systane Ultra, Refresh Tears hoặc Vismed. Với người cần sử dụng nhiều lần trong ngày, bác sĩ thường ưu tiên loại không chứa chất bảo quản để hạn chế kích ứng thêm cho bề mặt mắt đang tổn thương.

Tần suất sử dụng sẽ thay đổi tùy triệu chứng và hướng dẫn điều trị, người bệnh không nên tự ý lạm dụng hoặc thay đổi loại thuốc.

2.2. Thuốc hỗ trợ phục hồi bề mặt giác mạc (chỉ định tùy trường hợp)

Trong đa số trường hợp đau mắt hàn mức độ nhẹ, điều trị chủ yếu vẫn là chăm sóc bề mặt mắt và giảm triệu chứng. Tuy nhiên nếu giác mạc bị kích ứng kéo dài hoặc có tổn thương biểu mô rõ hơn, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các thuốc hỗ trợ phục hồi bề mặt nhãn cầu phù hợp với tình trạng thực tế.

Một số chế phẩm hỗ trợ phục hồi hoặc dưỡng bề mặt mắt có thể được sử dụng trong thực hành lâm sàng tùy từng trường hợp. Tuy nhiên, hiệu quả và chỉ định sẽ khác nhau giữa từng người bệnh.

Người bệnh không nên tự ý lựa chọn các thuốc nhỏ mắt quảng cáo “mát mắt”, “bổ mắt”, “giảm đỏ mắt” hoặc tự dùng thuốc chứa Corticoid khi chưa được thăm khám chuyên khoa.

2.3. Thuốc nhỏ mắt kháng sinh phổ rộng (Oflovid, Tobrex)

Thuốc nhỏ mắt kháng sinh không phải thuốc điều trị thường quy cho mọi trường hợp đau mắt hàn. Tuy nhiên, khi giác mạc xuất hiện trợt biểu mô, có nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc bác sĩ đánh giá cần dự phòng biến chứng, thuốc kháng sinh có thể được chỉ định trong thời gian ngắn.

Một số thuốc thường được sử dụng gồm Oflovid (Ofloxacin) hoặc Tobrex (Tobramycin). Người bệnh cần dùng đúng liều, đúng thời gian được hướng dẫn và không tự mua thuốc kháng sinh để nhỏ mắt nhằm tránh kích ứng hoặc sử dụng không cần thiết.

4. Vì sao không nên tự ý nhỏ thuốc tê khi bị đau mắt hàn?

Thuốc tê chỉ giảm đau tạm thời, không điều trị tổn thương giác mạc: Khi bị đau mắt hàn, một số người tự mua thuốc tê nhỏ mắt (như Dicain, Alcaine…) để giảm cảm giác đau rát nhanh chóng. Tuy nhiên, thuốc tê chỉ làm giảm cảm giác khó chịu trong thời gian ngắn chứ không giúp phục hồi tổn thương do tia UV gây ra trên bề mặt giác mạc. Việc lạm dụng có thể khiến người bệnh chủ quan và trì hoãn thăm khám.

Có thể làm chậm quá trình phục hồi bề mặt giác mạc: Sau bỏng mắt do hàn điện, lớp biểu mô giác mạc cần thời gian để tái tạo tự nhiên. Việc sử dụng thuốc tê lặp lại nhiều lần có thể ảnh hưởng đến quá trình lành biểu mô, làm kéo dài triệu chứng cộm xốn, đau rát và tăng nguy cơ tổn thương bề mặt mắt.

Tăng nguy cơ biến chứng nếu sử dụng kéo dài: Thuốc tê làm giảm cảm giác bảo vệ tự nhiên của mắt nên người bệnh khó nhận biết khi tình trạng đang trở nên nghiêm trọng hơn. Trong một số trường hợp lạm dụng kéo dài, giác mạc có thể bị trợt biểu mô kéo dài, viêm hoặc loét giác mạc, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng thị lực.

Lưu ý: Thuốc tê nhỏ mắt thường chỉ được sử dụng trong quá trình thăm khám hoặc thực hiện thủ thuật dưới sự theo dõi của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự mua hoặc tự sử dụng tại nhà khi bị đau mắt hàn.

5. Lưu ý khi sử dụng thuốc nhỏ mắt khi bị đau mắt hàn

Để hỗ trợ giác mạc phục hồi tốt hơn và hạn chế biến chứng, người bệnh cần lưu ý một số nguyên tắc sau:

• Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa thuốc tê hoặc Corticoid: Một số loại thuốc có thể làm giảm triệu chứng tạm thời nhưng không điều trị nguyên nhân và có nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình lành thương nếu dùng không đúng chỉ định.
• Không sử dụng lại đơn thuốc cũ hoặc thuốc của người khác: Mức độ tổn thương giác mạc ở mỗi người không giống nhau nên phác đồ điều trị cũng khác nhau.
• Ưu tiên nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản nếu cần dùng nhiều lần: Điều này giúp giảm nguy cơ kích ứng thêm cho bề mặt mắt đang tổn thương.
• Giữ vệ sinh khi nhỏ thuốc: Rửa tay trước khi nhỏ và không để đầu lọ thuốc chạm vào mắt hoặc vùng mi.
• Theo dõi triệu chứng và tái khám nếu cần: Nếu đau tăng, nhìn mờ hơn, đỏ mắt nhiều hoặc chảy ghèn bất thường, người bệnh nên khám chuyên khoa mắt sớm.

6. Các câu hỏi thường gặp khi bị bỏng mắt hàn

6.1. Đau mắt hàn nhỏ V Rohto được không?

Không nên tự ý dùng V.Rohto hoặc các thuốc tạo cảm giác mát khi mắt đang bị đau mắt hàn vì có thể gây khó chịu hơn trên bề mặt giác mạc đang tổn thương. Nếu mắt đau rát nhiều, nên ưu tiên nước mắt nhân tạo và khám chuyên khoa nếu triệu chứng kéo dài.

6.2. Thuốc nhỏ mắt trị đau mắt hàn có cần kê đơn không?

Một số sản phẩm như nước mắt nhân tạo có thể được mua không cần kê đơn. Tuy nhiên, các thuốc điều trị như kháng sinh, Corticoid hoặc thuốc phối hợp cần được bác sĩ đánh giá và chỉ định phù hợp. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc nếu chưa xác định mức độ tổn thương giác mạc.

6.3. Đau mắt hàn nhỏ nước muối sinh lý có được không?

Có thể nhỏ nước muối sinh lý 0,9% để làm sạch mắt và giảm khó chịu tạm thời. Tuy nhiên, nước muối sinh lý không giúp phục hồi tổn thương giác mạc và không thay thế thuốc điều trị. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nhìn mờ, người bệnh nên khám bác sĩ nhãn khoa để được hướng dẫn điều trị phù hợp.

Xác định đúng tình trạng tổn thương để biết đau mắt hàn nhỏ thuốc gì an toàn sẽ giúp người bệnh nhanh chóng giảm thiểu các triệu chứng, thúc đẩy quá trình lành thương. Tuyệt đối không tự ý lạm dụng thuốc tê tại nhà và chỉ sử dụng các dòng kháng sinh, nước mắt nhân tạo tuân theo đúng chỉ định của bác sĩ. Nếu bạn đang bị đau mắt hàn và phải chịu đựng cơn đau nhức dữ dội, hãy đặt lịch hẹn khám ngay tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa nhé!