Top 6 các bệnh về mắt có thể gây mù lòa nếu không điều trị

Người bệnh nên chủ động tầm soát thị lực định kỳ để ngăn chặn các bệnh về mắt có thể gây mù như Glaucoma hay đục thủy tinh thể ngay từ giai đoạn khởi phát. Mất thị lực hoàn toàn thường là hệ quả của các bệnh lý diễn tiến âm thầm và chỉ bộc phát triệu chứng rõ rệt khi tổn thương đã đi vào giai đoạn nặng. Ở bài viết này, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn tìm hiểu các bệnh lý này thông qua bài viết bên dưới.

1. Danh sách các bệnh về mắt có thể gây mù hàng đầu hiện nay

Tình trạng mù mắt hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu người bệnh biết cách nhận diện đúng và điều trị ngay từ sớm các bệnh về mắt có thể gây mù sau:

1.1. Đục thủy tinh thể (Cườm khô)

Đục thủy tinh thể là tình trạng protein tập trung thành đám tại thủy tinh thể, tạo ra những vùng mờ đục ngăn cản ánh sáng đi vào võng mạc. Đây là nguyên nhân gây mù hàng đầu ở người trên 50 tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên, chấn thương hoặc biến chứng từ bệnh tiểu đường.

Người bệnh thường thấy thị lực giảm sút, nhìn mờ như có màn sương che phủ và bị lóa mắt khi gặp ánh sáng mạnh. Hiện nay, phương pháp điều trị hiệu quả nhất là phẫu thuật Phaco để thay thế thủy tinh thể bị mờ bằng thủy tinh thể nhân tạo, giúp phục hồi thị lực nhanh chóng.

1.2. Glaucoma (Cườm nước)

Glaucoma (cườm nước) là bệnh lý xảy ra do áp lực trong mắt tăng cao, gây tổn thương dây thần kinh kết nối mắt với não. Bệnh có hai dạng chính: một loại gây đau nhức dữ dội, đỏ mắt, đau đầu và nhìn thấy quầng sáng quanh bóng đèn; loại còn lại nguy hiểm hơn vì hoàn toàn không gây đau đớn. Ở dạng không đau, người bệnh cứ thế mất dần tầm nhìn xung quanh mà không hề hay biết, đến khi nhận thấy mắt bị mờ đi thì thường bệnh đã ở giai đoạn rất nặng.

Điểm đáng sợ nhất của cườm nước là những phần thị lực đã mất đi thì không bao giờ lấy lại được, dù có phẫu thuật hay dùng thuốc. Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ giúp giữ lại phần nhìn còn sót lại chứ không thể giúp mắt sáng rõ như ban đầu. Vì vậy, nếu bạn có người thân từng bị bệnh này hoặc có thói quen tự ý mua thuốc nhỏ mắt về dùng, hãy đi khám ngay để phát hiện sớm và bảo vệ đôi mắt trước khi quá muộn.

1.3. Thoái hóa điểm vàng (AMD)

Thoái hóa điểm vàng xảy ra khi các tế bào tại vùng trung tâm võng mạc (điểm vàng) bị tổn thương, khiến người bệnh mất khả năng nhìn chi tiết ở vùng trung tâm. Căn bệnh này thường liên quan đến yếu tố tuổi tác, thói quen hút thuốc hoặc chế độ dinh dưỡng thiếu hụt chất chống oxy hóa.

Dấu hiệu điển hình là hình ảnh bị méo mó, các đường thẳng trông như đường cong và xuất hiện điểm đen ngay giữa tầm nhìn. Để điều trị, bác sĩ thường chỉ định tiêm thuốc kháng tăng sinh mạch máu (anti-VEGF) vào nhãn cầu kết hợp với bổ sung dinh dưỡng chuyên biệt.

1.4. Bệnh võng mạc tiểu đường

Bệnh võng mạc tiểu đường là một biến chứng nguy hiểm của bệnh tiểu đường, làm tổn thương các mạch máu nuôi dưỡng võng mạc. Lượng đường huyết cao kéo dài khiến mạch máu bị rò rỉ, tắc nghẽn hoặc bị kích thích tăng sinh mạch máu bất thường, gây xuất huyết và sẹo.

Lúc này, người bệnh có thể thấy các đốm đen di động (ruồi bay) hoặc mất thị lực đột ngột. Để ngăn chặn mù lòa, bệnh nhân cần kiểm soát tốt đường huyết và có thể cần can thiệp bắn laser quang đông võng mạc theo chỉ định của bác sĩ.

1.5. Tật khúc xạ nặng (Cận thị nặng)

Cận thị nặng (thường trên 6.00 diop) không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt mà còn làm giãn mỏng trục nhãn cầu, dẫn đến các tổn thương võng mạc nghiêm trọng. Người bệnh thường xuyên bị mỏi mắt, khô mắt và có nguy cơ cao gặp biến chứng bong võng mạc nếu độ cận tăng nhanh.

Bên cạnh thói quen đeo kính đúng độ, các phẫu thuật hiện đại như Lasik, Relex Smile hay Phakic cũng có thể giúp điều trị tật khúc xạ hiệu quả. Đáng chú ý, lo ngại về việc mù mắt vì mổ cận thị là rất hiếm, thường chỉ xảy ra khi có nhiễm trùng nặng do không tuân thủ vệ sinh sau phẫu thuật.

1.6. Bong võng mạc

Bong võng mạc là tình trạng lớp màng thần kinh ở đáy mắt bị tách rời ra khỏi vị trí bình thường (giống như lớp giấy dán tường bị bong khỏi vách tường). Khi bị bong võng mạc không còn được nuôi dưỡng, khiến các tế bào thị giác chết đi rất nhanh. Bệnh thường xảy ra ở những người bị cận thị nặng, người cao tuổi hoặc do có va đập mạnh ở vùng mắt.

Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là bạn đột nhiên thấy nhiều “ruồi bay” trước mắt, thấy các tia chớp sáng lóe lên hoặc có một bóng đen (giống như bức màn) che khuất dần tầm nhìn. Đây là một cấp cứu nhãn khoa khẩn cấp, người bệnh cần được phẫu thuật càng sớm càng tốt để áp lại võng mạc. Nếu để quá lâu, các tế bào thần kinh sẽ chết hoàn toàn, dẫn đến mù lòa vĩnh viễn và không thể cứu chữa được nữa.

2. Dấu hiệu cảnh báo bạn cần đi khám mắt ngay lập tức

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường của thị lực là cực kỳ quan trọng giúp ngăn chặn các biến chứng không hồi phục có thể xảy ra. Thay vì tự ý mua thuốc nhỏ mắt, bạn nên đến các cơ sở y tế để thăm khám ngay khi phát hiện các triệu chứng sau:

• Nhìn mờ đột ngột: Thị lực suy giảm nhanh chóng ở một hoặc cả hai mắt mà không rõ nguyên nhân.
• Đau nhức nhãn cầu dữ dội: Cảm giác đau tức bên trong mắt, thường đi kèm với tình trạng đỏ mắt và đau nhức lên vùng thái dương.
• Rối loạn hình ảnh: Thấy các tia chớp sáng lóe lên thường xuyên, xuất hiện nhiều đốm đen di động như ruồi bay trước mắt.
• Thu hẹp tầm nhìn: Cảm giác như có một bức màn đen che khuất một phần tầm nhìn hoặc chỉ nhìn thấy vật thể ở chính giữa.
• Kích ứng kéo dài: Mắt thường xuyên bị khô rát, chảy nước mắt sống, sợ ánh sáng hoặc thấy quầng hào quang khi nhìn vào đèn.

3. Cách phòng ngừa mù lòa và bảo vệ thị lực bền vững

Mù lòa hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu chúng ta thiết lập một lối sống lành mạnh và chủ động bảo vệ đôi mắt trước các tác nhân gây hại từ môi trường. Bạn có thể tham khảo thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

• Tầm soát thị lực định kỳ: Khám mắt ít nhất 6 tháng/lần để phát hiện sớm các bệnh lý âm thầm như Glaucoma, bệnh võng mạc tiểu đường,…
• Kiểm soát các bệnh lý toàn thân: Duy trì ổn định chỉ số đường huyết, huyết áp và mỡ máu để giảm thiểu tối đa biến chứng gây tổn thương mạch máu võng mạc.
• Xây dựng thực đơn vàng cho mắt: Ưu tiên thực phẩm giàu Vitamin A, C, E, kẽm và Omega-3 từ các loại cá béo, rau xanh đậm (cải xoăn, súp lơ) và trái cây màu đỏ cam.
• Bảo vệ mắt trước tác nhân bên ngoài: Luôn đeo kính râm để chắn tia UV khi ra ngoài và sử dụng kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường khói bụi, hóa chất.
• Thói quen làm việc khoa học: Áp dụng quy tắc 20-20-20 (nghỉ 20 giây sau mỗi 20 phút làm việc và nhìn xa 20 feet) kết hợp với việc giữ khoảng cách an toàn với màn hình điện tử.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Không sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa Corticoid trong thời gian dài mà không có chỉ định của bác sĩ để tránh gây tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể.
• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Giúp giảm mỏi mắt kỹ thuật số, nhưng lưu ý không có tác dụng thay thế việc điều trị các bệnh lý gây mù như Glaucoma hay đục thủy tinh thể.

4. Câu hỏi thường gặp (FAQs)

4.1. Bệnh mắt nào gây mù nhanh nhất?

Bong võng mạc và Glaucoma cấp tính là hai bệnh lý gây mù lòa nhanh nhất. Nếu bong võng mạc có thể làm mất thị lực chỉ sau vài ngày thì một cơn tăng nhãn áp cấp tính có thể phá hủy dây thần kinh thị giác chỉ trong vài giờ nếu không được cấp cứu hạ nhãn áp kịp thời.

4.2. Cận thị bao nhiêu độ thì có nguy cơ mù lòa?

Nguy cơ mù lòa thường xuất hiện ở người cận thị nặng, thường là trên 6.00 Diop. Khi độ cận quá cao, trục nhãn cầu bị kéo dài khiến võng mạc bị giãn mỏng, dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như rách bong võng mạc, thoái hóa điểm vàng cận thị và Glaucoma.

4.3. Phẫu thuật đục thủy tinh thể có giúp phục hồi thị lực hoàn toàn không?

Có, phẫu thuật Phaco giúp phục hồi thị lực rất hiệu quả với tỷ lệ thành công cao. Đa số bệnh nhân có thể đạt thị lực tối đa (10/10) nếu các bộ phận khác như võng mạc và dây thần kinh thị giác còn khỏe mạnh.

Tuy nhiên, mức độ phục hồi thực tế còn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng thể của mắt; nếu đã có tổn thương nền ở đáy mắt, thị lực sau mổ có thể không đạt được mức hoàn hảo. Đối với đục thủy tinh thể đơn thuần, Phaco là một cuộc cách mạng y khoa với tỉ lệ hồi phục thị lực cực kỳ ngoạn mục, thường bệnh nhân có thể thấy rõ ngay sau 24 giờ.

Đa số các bệnh về mắt có thể gây mù đều diễn tiến âm thầm và chỉ bộc phát triệu chứng rõ rệt khi tổn thương đã đi vào giai đoạn nặng. Để duy trì tốt sức khỏe thị lực, bạn và người thân nên chủ động thăm khám và tầm soát định kỳ tại các cơ sở y tế chuyên khoa. Nếu bạn chưa biết thăm khám ở đâu uy tín, hãy ghé ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và công nghệ hiện đại sẽ giúp bạn phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý về mắt, giúp đôi mắt của bạn luôn sáng khỏe.