Xem ngay cách chữa sưng bọng mắt dưới hiệu quả tại nhà

Cách chữa sưng bọng mắt dưới không giống nhau ở mọi trường hợp mà cần dựa trên nguyên nhân cụ thể. Tình trạng này có thể xuất phát từ thiếu ngủ, dị ứng, viêm nhiễm hoặc là dấu hiệu của một số bệnh lý về mắt cần được thăm khám sớm. Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn nhận biết nguyên nhân, lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp và phòng ngừa tái phát hiệu quả.

1. Nguyên tắc trước khi chữa sưng bọng mắt

Trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp nào để chữa sưng bọng mắt, bạn cần xác định chính xác tình trạng để chọn phương pháp phù hợp, tránh làm tình trạng nặng thêm:

• Nguyên tắc 1: Sưng bọng mắt nhưng KHÔNG ĐAU

Thường do khóc nhiều, thức khuya, mất ngủ, dị ứng, mệt mỏi hoặc giữ nước. Nên sử dụng Phương pháp LẠNH (chườm lạnh). Lạnh giúp co mạch máu, giảm thoát dịch, làm co mạch và giảm sưng nhanh chóng. Đây là cách lý tưởng cho các trường hợp sưng do nguyên nhân sinh lý thông thường, không có dấu hiệu nhiễm trùng.

• Nguyên tắc 2: Sưng bọng mắt kèm ĐAU NHỨC, ĐỎ, CÓ CỤC

Có thể do lẹo mắt, chắp, viêm mí mắt hoặc nhiễm khuẩn. Nên sử dụng Phương pháp ẤM (chườm ấm). Ấm giúp giãn mạch máu, tăng tuần hoàn, làm tan mủ và đẩy nhanh quá trình khỏi viêm. Tuyệt đối không chườm lạnh trong trường hợp này vì lạnh sẽ làm co mạch, giữ mủ lại và có thể khiến tình trạng nặng hơn.

2. Cách làm giảm sưng bọng mắt do khóc và mệt mỏi

Khi sưng bọng mắt do khóc hoặc mệt mỏi, các biện pháp lạnh giúp co mạch nhanh chóng, giảm tích tụ dịch. Dưới đây là một số cách đơn giản thực hiện tại nhà:

2.1. Cách giảm sưng bọng mắt bằng Thìa inox ướp lạnh

Thìa inox ướp lạnh là cách làm giảm sưng bọng mắt hiệu quả nhờ khả năng dẫn nhiệt tốt, giúp truyền lạnh sâu vào vùng da mỏng quanh mắt, làm co mạch máu nhanh chóng và giảm sưng rõ rệt chỉ sau 5 – 10 phút.

Hướng dẫn thực hiện:

• Chuẩn bị 2 chiếc thìa inox sạch, cho vào ngăn đá tủ lạnh khoảng 10 – 15 phút (không để quá lạnh).
• Rửa sạch mặt, nằm ngửa và nhắm mắt thư giãn.
• Dùng mặt lưng thìa (phần tròn) đặt nhẹ lên vùng bọng mắt và mi dưới, giữ yên hoặc di chuyển nhẹ nhàng theo hình vòng tròn từ trong ra ngoài.
• Thực hiện mỗi bên 5 – 7 phút, thay thìa khác khi hết lạnh.
• Lau khô vùng mắt và thoa kem dưỡng ẩm nhẹ.

Lưu ý: Không để thìa quá lạnh hoặc giữ một chỗ quá lâu để tránh bỏng lạnh (da bị tê cứng, đỏ rát). Chỉ dùng thìa inox sạch, không dùng thìa nhựa hoặc kim loại khác dễ gây kích ứng.

2.2. Dùng túi trà lọc ướp lạnh (Trà đen/Trà xanh)

Caffeine và tannin trong trà có thể hỗ trợ giảm sưng, làm dịu vùng da quanh mắt và cải thiện bọng mắt nhẹ. Phương pháp này chỉ phù hợp với trường hợp không do bệnh lý và không thay thế điều trị y khoa.

Hướng dẫn thực hiện:

• Ngâm 2 túi trà đen hoặc trà xanh trong nước nóng khoảng 3 – 5 phút, sau đó vắt nhẹ nước thừa.
• Cho túi trà vào ngăn mát hoặc ngăn đá khoảng 10 – 15 phút để làm lạnh.
• Nhắm kín mắt, nằm ngửa và đặt 2 túi trà lên vùng da bọng mắt và mí dưới.
• Thư giãn trong khoảng 10 – 15 phút rồi rửa sạch vùng da quanh mắt bằng nước mát.

Lưu ý: Chỉ đắp túi trà lên vùng da bên ngoài khi mắt đang nhắm kín, tuyệt đối không để nước trà chảy vào kết mạc mắt. Nước trà không phải là dung dịch vô trùng, nếu mắt có những vết xước nhỏ trên giác mạc, nước trà có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi khuẩn hoặc nấm. Ngoài ra, không nên để túi trà quá lạnh gây bỏng lạnh, không sử dụng túi trà đã ngâm quá lâu hoặc để qua đêm. Người có làn da nhạy cảm nên thử trước trên một vùng da nhỏ trước khi áp dụng.

2.3. Đắp nha đam, dưa chuột ướp lạnh

Nha đam và dưa chuột vốn giàu nước, chất chống oxy hóa và chất làm dịu tự nhiên. Khi ướp lạnh, chúng giúp cấp ẩm sâu, giảm viêm và làm se da tức thì, phù hợp cho vùng mắt sưng do mệt mỏi hoặc sau khi khóc.

Hướng dẫn thực hiện:

• Cắt lát nha đam tươi hoặc dưa chuột mỏng (khoảng 0.5cm), rửa sạch.
• Cho vào tủ lạnh 15 – 20 phút.
• Nằm ngửa, đặt lát nha đam hoặc dưa chuột lên vùng mắt bị sưng.
• Giữ 10 – 15 phút, thay lát mới nếu cần.
• Rửa nhẹ nhàng bằng nước mát và tiếp tục skincare thông thường.

2.4. Massage hệ bạch huyết bằng ngón áp út

Massage nhẹ nhàng theo hệ bạch huyết giúp đẩy dịch thừa tích tụ quanh mắt ra khỏi vùng hốc mắt, giảm sưng nhanh và ngăn ngừa quầng thâm. Ngón áp út có lực vừa phải, phù hợp với vùng da mỏng manh quanh mắt.

Hướng dẫn thực hiện:

• Rửa tay sạch, thoa một ít kem mắt lên vùng mắt.
• Nằm ngửa, dùng ngón áp út (ngón tay thứ 4) massage nhẹ nhàng.
• Bắt đầu từ góc trong mắt, di chuyển theo đường cong dưới mắt ra ngoài rồi lên thái dương.
• Tiếp tục massage từ đuôi mắt xuống má theo hướng xuống dưới (hướng dòng chảy bạch huyết).
• Thực hiện mỗi bên 1 – 2 phút với lực siêu nhẹ (không kéo da).
• Kết thúc bằng cách ấn nhẹ huyệt thái dương vài giây.

3. Cách chữa sưng bọng mắt do lẹo, chắp, viêm

Chườm ấm là phương pháp hỗ trợ giảm sưng bọng mắt dưới an toàn tại nhà, đặc biệt trong các trường hợp lẹo, chắp hoặc viêm bờ mi. Hơi ấm giúp tăng lưu thông máu, giảm sưng và thúc đẩy quá trình hồi phục.

3.1. Chườm ấm đúng cách bằng khăn y tế/ Trứng gà luộc

Chườm ấm giúp làm giãn nở tuyến nhờn bị tắc, thúc đẩy mủ hoặc dịch tiết thoát ra dễ dàng hơn, giảm sưng viêm, cải thiện lưu thông máu và làm dịu cảm giác đau rát, khó chịu ở mí mắt.

Hướng dẫn thực hiện:

• Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi thực hiện.
• Chuẩn bị khăn y tế sạch hoặc trứng gà luộc còn nóng (bọc khăn mỏng để tránh bỏng).
• Nhúng khăn vào nước ấm có nhiệt độ 35 – 40°C (kiểm tra bằng mu bàn tay để đảm bảo không quá nóng), vắt khô hoặc dùng trứng gà luộc bọc qua một lớp khăn.
• Nhắm mắt nhẹ nhàng, đặt khăn/trứng lên vùng mí mắt bị sưng, chườm trong 10 – 15 phút/lần.
• Thực hiện 3 – 4 lần/ngày, duy trì vài ngày liên tục cho đến khi sưng giảm.
• Sau chườm, có thể massage nhẹ nhàng vùng mí mắt bằng ngón tay sạch để hỗ trợ dịch thoát ra (không ấn mạnh hoặc nặn).

3.2. Vệ sinh bờ mi bằng dung dịch chuyên dụng/ NaCl 0.9%

Vệ sinh bờ mi giúp loại bỏ bụi bẩn, vảy gầu, dịch tiết và vi khuẩn tích tụ, làm sạch tuyến Meibomius, giảm viêm nhiễm và ngăn ngừa tình trạng tái phát hoặc lan rộng. Nước muối sinh lý NaCl 0.9% là dung dịch an toàn, tương thích sinh học, thường được dùng kết hợp với chườm ấm.

Hướng dẫn thực hiện:

• Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng.
• Chuẩn bị dung dịch chuyên dụng rửa mắt hoặc nước muối sinh lý NaCl 0.9% (dùng loại đóng sẵn, không tự pha).
• Sau khi chườm ấm, dùng tăm bông hoặc gạc sạch nhúng vào dung dịch, lau nhẹ nhàng dọc theo bờ mi trên và dưới (cả hai mắt).
• Lau theo hướng từ trong ra ngoài, tránh chà xát mạnh.
• Rửa lại bằng nước muối sinh lý sạch hoặc nhỏ thêm 1 – 2 giọt nước muối vào mắt.
• Thực hiện 2 – 3 lần/ngày, đặc biệt sau khi thức dậy và trước khi đi ngủ.

3.3. Sử dụng thuốc mỡ kháng sinh (Theo đơn)

Thuốc mỡ kháng sinh giúp tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng tại chỗ, giảm viêm sưng và hỗ trợ chữa lành nhanh hơn khi lẹo/chắp có dấu hiệu nhiễm khuẩn. Thuốc chỉ phát huy hiệu quả tốt khi dùng đúng chỉ định và kết hợp với chườm ấm, vệ sinh.

Hướng dẫn thực hiện:

• Rửa tay sạch và lau khô trước khi bôi.
• Sau khi vệ sinh bờ mi, lấy một lượng thuốc mỡ nhỏ (kích thước bằng hạt đậu) theo đơn bác sĩ.
• Nhắm mắt, kéo nhẹ mí mắt dưới và bôi mỏng lên vùng mí mắt bị ảnh hưởng (hoặc tra vào túi kết mạc theo hướng dẫn).
• Nhắm mắt nhẹ nhàng 1 – 2 phút để thuốc thấm.
• Thường dùng 2 – 4 lần/ngày tùy loại thuốc và chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý: Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa Corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng có thể làm nặng thêm tình trạng nhiễm khuẩn và tăng nguy cơ biến chứng như tăng nhãn áp, loét giác mạc hoặc ảnh hưởng đến thị lực. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhãn khoa trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

4. Làm thế nào để hết sưng bọng mắt do dị ứng/côn trùng?

Sưng bọng mắt do dị ứng hoặc côn trùng cần loại bỏ tác nhân gây kích ứng nhanh chóng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:

4.1. Cách dùng nước mắt nhân tạo để rửa trôi dị nguyên

Nước mắt nhân tạo là cách chữa sưng bọng mắt dưới an toàn và hiệu quả để rửa sạch dị nguyên (bụi, phấn hoa, chất độc từ côn trùng) bám trên bề mặt mắt. Đây là biện pháp hỗ trợ ban đầu rất tốt, đặc biệt khi mắt tiếp xúc với dị nguyên hoặc chất độc từ kiến ba khoang.

Cách thực hiện:

• Rửa tay sạch trước khi nhỏ.
• Nhỏ 1 – 2 giọt vào mỗi mắt, chớp mắt nhẹ nhàng để dung dịch lan đều và rửa trôi dị vật.
• Có thể dùng nhiều lần trong ngày (3 – 4 lần hoặc khi cần) để làm dịu kích ứng, giảm khô và sưng.

4.2. Uống/nhỏ thuốc kháng Histamine

Nếu sưng mí mắt dưới do dị ứng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng histamine dạng uống hoặc thuốc nhỏ mắt chứa kháng histamine để giảm ngứa, sưng và đỏ mắt. Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Trường hợp sưng bọng mắt dưới do kiến ba khoang, cần sơ cứu đúng cách:

• Rửa mắt và vùng da quanh mắt nhiều lần bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, tránh dụi mắt hoặc chà xát.
• Nhỏ nước mắt nhân tạo hoặc nước muối sinh lý để làm dịu bề mặt mắt.
• Chỉ sử dụng thuốc bôi chứa Corticoid khi có chỉ định của bác sĩ và không bôi trực tiếp vào mắt.
• Nếu xuất hiện đau tăng, chảy mủ, giảm thị lực hoặc sưng lan rộng, cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.

5. Cách trị sưng bọng mắt dưới vĩnh viễn

Khi tuổi tác tăng lên, da mí dưới mất dần độ đàn hồi và màng ngăn hốc mắt suy yếu, khiến mỡ hốc mắt sa xuống tạo thành bọng mắt dưới. Tình trạng này thường kéo dài, không cải thiện bằng nghỉ ngơi hay các biện pháp chăm sóc tại nhà.

Trong trường hợp này, phẫu thuật mí mắt dưới là cách chữa sưng bọng mắt dưới hiệu quả và lâu dài. Bác sĩ sẽ loại bỏ hoặc tái định vị túi mỡ, đồng thời xử lý da chùng để vùng dưới mắt trở nên phẳng mịn, trẻ trung hơn. Để đảm bảo an toàn và đạt kết quả thẩm mỹ tối ưu, nên thực hiện tại cơ sở uy tín với bác sĩ chuyên khoa.

6. Lưu ý các mẹo chữa sưng bọng mắt trên mạng có thể gây mù lòa

Nhiều mẹo dân gian và “bí quyết” lan truyền trên mạng tưởng chừng đơn giản nhưng lại cực kỳ nguy hiểm cho mắt, có thể dẫn đến nhiễm trùng nặng, loét giác mạc và thậm chí mù lòa vĩnh viễn. Bạn cần lưu ý tránh tuyệt đối các cách sau:

• Bôi kem trị trĩ Preparation H lên mắt gây hỏng mỏng giác mạc và tăng nhãn áp.
• Đắp tỏi hoặc chanh tươi trực tiếp lên bọng mắt sưng viêm.
• Dùng tay nặn cồi mủ bọng mắt lẹo gây nhiễm trùng huyết.
• Bôi kem đánh răng, dầu nóng hoặc tinh dầu lên vùng mắt gây bỏng hóa chất và viêm loét giác mạc.
• Rửa mắt bằng nước vo gạo để “kháng viêm” dẫn đến nhiễm khuẩn nghiêm trọng.

7. Giải đáp câu hỏi thường gặp

7.1. Bọng mắt sưng đau bôi thuốc gì?

Tùy vào nguyên nhân gây sưng đau, cách xử lý sẽ khác nhau. Nếu bọng mắt sưng do lẹo hoặc chắp, nên chườm ấm để hỗ trợ lưu thông tuyến bã và giảm viêm. Nếu sưng đau do chấn thương hoặc va đập mạnh, hãy chườm lạnh trong 24 giờ đầu để giảm sưng và đau. Không tự ý bôi thuốc hoặc dùng thuốc nhỏ mắt khi chưa xác định nguyên nhân.

7.2. Chườm đá bọng mắt bao lâu là đủ?

Để giảm bọng mắt, bạn chỉ cần chườm đá nhẹ nhàng trong khoảng 10 – 15 phút cho mỗi lần thực hiện. Việc chườm lạnh này giúp các mạch máu co lại nhanh chóng, từ đó làm dịu tình trạng sưng và bọng nước quanh vùng mắt hiệu quả.

7.3. Bọng mắt sưng nước làm sao cho xẹp?

Để làm xẹp bọng mắt sưng nước, hãy chườm lạnh bằng thìa inox đông lạnh, đá bọc khăn hoặc túi trà lọc. Uống nhiều nước, hạn chế ăn mặn vào buổi tối và ngủ kê cao gối. Mẹo này giúp mạch máu co lại, giảm tích tụ dịch lỏng quanh mắt cực nhanh.

7.4. Cách chữa bọng mắt bị sưng trên và dưới có khác nhau không?

Về cơ bản, cách chữa sưng bọng mắt trên và dưới là hoàn toàn giống nhau. Cơ chế giải phẫu mí trên và dưới đều tuân theo nguyên tắc chườm ấm/lạnh như đã nêu. Tuy nhiên, bọng mắt trên sưng to dễ gây sụp mí che tầm nhìn hơn, nên khám sớm.

Lưu ý: Nội dung trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không nên tự ý áp dụng các biện pháp điều trị chuyên sâu tại nhà. Nếu mắt sưng kéo dài, đau nhiều, nhìn mờ hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác, hãy đến cơ sở chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Cách chữa sưng bọng mắt dưới hiệu quả khi áp dụng đúng nguyên tắc và phương pháp phù hợp với nguyên nhân. Từ các biện pháp tại nhà đơn giản đến can thiệp chuyên sâu, quan trọng nhất là theo dõi tình trạng và không được chủ quan. Nếu tình trạng sưng bọng mắt kéo dài, kèm theo đau, đỏ hoặc ảnh hưởng thị lực, hãy liên hệ ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ và đặt lịch khám nhanh chóng.