Chắp mắt tái phát nhiều lần do đâu? Có điều trị được không?

Chắp mắt tái phát nhiều lần có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và đôi khi liên quan đến các tình trạng như viêm bờ mi hoặc rối loạn chức năng tuyến Meibomius. Việc chỉ xử lý khối chắp mà chưa đánh giá nguyên nhân nền có thể làm tăng nguy cơ tái phát. Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và các hướng điều trị, chăm sóc phù hợp để giảm nguy cơ chắp tái phát.

1. Nguyên nhân khiến chắp mắt tái phát nhiều lần

Chắp mắt hình thành do sự tắc nghẽn của tuyến Meibomius ở mi mắt, khiến chất tiết không thoát ra ngoài và tích tụ trong tuyến. Nếu tình trạng chắp tái phát nhiều lần, nguyên nhân thường không chỉ nằm ở khối chắp đơn lẻ mà có thể liên quan đến các yếu tố nền kéo dài dưới đây:

1.1. Viêm bờ mi liên quan đến Demodex

Demodex là một loại ký sinh trùng có thể hiện diện tự nhiên trên da và vùng lông mi. Khi mật độ Demodex tăng cao, chúng có thể gây viêm bờ mi mạn tính, làm thay đổi môi trường tuyến Meibomius và tăng nguy cơ tắc nghẽn tuyến, từ đó góp phần khiến chắp dễ tái phát hơn.

1.2. Rối loạn chức năng tuyến Meibomius (MGD)

Khi chức năng tuyến Meibomius bị rối loạn, chất tiết dầu có thể trở nên đặc hơn hoặc thoát ra kém hiệu quả. Tình trạng này làm tăng nguy cơ ứ đọng trong tuyến, ảnh hưởng đến lớp phim nước mắt và góp phần hình thành hoặc tái phát chắp mắt.

1.3. Đái tháo đường hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch

Người mắc đái tháo đường hoặc có sức đề kháng suy giảm có thể dễ gặp tình trạng viêm kéo dài và hồi phục chậm hơn bình thường. Điều này có thể làm tăng nguy cơ chắp mắt tái phát hoặc kéo dài thời gian điều trị.

1.4. Thói quen sinh hoạt chưa phù hợp

Một số thói quen hàng ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ chắp tái phát như:

• Đeo kính áp tròng nhưng không đảm bảo vệ sinh tay và dụng cụ đúng cách.
• Không làm sạch vùng mắt kỹ sau khi trang điểm.
• Thường xuyên tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi hoặc dụi mắt bằng tay chưa sạch.
• Vệ sinh bờ mi chưa phù hợp ở người có viêm bờ mi hoặc tiết dầu nhiều.

2. Khi nào chắp mắt tái phát là dấu hiệu nguy hiểm?

Về bản chất, chắp mắt là tổn thương lành tính và đa số không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu chắp tái phát nhiều lần, đặc biệt ở người trưởng thành hoặc lớn tuổi, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá thêm để loại trừ các bệnh lý khác của mi mắt, trong đó có ung thư biểu mô tuyến bã – một bệnh lý hiếm gặp nhưng đôi khi có biểu hiện giống chắp kéo dài.

Người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Chắp tái phát nhiều lần tại cùng một vị trí trên mi mắt.
• Khối ở mi mắt kéo dài bất thường hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường.
• Có hiện tượng rụng lông mi khu trú hoặc thay đổi cấu trúc bờ mi.
• Khối ngày càng lớn, bề mặt không đều hoặc xuất hiện loét, chảy dịch bất thường.

Lưu ý: Không phải mọi trường hợp chắp tái phát đều cần phẫu thuật hay sinh thiết. Tuy nhiên, bác sĩ có thể chỉ định làm giải phẫu bệnh trong các trường hợp tái phát nhiều lần, diễn tiến bất thường hoặc nghi ngờ tổn thương khác của mi mắt.

3. Phác đồ điều trị tình trạng chắp mắt tái phát nhiều lần

Điều trị chắp mắt tái phát nhiều lần cần tập trung vào nguyên nhân nền thay vì chỉ rạch nạo lặp lại. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp:

Lưu ý: Không phải mọi trường hợp chắp mắt tái phát đều cần phẫu thuật. Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân nền, mức độ viêm và tần suất tái phát.

4. Phòng ngừa tình trạng chắp mắt tái phát nhiều lần?

Để giảm nguy cơ chắp mắt tái phát nhiều lần, người bệnh nên duy trì các thói quen chăm sóc mắt sau:

• Vệ sinh vùng mi mắt đúng cách, đặc biệt sau khi trang điểm hoặc ở người có viêm bờ mi.
• Tẩy trang kỹ nếu có sử dụng mỹ phẩm vùng mắt.
• Hạn chế đeo kính áp tròng khi mắt đang kích ứng hoặc viêm, đồng thời rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt.
• Hạn chế dụi mắt, bảo vệ mắt khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi.
• Kiểm soát tốt bệnh lý nền như đái tháo đường hoặc các tình trạng viêm mạn tính nếu có theo hướng dẫn của bác sĩ.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Chắp mắt tái phát nhiều lần có nên mổ tiếp không?

Không phải mọi trường hợp chắp tái phát đều cần tiếp tục phẫu thuật. Nếu chắp xuất hiện nhiều lần, bác sĩ thường sẽ đánh giá nguyên nhân nền như viêm bờ mi, rối loạn chức năng tuyến Meibomius (MGD) hoặc các yếu tố khác trước khi quyết định điều trị tiếp theo. Trong một số trường hợp, tiểu phẫu vẫn có thể được chỉ định nếu khối chắp lớn, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.

5.2. Bị chắp mắt liên tục nên uống thuốc gì để tăng đề kháng cho mắt?

Hiện chưa có loại thuốc uống nào được chứng minh giúp “tăng đề kháng cho mắt” để ngăn chắp tái phát. Điều quan trọng là điều trị nguyên nhân nền và duy trì chăm sóc bờ mi đúng cách.

Chế độ ăn cân bằng, đủ dinh dưỡng có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Một số trường hợp có thể được bác sĩ tư vấn bổ sung Omega-3, nhưng đây không phải chỉ định bắt buộc cho mọi người. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh hoặc corticoid đường uống nếu chưa có chỉ định.

5.3. Tại sao trẻ em hay bị chắp mắt tái phát?

Trẻ em có thể dễ bị chắp tái phát hơn do thói quen dụi mắt, vệ sinh tay chưa tốt hoặc một số tình trạng như viêm bờ mi, rối loạn tuyến Meibomius. Ngoài ra, trẻ nhỏ thường khó duy trì vệ sinh vùng mắt đều đặn nên nguy cơ tái phát có thể cao hơn ở một số trường hợp.

Chắp mắt tái phát nhiều lần không nên chỉ tập trung xử lý triệu chứng mà cần đánh giá nguyên nhân nền và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp theo từng trường hợp. Nếu khối chắp kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa mắt để được kiểm tra và tư vấn hướng xử trí phù hợp. Liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được hỗ trợ thăm khám và chăm sóc mắt kịp thời.