Nổi cục trong mí mắt trên là do đâu? Cách điều trị

Nổi cục trong mí mắt trên là tình trạng xuất hiện một khối nhỏ hoặc vùng sưng bất thường ở mí mắt, có thể gây cảm giác cộm, đau hoặc khó chịu khi chớp mắt. Nguyên nhân thường thường do tắc nghẽn tuyến dầu hoặc nhiễm trùng nhẹ, nhưng nếu không xử lý đúng cách có thể kéo dài hoặc tái phát. Bài viết này của Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân và cách điều trị, tránh biến chứng không mong muốn.

1. Nổi cục trong mí mắt trên là bệnh gì?

Nổi cục trong mí mắt trên thường là biểu hiện của lẹo mắt hoặc chắp mắt. Đây là 2 tình trạng khác nhau về mức độ viêm nhiễm nhưng đều liên quan đến tuyến Meibomius ở mí mắt.

• Lẹo mắt: Là tình trạng nhiễm khuẩn cấp tính, thường do vi khuẩn tụ cầu vàng gây viêm nang lông mi hoặc tuyến dầu ở mí mắt. Lẹo thường xuất hiện nhanh với biểu hiện sưng đỏ, đau, nóng và có thể hình thành ổ mủ ở đầu cục sưng.
• Chắp mắt: Hình thành khi tuyến Meibomius bị tắc nghẽn, khiến chất dầu tích tụ và tạo thành u hạt mạn tính. Cục chắp thường cứng hơn, phát triển chậm, nằm sâu trong mí mắt và ít gây đau hơn so với lẹo. Tuy nhiên, nếu kích thước lớn, chắp có thể gây cộm mắt hoặc ảnh hưởng đến thị lực.
• Các nguyên nhân khác: Có thể liên quan đến viêm bờ mi, dị ứng, vệ sinh mắt không đúng cách, đeo kính áp tròng không đảm bảo vệ sinh hoặc một số rối loạn nội tiết làm tăng nguy cơ tắc tuyến dầu.

2. Nổi hạch ở mí mắt hoặc nổi cục có nguy hiểm không?

Đa số trường hợp nổi cục trong mí mắt trên đều lành tính và có thể tự cải thiện nếu chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không nên chủ quan vì trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu của tình trạng nhiễm trùng nặng hơn,

Khi nổi cục mí mắt kèm sưng hạch bạch huyết trước tai, đây thường là dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng, cần đến bác sĩ ngay để được xử lý kịp thời, tránh biến chứng. Bên cạnh đó, việc tự ý nặn hoặc chích cục sưng tại nhà khi chưa hình thành ổ mủ có thể làm tăng nguy cơ viêm tấy hốc mắt, nhiễm trùng huyết hoặc để lại sẹo gây biến dạng mí mắt, ảnh hưởng đến cả chức năng và tính thẩm mỹ của mắt.

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa dành tặng ĐẶT LỊCH KHÁM MẮT MIỄN PHÍ trong hôm nay. Bác sĩ sẽ trực tiếp soi đáy mắt, đánh giá mức độ viêm nhiễm và tư vấn phác đồ điều trị dứt điểm.

3. Cách chữa nổi cục trong mí mắt hiệu quả, không để lại sẹo

Việc điều trị nổi cục trong mí mắt cần phù hợp với giai đoạn bệnh để đạt hiệu quả cao và hạn chế tối đa sẹo. Bác sĩ nhãn khoa sẽ đánh giá và chỉ định phương pháp phù hợp.

3.1. Điều trị nội khoa

Ở giai đoạn sớm khi cục còn nhỏ, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà kết hợp sử dụng thuốc theo chỉ định.

• Chườm ấm

Dùng khăn sạch thấm nước ấm khoảng 40°C, vắt ráo rồi chườm lên vùng mí mắt khoảng 15 phút/lần, thực hiện 4 lần mỗi ngày. Sau khi chườm, có thể massage nhẹ nhàng theo hướng của tuyến meibomius để hỗ trợ dịch tiết thoát ra ngoài.

• Nổi cục ở mắt bôi thuốc gì?

Trường hợp lẹo mắt, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh dạng mỡ hoặc thuốc nhỏ mắt. Đối với chắp mắt, điều trị chủ yếu là chườm ấm kết hợp thuốc kháng viêm khi cần thiết. Người bệnh không nên tự ý mua và sử dụng thuốc, vì việc dùng sai thuốc có thể làm triệu chứng kéo dài hoặc khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.

3.2. Tiểu phẫu chích rạch bóc mủ / bóc nang

Tùy thuộc vào việc bạn bị lẹo hay chắp, thời điểm và chỉ định can thiệp tiểu phẫu sẽ khác nhau:

• Đối với Lẹo mắt: Khi ổ viêm cấp tính đã khu trú và gom mủ rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định chích tháo mủ sớm để giúp bệnh nhân giảm sưng đau tức thì.
• Đối với Chắp mắt: Thời gian điều trị nội khoa (chườm ấm, massage, tra thuốc) cần kiên trì hơn, thường kéo dài từ 3 – 4 tuần, thậm chí vài tháng. Bác sĩ chỉ chỉ định tiểu phẫu bóc nang khi chắp đã chuyển sang giai đoạn xơ cứng, kích thước quá lớn gây cộm cấn, làm loạn thị, hoặc ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ. Tuyệt đối không chích rạch chắp quá sớm khi khối viêm chưa khu trú, vì sẽ không lấy sạch được bao nang và dẫn đến nguy cơ tái phát cao.

Quy trình thực hiện: Tiểu phẫu được tiến hành dưới gây tê tại chỗ, chỉ mất khoảng 10 – 15 phút. Người bệnh hầu như không cảm thấy đau và có thể ra về ngay.

Đảm bảo tính thẩm mỹ: Đường rạch thường được thực hiện ở mặt trong mí mắt (qua kết mạc), giúp lấy sạch mủ hoặc bóc nang mà không để lại sẹo trên da. Sau tiểu phẫu, mí mắt thường hồi phục nhanh.

4. Bí quyết phòng ngừa mí mắt nổi hột, nổi cục tái phát

Phòng ngừa đúng cách là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ nổi cục trong mí mắt trên tái phát. Dưới đây là những thói quen nên duy trì hằng ngày:

• Quy tắc tẩy trang kỹ vùng mắt trước khi ngủ
• Giữ vệ sinh bờ mi để kiểm soát ký sinh trùng bọ mạt Demodex (loại ký sinh trùng sống ở nang lông mi gây tắc tuyến bã nhờn). Nếu viêm do Demodex, cần dùng dung dịch vệ sinh mi mắt chuyên dụng (thường có chiết xuất tinh dầu tràm trà) theo chỉ định của bác sĩ
• Chế độ ăn giảm dầu mỡ, tăng Omega-3 từ cá hồi, hạt chia
• Rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt và không dụi mắt
• Kiểm soát các bệnh nền như viêm bờ mi, tiểu đường hoặc rối loạn tuyến bã nhờn
• Sử dụng kính bảo hộ khi ra ngoài nhiều bụi bẩn

5. Những lưu ý tai hại khiến cục trong mí mắt mãi không xẹp

Một số thói quen sai lầm có thể làm tình trạng nổi cục trong mí mắt trên kéo dài hoặc nặng hơn. Dưới đây là các lỗi phổ biến cần tránh:

• Dùng kim khâu tự chích ở nhà.
• Dùng tay bóp nặn khi chưa gom mủ.
• Trang điểm hoặc đeo kính áp tròng chèn ép mi mắt.
• Chườm nóng bằng cách hơ đũa hoặc xông lá trầu không (dễ gây bỏng giác mạc).
• Dụi hoặc chà xát mắt mạnh bằng tay bẩn.
• Không vệ sinh mắt đúng cách hoặc dùng thuốc không theo chỉ định bác sĩ.

6. Câu hỏi thường gặp cùng Bác sĩ

6.1. Cục trong mi mắt bị vỡ chảy mủ phải làm sao?

Khi cục trong mi mắt (chắp hoặc lẹo) bị vỡ chảy mủ, bạn cần ngay lập tức vệ sinh sạch sẽ bằng nước muối sinh lý 0.9%, chườm ấm và đến bác sĩ ngay để tránh nhiễm trùng lan rộng. Tuyệt đối không tự ý nặn.

6.2. Kiêng ăn gì khi mí mắt nổi cục?

Dưới góc độ Y khoa hiện đại, bạn KHÔNG CẦN kiêng các loại thực phẩm như thịt gà, thịt bò, đồ nếp hay hải sản (trừ khi bạn có tiền sử dị ứng với chúng). Ngược lại, cơ thể rất cần nguồn protein từ các thực phẩm này để tái tạo mô và giúp vết thương mau lành. Những thứ bạn THỰC SỰ CẦN KIÊNG là:

• Thực phẩm nhiều đường (đồ ngọt): Đường huyết cao làm giảm sức đề kháng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển khiến tình trạng viêm mưng mủ nặng hơn
• Rượu bia và chất kích thích: Gây giãn mạch máu, làm vùng mắt bị sưng to và phù nề lâu hơn
• Đồ ăn quá cay nóng: Có thể gây kích ứng, tăng tiết bã nhờn và làm cơ thể bứt rứt, khó chịu

6.3. Tiểu phẫu bóc u mi mắt cần kiêng nước bao lâu?

Tiểu phẫu bóc u mi mắt cần kiêng nước dính trực tiếp vào vết thương trong 5 đến 7 ngày đầu. Trong thời gian này, bạn chỉ nên vệ sinh mặt nhẹ nhàng bằng khăn ẩm, tránh vùng mắt, và làm sạch vết khâu bằng nước muối sinh lý để tránh nhiễm trùng.

6.4. Mổ lẹo mí trên bao lâu thì lành?

Sau khi thực hiện tiểu phẫu mổ (chích) lẹo mí trên, tình trạng sưng đỏ thường sẽ giảm đáng kể trong 5 – 7 ngày đầu. Đa số bệnh nhân có thể sinh hoạt bình thường sau 1 tuần và vết thương sẽ lành hẳn sau 1 – 2 tuần nếu được chăm sóc đúng cách

Lưu ý: Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo y khoa. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp can thiệp sâu. Nếu mắt có dấu hiệu sưng đau bất thường, mờ nhòe, bệnh nhân cần đến trực tiếp cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác.

Tình trạng nổi cục trong mí mắt trên có thể được kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Nếu bạn đang gặp tình trạng nổi hạch ở mí mắt vấn đề bất thường khác, hãy liên hệ ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ và đặt lịch khám nhanh chóng.