Kết quả thị lực 20/40 báo hiệu đôi mắt bắt đầu gặp trở ngại khi xử lý chi tiết ở khoảng cách xa. Tình trạng này cần được theo dõi sát sao nhằm tránh các biến chứng gây hại tầm nhìn lâu dài. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cung cấp thông tin y khoa chuyên sâu giúp bạn hiểu rõ bản chất thị lực 20/40 là gì cùng phương pháp cải thiện thị lực tối ưu trong bài viết dưới này.

1. Thị lực 20/40 nghĩa là gì? Cách hiểu đơn giản nhất

Chỉ số 20/40 phản ánh tình trạng tầm nhìn xa kém mức chuẩn. Bạn cần đứng ở khoảng cách 6 mét mới nhận diện rõ vật thể mà người bình thường đứng xa 12 mét đã thấy rõ. Tại Việt Nam, chỉ số này tương đương mức 5/10 theo thang điểm thập phân.

Kết quả 5/10 thường báo hiệu độ cận nhẹ tầm -1.00 đến -1.50 Diop. Tuy nhiên, bác sĩ cần thăm khám chuyên sâu nhằm xác định chính xác độ khúc xạ do mỗi đôi mắt sở hữu năng lực điều tiết riêng biệt. Dù ít cản trở các hoạt động nhìn gần, thị lực 5/10 vẫn gây khó khăn lúc đọc biển báo giao thông hay theo dõi tivi từ xa. Bạn nên kiểm tra mắt định kỳ, tìm kiếm giải pháp chỉnh kính phù hợp nhằm đảm bảo sự thoải mái, tránh tình trạng mỏi mắt kéo dài.

2. Thị lực 20/40 có được lái xe không?

Tại Việt Nam, thị lực 20/40 (5/10) không đủ điều kiện lái ô tô nếu không đeo kính. Người lái xe bắt buộc phải chỉnh kính để đạt tiêu chuẩn thị lực theo từng hạng bằng.

• Bằng B1: Thị lực nhìn xa sau chỉnh kính tối thiểu 7/10 (20/30).
• Bằng B2, C, D, E, F: Mắt tốt tối thiểu 8/10 (20/25), mắt còn lại từ 5/10 (20/40), tổng thị lực hai mắt đạt từ 15/10 trở lên.

Dù vẫn nhìn được đường, lái xe với thị lực 20/40 không chỉnh kính làm tăng nguy cơ mất an toàn do khó đọc biển báo từ xa, giảm khả năng quan sát ban đêm và dễ bị lóa khi gặp đèn xe ngược chiều. Vì vậy, khi thị lực ở mức 20/40, cần sử dụng kính đúng độ và kiểm tra nguyên nhân suy giảm thị lực trước khi tham gia giao thông.

3. Người có mắt 20/40 có cần đeo kính không?

Việc quyết định đeo kính khi thị lực đạt mức 20/40 (5/10) cần được xem xét dựa trên độ tuổi và nhu cầu thị giác riêng.

• Đối với người trưởng thành:
  • Sinh hoạt hàng ngày: Đeo kính không bắt buộc nếu bạn cảm thấy thoải mái tại nhà. Tuy nhiên, nếu xuất hiện đau đầu, nhức hốc mắt hoặc phải nheo mắt để nhìn xa, hãy đeo kính để mắt được nghỉ ngơi.
  • Công việc và học tập: Đeo kính rất cần thiết khi làm việc với máy tính, nhìn bảng hoặc xem TV. Mắt phải nỗ lực lấy nét, dễ dẫn đến khô, mỏi mắt kỹ thuật số và có thể làm độ khúc xạ tăng nhanh.
  • Tham gia giao thông: Khi lái xe, thị lực của bạn là 20/40 (hay 5/10), bạn bắt buộc phải sử dụng kính. Kính giúp nâng thị lực lên mức an toàn theo luật (7/10 hoặc 8/10), đảm bảo nhận diện biển báo và chướng ngại vật, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng kém.
• Đối với trẻ em: Trẻ em có thị lực 20/40 bắt buộc phải đeo kính theo chỉ định của bác sĩ. Việc nhìn mờ kéo dài sẽ cản trở sự phát triển của hệ thống thị giác, dẫn đến nhược thị (mắt lười). Nhược thị là tình trạng suy giảm thị lực vĩnh viễn, không thể phục hồi khi trưởng thành. Đeo kính đúng độ là cách duy nhất để bảo vệ giai đoạn vàng phát triển của mắt bé.

Lời khuyên: Đừng coi kính thuốc là sự phụ thuộc, hãy xem đó là công cụ bảo vệ mắt khỏi làm việc quá tải. Trước khi cắt kính, hãy đảm bảo bạn đã được kiểm tra tại các cơ sở chuyên khoa để phân biệt giữa cận thị thật và co thắt điều tiết (cận thị giả).

4. Những nguyên nhân phổ biến gây ra thị lực 20/40

Thị lực 20/40 không phải là bệnh lý riêng biệt mà phản ánh khả năng nhìn bị hạn chế. Trong thực hành nhãn khoa, tình trạng này thường liên quan đến một số nguyên nhân sau:

• Tật khúc xạ nhẹ như cận thị hoặc loạn thị mức thấp. Thị lực 20/40 thường tương ứng cận khoảng -0.75D đến -1.25D hoặc loạn thị nhẹ, khiến hình ảnh nhìn xa kém sắc nét.
• Co thắt điều tiết (cận thị giả) do nhìn gần kéo dài, thường gặp ở học sinh và người làm việc nhiều với màn hình. Tình trạng có tính tạm thời nhưng có thể tiến triển nếu không được nghỉ ngơi phù hợp.
• Lão thị hoặc viễn thị tiềm tàng ở người trên 40 tuổi, khi khả năng điều tiết của mắt suy giảm, ảnh hưởng cả nhìn gần lẫn nhìn xa.
• Hội chứng thị giác màn hình, liên quan đến khô mắt và mỏi mắt, gây nhìn mờ tạm thời sau thời gian sử dụng thiết bị điện tử kéo dài.
• Dấu hiệu sớm của bệnh lý mắt, như đục thủy tinh thể giai đoạn đầu, thoái hóa điểm vàng khởi phát hoặc tổn thương giác mạc nhẹ.

Do thị lực 20/40 có thể liên quan nhiều nguyên nhân khác nhau, thăm khám nhãn khoa định kỳ giúp xác định chính xác nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

5. Cách cải thiện mức thị lực 20/40

Mặc dù thị lực 20/40 được xem là suy giảm nhẹ, nhưng việc chủ động chăm sóc và cải thiện thói quen hàng ngày là điều vô cùng cần thiết để duy trì sức khỏe đôi mắt:

• Sử dụng kính chỉnh thị đúng độ: Đây là giải pháp nhanh chóng và hiệu quả nhất để đưa thị lực về mức chuẩn. Dù là kính gọng hay kính áp tròng, việc đeo kính đúng độ sẽ giúp mắt nhìn rõ ràng, giảm gánh nặng điều tiết và hạn chế tăng độ.
• Bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho mắt: Hãy tăng cường các loại thực phẩm giàu vitamin A, C, E, Omega-3 và đặc biệt là Lutein, Zeaxanthin vào chế độ ăn uống hàng ngày. Những dưỡng chất này có nhiều trong rau xanh đậm (cải bó xôi, cải xoăn), cà rốt, khoai lang, trứng, cá hồi, quả mọng.
• Thay đổi thói quen làm việc và sinh hoạt: Hạn chế thời gian nhìn gần liên tục. Áp dụng quy tắc 20-20-20, Cứ sau mỗi 20 phút làm việc với màn hình, hãy nhìn ra xa khoảng 20 feet (6 mét) trong 20 giây để mắt được thư giãn. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng mỏi mắt và co thắt điều tiết.
• Thực hiện các bài tập mắt nhẹ nhàng: Các động tác đảo mắt hoặc nhìn luân phiên từ xa đến gần giúp cơ mắt linh hoạt và giảm mỏi mắt hiệu quả. Lưu ý rằng tập mắt chỉ giúp thư giãn điều tiết, không thể làm giảm độ cận vốn do cấu trúc trục nhãn cầu đã định hình. Hãy tránh kỳ vọng sai lệch về việc tập luyện để điều trị cận thị.
• Khám mắt định kỳ ít nhất 6 tháng một lần: Việc kiểm tra mắt ít nhất 6 tháng hoặc 1 năm một lần là vô cùng quan trọng. Bác sĩ sẽ giúp bạn xác định chính xác nguyên nhân gây giảm thị lực, kiểm tra độ khúc xạ hiện tại và kịp thời phát hiện, điều trị các bệnh lý về mắt ở giai đoạn sớm nhất.

6. FAQ – Các câu hỏi thường gặp 

6.1. Thị lực mắt 20/40 có mổ cận Lasik được không?

Với thị lực 20/40, tương đương độ cận nhẹ khoảng -0.75 đến -1.00 Diop, việc phẫu thuật Lasik thường chưa cần thiết. Các bác sĩ nhãn khoa thường chỉ khuyến nghị Lasik khi độ cận ổn định và gây nhiều bất tiện hơn trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, nếu bạn làm các nghề đặc thù (như phi công, công an…) yêu cầu thị lực không kính đạt 10/10, bác sĩ vẫn có thể tư vấn phẫu thuật nếu thông số giác mạc cho phép.

6.2. Những ngành nghề nào hạn chế người có thị lực 20/40?

Thị lực 20/40, ngay cả khi đã chỉnh kính, vẫn bị hạn chế ở một số ngành nghề đòi hỏi thị lực không kính tuyệt đối như phi công, đặc công, hoặc cảnh sát hình sự, những ngành này thường yêu cầu đạt chuẩn 20/20 (tức 10/10). Tuy nhiên, với hầu hết các công việc văn phòng, kỹ thuật hoặc các ngành nghề khác, thị lực 20/40 sau khi được chỉnh kính vẫn hoàn toàn đáp ứng tốt và không gây cản trở.

6.3.  Khi nào mắt 20/40 cần đo lại khúc xạ và thay kính?

Bạn cần đo lại khúc xạ và thay kính khi:

• Theo lịch định kỳ: Ít nhất mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần, hoặc theo chỉ định bác sĩ.
• Thị lực giảm sút: Khi bạn bắt đầu cảm thấy nhìn mờ trở lại, nheo mắt hoặc khó nhìn rõ dù đang đeo kính.
• Xuất hiện triệu chứng mới: Đau đầu, mỏi mắt, chóng mặt hoặc khó chịu khi đeo kính cũ.
• Trẻ em đang phát triển: Việc kiểm tra thường xuyên là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển thị giác và điều chỉnh kính kịp thời.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ thị lực 20/40 là gì, nguyên nhân và các giải pháp cải thiện hiệu quả. Nếu bạn có bất kỳ băn khoăn nào về tình trạng thị lực của mình, hãy liên hệ ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được tư vấn và hỗ trợ chuyên sâu từ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm.