Khi nhận kết quả khám mắt, nhiều người thắc mắc thị lực 20/25 là gì. Chỉ số này phản ánh mức suy giảm độ sắc nét thị giác nhẹ, khác với cận thị nặng. Tình trạng này khá phổ biến, có thể chưa cần đeo kính thường xuyên nếu không kèm triệu chứng khó chịu, nhưng vẫn cần được theo dõi và chăm sóc phù hợp. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cung cấp thông tin y khoa giúp bạn hiểu đúng về thị lực 20/25 và cách bảo vệ sức khỏe đôi mắt.

1. Thị lực 20/25 là gì?

Thị lực 20/25 là kết quả kiểm tra mắt dựa trên bảng đo thị lực Snellen tiêu chuẩn quốc tế. Chỉ số này cho thấy mắt bạn có khả năng nhìn khá tốt, chỉ kém hơn một chút so với mức hoàn hảo tuyệt đối.

Để hình dung dễ dàng hơn, bạn hãy tưởng tượng về một dòng chữ tiêu chuẩn trên bảng đo thị lực. Một người có đôi mắt sáng khỏe 20/20 có thể đứng xa tới 7,5 mét (tương đương 25 feet) mà vẫn đọc rõ dòng chữ này. Trong khi đó, với thị lực 20/25, bạn cần phải đứng gần hơn ở khoảng cách 6 mét (tương đương 20 feet) mới có thể nhìn rõ được giống như họ. Như vậy, khả năng nhìn xa của bạn kém hơn người mắt chuẩn một khoảng nhỏ.

Tại các bệnh viện ở Việt Nam, chúng ta thường quen thuộc với thang điểm 10. Nếu quy đổi sang hệ này thì thị lực 20/25 tương đương chính xác với mức 8/10.

Dưới góc độ chuyên môn, đây là mức thị lực vẫn đảm bảo tốt cho hầu hết các hoạt động sinh hoạt, học tập và làm việc hàng ngày. Bạn gần như không gặp trở ngại gì đáng kể, ngoại trừ việc quan sát các chi tiết rất nhỏ ở khoảng cách xa. Nguyên nhân thường gặp ở mức thị lực này là do tật cận thị hoặc loạn thị rất nhẹ, chỉ khoảng 0.25 đến 0.5 độ, hoặc đơn giản là do mắt bạn đang bị mỏi điều tiết tạm thời.

2. Thị lực mắt 20/25 có phải cận thị không?

Nhiều người mặc định rằng bất kỳ sự giảm thị lực nào cũng là cận thị. Tuy nhiên, cần có một cái nhìn rõ ràng hơn về hai khái niệm thị lực và độ khúc xạ:

• Thị lực: Là khả năng nhìn rõ các chi tiết ở một khoảng cách nhất định, được biểu thị bằng các chỉ số như 20/25 hay 8/10. Thị lực phản ánh hiệu suất nhìn tổng thể của mắt.
• Độ khúc xạ: Là chỉ số đo lường sự sai lệch trong khả năng hội tụ ánh sáng của mắt, bao gồm cận thị, viễn thị, và loạn thị. Độ khúc xạ được đo bằng Diopter (D), ví dụ: -1.0 D (cận 1 độ), +0.5 D (viễn 0.5 độ).

Có thể hiểu đơn giản: thị lực là “kết quả nhìn thấy được”, còn độ khúc xạ là “nguyên nhân gây ra kết quả đó” (nếu có). Một người có thị lực 20/25 có thể bị cận thị, viễn thị, loạn thị nhẹ, hoặc thậm chí là không có tật khúc xạ nào nhưng mắt bị mỏi tạm thời.

Thị lực 20/25 thường có thể tương ứng với các tình trạng khúc xạ nhẹ sau:

• Cận thị nhẹ: Khoảng -0.25 đến -0.5 Diopter. Khi này, bạn đang ở mức cận rất nhẹ, thường ít gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày.
• Viễn thị nhẹ: Một số trường hợp viễn thị nhẹ chưa cần điều chỉnh vẫn có thể có thị lực 20/25, tuy nhiên mắt có thể phải điều tiết nhiều hơn, dẫn đến mỏi.
• Loạn thị nhẹ: Độ loạn thị nhỏ cũng có thể làm giảm nhẹ thị lực xuống mức 20/25, khiến hình ảnh hơi mờ hoặc biến dạng một chút.

3. Nguyên nhân vì sao thị lực suy giảm còn 20/25?

Những lý do phổ biến mà đội ngũ bác sĩ tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa thường xuyên gặp phải:

• Hội chứng thị giác màn hình và “Cận thị giả”: Việc sử dụng thiết bị điện tử liên tục khiến cơ điều tiết bị co quắp, gây mờ mắt tạm thời. Sau khi nghỉ ngơi hoặc nhỏ thuốc giãn điều tiết, thị lực có thể trở lại 20/20.
• Tật khúc xạ mới khởi phát: Đây có thể là dấu hiệu ban đầu của cận thị, viễn thị hoặc loạn thị ở mức độ rất nhẹ (khoảng 0.25 đến 0.5 độ) mà trước đây bạn chưa từng bị.
• Sự lão hóa tự nhiên (Viễn thị ẩn): Ở người trung niên, khả năng điều tiết của mắt giảm sút làm “lộ diện” tật viễn thị tiềm ẩn (vốn có từ trẻ nhưng trước đây mắt tự bù trừ được), khiến khả năng nhìn xa giảm nhẹ.
• Hiện tượng dao động thị lực trong ngày: Do khô mắt hoặc mỏi điều tiết, bạn có thể thấy mắt nhìn rất rõ vào buổi sáng nhưng lại mờ xuống mức 20/25 vào buổi chiều tối sau một ngày làm việc.
• Môi trường ánh sáng kém: Học tập và làm việc trong điều kiện quá tối hoặc quá chói buộc mắt phải căng ra để thu nhận hình ảnh, lâu dần gây suy giảm thị lực.
• Căng thẳng và thiếu ngủ: Khi cơ thể mệt mỏi triền miên, các cơ vận nhãn và điều tiết cũng yếu đi, khiến hình ảnh thu được kém sắc nét.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Chế độ ăn thiếu Vitamin A, C, E và các dưỡng chất thiết yếu (Lutein, Zeaxanthin) làm giảm sức bền và chức năng của võng mạc.
• Sai số khi đo thị lực: Đôi khi kết quả 20/25 xuất hiện do điều kiện đo chưa chuẩn, người bệnh nheo mắt hoặc đang quá mỏi. Cần đo khúc xạ khách quan (nhỏ thuốc liệt điều tiết) để có kết quả chính xác.
• Dấu hiệu sớm của bệnh lý: Dù ít gặp ở mức giảm nhẹ này, nhưng 20/25 cũng có thể là tín hiệu sớm của đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng hoặc tăng nhãn áp (Glaucoma).

4. Người có thị lực 20/25 có cần đeo kính không?

“Cận 0.5 độ có nên đeo kính không?” là thắc mắc chung của rất nhiều người khi được chẩn đoán thị lực 20/25 hoặc một mức độ cận thị rất nhẹ. Khi thị lực đạt mức 20/25 (tương đương độ cận nhẹ khoảng 0.25 – 0.5 độ), chuyên gia nhận định: Không bắt buộc thường xuyên, nhưng cần thiết trong vài tình huống cụ thể.

Quyết định đeo kính sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của bạn:

• Trường hợp chưa cần đeo kính:
  • Sinh hoạt, vui chơi, giao tiếp hàng ngày diễn ra thoải mái.
  • Mắt không bị mỏi, khô hay đau đầu khi nhìn lâu.
• Trường hợp nên đeo kính hỗ trợ:
  • Lái xe (nhất là ban đêm, trời mưa): Giúp nhận diện biển báo, vật cản từ xa, đảm bảo an toàn.
  • Học tập và làm nghề văn phòng: Giúp học sinh nhìn bảng rõ; nhân viên văn phòng giảm áp lực điều tiết, tránh mỏi mắt kỹ thuật số.
  • Yêu cầu nghề nghiệp đặc thù: Các ngành đòi hỏi độ tinh xảo cao như phi công, phẫu thuật viên, thợ kim hoàn…
  • Người làm việc nhiều với máy tính: Dù độ cận rất thấp hoặc chưa có độ, vẫn nên cân nhắc kính chống ánh sáng xanh hoặc kính hỗ trợ điều tiết để giảm mỏi mắt và hạn chế suy giảm thị lực do làm việc màn hình kéo dài.

Lời khuyên: Hãy lắng nghe cơ thể. Nếu thường xuyên phải nheo mắt hoặc thấy mỏi mệt cuối ngày, bạn hãy đến Bệnh viện. Bác sĩ sẽ tư vấn chiếc kính phù hợp nhất cho đôi mắt bạn.

5. Cách bảo vệ và cải thiện thị lực mắt 20/25

Để duy trì phong độ cho đôi mắt 20/25 luôn sáng khỏe, bạn hãy kiên trì áp dụng các thói quen được bác sĩ nhãn khoa khuyến nghị:

• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Cứ mỗi 20 phút tập trung, hãy nhìn ra xa 6 mét trong 20 giây. Thói quen này giúp cơ mắt thư giãn, giảm căng thẳng điều tiết ngay lập tức.
• Tăng cường hoạt động ngoài trời: Dành tối thiểu 2 giờ mỗi ngày dưới ánh sáng tự nhiên giúp võng mạc giải phóng dopamine. Chất này ngăn chặn trục nhãn cầu dài ra, hạn chế độ cận tăng nhanh.
• Dinh dưỡng chuyên biệt: Tích cực bổ sung Vitamin A, C, E (cà rốt, cam, các loại hạt), Omega-3 (cá hồi) và bộ đôi Lutein – Zeaxanthin (rau xanh đậm) để nuôi dưỡng võng mạc từ sâu bên trong.
• Tối ưu ánh sáng: Đảm bảo không gian học tập, làm nghề đủ sáng. Tuyệt đối tránh đọc sách hay dùng điện thoại trong bóng tối gây hại mắt.
• Sinh hoạt lành mạnh: Ngủ đủ 7-8 tiếng, uống đủ nước và massage nhẹ nhàng cho mắt. Hạn chế tối đa thói quen dụi mắt để tránh xước giác mạc và nhiễm trùng.
• Chắn tia UV: Luôn đeo kính râm chất lượng khi ra nắng để ngăn ngừa đục thủy tinh thể và lão hóa mắt sớm.
• Thăm khám định kỳ: Kiểm tra mắt mỗi 6-12 tháng tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa giúp tầm soát sớm các bất thường tiềm ẩn, giữ gìn thị lực dài lâu.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. 20/25 có cần đeo kính khi dùng điện thoại không?

Việc có cần đeo kính khi dùng điện thoại hay không phụ thuộc vào cảm nhận và triệu chứng của bạn. Nếu bạn cảm thấy mỏi mắt, khô mắt hoặc khó chịu khi dùng điện thoại, bạn nên cân nhắc đeo kính chống ánh sáng xanh hoặc kính có độ phù hợp. Ngược lại, nếu không có triệu chứng, việc đeo kính là không bắt buộc.

6.2. Trẻ em khám ra 20/25 có đáng lo không? 

Câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào độ tuổi của trẻ:

• Trẻ mầm non (3-5 tuổi): Thị lực 20/25 thường là bình thường (sinh lý) do mắt trẻ chưa hoàn thiện tối đa. Cha mẹ chỉ cần theo dõi định kỳ.
• Trẻ đã đi học (từ 6 tuổi trở lên): Đây là dấu hiệu cảnh báo sớm. Ở tuổi này, mắt trẻ lẽ ra phải đạt 20/20. Nếu chỉ đạt 20/25, khả năng cao trẻ đang chớm bị cận thị hoặc loạn thị. Cha mẹ cần đưa trẻ đi đo khúc xạ khách quan (có nhỏ thuốc liệt điều tiết) ngay để xác định chính xác và có hướng can thiệp, tránh để độ cận tăng vọt.

6.3. Thị lực 20/25 có tự hết không? 

Thị lực 20/25 có thể tự hết nếu nguyên nhân chỉ do mỏi mắt tạm thời. Tuy nhiên, nếu là do cấu trúc nhãn cầu hoặc các tật khúc xạ nhẹ, thị lực sẽ không tự cải thiện và cần thăm khám, can thiệp y tế phù hợp.

6.4. Thị lực 20/25 có thi lái xe được không?

Thị lực 20/25 hoàn toàn đủ điều kiện để thi bằng lái xe tại Việt Nam. Tuy nhiên, bạn cần kiểm tra yêu cầu cụ thể của từng hạng bằng lái và tình trạng mắt tại cơ sở y tế để được xác nhận chính xác.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về thị lực 20/25 là gì và những điều cần lưu ý. Mặc dù mức thị lực này thường không quá nghiêm trọng, nhưng việc chủ quan có thể khiến các vấn đề về mắt tiến triển nhanh hơn. Đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được tư vấn chuyên sâu và thăm khám toàn diện, đảm bảo bạn luôn có sức khỏe thị lực tốt nhất nhé.