Thông tuyến lệ cho người lớn: Quy trình, chi phí và Lưu ý

Thông tuyến lệ là thủ thuật y khoa giúp giải phóng sự tắc nghẽn trong hệ thống dẫn lưu nước mắt. Khi đường dẫn này bị chặn, nước mắt không thể thoát xuống mũi mà bị ứ đọng, gây ra tình trạng chảy nước mắt sống, đổ ghèn hoặc viêm nhiễm. Cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết hơn về các phương pháp an toàn, hiệu quả qua nội dung sau.

1. Thông tuyến lệ là gì?

Thông tuyến lệ (chính xác là thông lệ đạo) là can thiệp y khoa nhằm giải phóng sự tắc nghẽn trong hệ thống dẫn lưu nước mắt. Tùy vị trí và mức độ tắc, bác sĩ có thể chỉ định nong thông, đặt ống silicon hoặc phẫu thuật tạo đường dẫn lưu mới.

Mục tiêu của điều trị là giúp nước mắt lưu thông tốt hơn, từ đó cải thiện triệu chứng chảy nước mắt sống và hạn chế tình trạng viêm nhiễm tái phát.

Lưu ý thuật ngữ Y khoa: Trong dân gian, mọi người thường quen gọi là bệnh “tắc tuyến lệ”. Tuy nhiên, thuật ngữ chuyên môn chính xác phải là tắc lệ đạo.

• Tuyến lệ: Là cơ quan sản xuất ra nước mắt (nằm ở góc ngoài mắt).
• Lệ đạo: Là đường thoát nước mắt (nằm ở góc trong mắt).

Tình trạng chảy nước mắt sống là do nghẹt ở đường thoát (lệ đạo), chứ không phải do tuyến lệ bị hỏng.

Quy trình và mục đích can thiệp thông tuyến lệ cho người lớn có sự khác biệt rất lớn so với trẻ sơ sinh. Cụ thể như sau:

2. Khi nào cần thông tuyến lệ ở người lớn?

Các trường hợp cụ thể cần can thiệp y khoa:

• Chảy nước mắt sống liên tục, gây kích ứng da, mi mắt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, tầm nhìn.
• Mắt sưng đỏ, đau nhức vùng góc mũi, ấn vào có dịch mủ trào ra. Đây là dấu hiệu viêm túi lệ, dễ dẫn đến áp xe nguy hiểm.

Đặc biệt quan trọng: Trước các phẫu thuật nội nhãn như mổ đục thủy tinh thể, bác sĩ thường kiểm tra tình trạng lệ đạo. Nếu phát hiện tắc nghẽn hoặc viêm túi lệ, cần xử trí phù hợp để giảm nguy cơ nhiễm trùng sau mổ.

3. Biểu hiện tắc tuyến lệ ở người lớn thường gặp nhất

Dưới đây là những biểu hiện tắc tuyến lệ ở người lớn điển hình nhất giúp bạn nhận diện sớm bệnh lý:

• Chảy nước mắt sống: Dù không có cảm xúc hay kích thích từ môi trường, nước mắt vẫn trào ra ngoài bờ mi, khiến mắt luôn ẩm ướt, nhòe mờ.
• Đổ ghèn nhầy và mủ vàng: Nước mắt ứ đọng là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi. Người bệnh thường thấy khóe mắt có dịch nhầy hoặc mủ, đặc biệt nhiều sau khi ngủ dậy.
• Sưng đau góc trong mắt (Viêm túi lệ): Vùng giữa mắt và sống mũi sưng nề, tấy đỏ. Khi ấn nhẹ, mủ có thể trào ngược ra qua lỗ lệ.
• Mắt đỏ, kích ứng: Viêm nhiễm kéo dài lan ra kết mạc khiến mắt hay bị đỏ ngứa.

Nếu không được điều trị, viêm túi lệ có thể tiến triển thành áp xe, rò mủ ra da hoặc lan rộng gây viêm mô xung quanh. Ngoài ra, tình trạng nhiễm trùng kéo dài còn làm tăng nguy cơ biến chứng trong các phẫu thuật mắt.

4. Các phương pháp thông tuyến lệ phổ biến hiện nay

Sự phát triển của y học hiện đại đã giúp quá trình thông tắc tuyến lệ nhẹ nhàng và đạt tỉ lệ thành công cao. Tùy vào vị trí tắc nghẽn, bác sĩ sẽ chỉ định:

4.1. Thông lệ đạo bằng que (phương pháp cơ bản)

Bác sĩ dùng que kim loại siêu nhỏ luồn qua lỗ lệ xuống mũi. Ở người lớn, thông lệ đạo bằng que thường được sử dụng để chẩn đoán vị trí tắc nghẽn. Trong một số trường hợp tắc nhẹ hoặc hẹp một phần, phương pháp này vẫn có thể hỗ trợ điều trị, tuy nhiên tỷ lệ tái tắc tương đối cao so với các phương pháp phẫu thuật.

4.2. Phẫu thuật nối thông túi lệ mũi nội soi (Endoscopic DCR – Tiêu chuẩn vàng)

Trong các trường hợp tắc ống lệ mũi mạn tính ở người lớn, phẫu thuật nối thông túi lệ mũi (DCR) được xem là phương pháp điều trị hiệu quả và phổ biến nhất, giúp tạo đường dẫn lưu mới thay thế đoạn bị tắc.

• Cách thực hiện: Thay vì cố gắng thông đường ống cũ đã xơ hẹp, bác sĩ dùng hệ thống nội soi qua ngách mũi để mở một cửa sổ xương nhỏ. Qua đó, tạo ra một đường thoát nước mắt hoàn toàn mới, nối thẳng từ túi lệ sang khoang mũi.
• Ưu điểm: Khôi phục dòng chảy nước mắt hiệu quả, tỷ lệ thành công cao, không để lại sẹo ngoài da (do thực hiện qua đường mũi), đảm bảo tính thẩm mỹ.

4.3.  Đặt ống silicon lưu dẫn

Thường được kết hợp đồng thời trong phẫu thuật DCR hoặc dùng cho các ca hẹp tiểu quản lệ. Ống Silicon y tế sẽ được luồn vào lệ đạo để giữ cho “đường dẫn nước mắt mới” luôn mở rộng trong suốt quá trình lành thương, chống sẹo dính. Sau 1–3 tháng, bác sĩ sẽ rút ống nhẹ nhàng tại phòng khám.

5. Quy trình thông tuyến lệ ở người lớn

Dưới đây là chi tiết quy trình chuẩn y khoa đang được áp dụng để điều trị dứt điểm tình trạng tắc tuyến lệ ở người lớn:

• Bước 1: Thăm khám, bơm rửa lệ đạo để chẩn đoán vị trí tắc.
• Bước 2: Gây tê tại chỗ (hoặc gây mê nhẹ tùy phương pháp phẫu thuật). Sát khuẩn vùng mắt và mũi.
• Bước 3: Thực hiện can thiệp (Bơm thông nong rộng đường lệ hoặc Phẫu thuật nội soi tạo đường dẫn DCR).
• Bước 4: Đặt ống Silicon (nếu cần thiết) để chống tái dính.
• Bước 5: Hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu, kê đơn thuốc kháng sinh, kháng viêm.

6. Thông tuyến lệ bao lâu thì khỏi và phục hồi hoàn toàn?

Nhiều bệnh nhân thắc mắc thông tuyến lệ bao lâu thì khỏi? Lộ trình phục hồi thường rất khả quan:

• Thời gian thực hiện: Các thủ thuật/phẫu thuật diễn ra nhanh chóng từ 20 – 45 phút.
• Phục hồi: Mắt sẽ giảm chảy nước mắt sống rõ rệt ngay sau khi đường dẫn được khơi thông. Hiện tượng sưng nề nhẹ ở ngách mũi (nếu có mổ nội soi) sẽ giảm dần sau vài ngày. Tuy nhiên, quá trình hồi phục hoàn toàn và ổn định đường dẫn lệ thường cần thêm thời gian, có thể kéo dài vài tuần tùy từng trường hợp.
• Rút ống: Nếu có đặt ống thông, bệnh nhân sinh hoạt hoàn toàn bình thường, không cộm cấn. Bác sĩ sẽ hẹn ngày tái khám để rút ống sau vài tuần đến vài tháng tùy tình trạng cụ thể.

7. Chi phí thông tuyến lệ hết bao nhiêu tiền? (Cập nhật mới nhất)

Nhiều người bệnh băn khoăn chi phí thông tuyến lệ hay thông tuyến lệ bao nhiêu tiền. Thực tế, mức giá không cố định mà phụ thuộc vào phác đồ điều trị của từng người. Dưới đây là giải đáp cho câu hỏi thông tuyến lệ hết bao nhiêu tiền:

Lưu ý: Mức giá dưới đây chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi tùy theo cơ sở y tế và tình trạng bệnh.

8. Lưu ý quan trọng trước và sau khi thông tuyến lệ

Dưới đây là những lưu ý quan trọng trước và sau khi thông tuyến lệ bạn không nên bỏ qua:

8.1. Trước khi thực hiện

• Trong giai đoạn viêm túi lệ cấp (biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau), ưu tiên hàng đầu là kiểm soát nhiễm trùng bằng thuốc, đặc biệt là kháng sinh theo chỉ định. Sau khi tình trạng viêm được ổn định, bác sĩ mới cân nhắc các can thiệp như thông lệ đạo hoặc phẫu thuật để xử lý nguyên nhân tắc nghẽn.
• Thông báo các bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp) hoặc thuốc chống đông máu đang dùng.

8.2. Chăm sóc hậu phẫu

• Nhỏ thuốc, uống thuốc đúng phác đồ.
• Không xì mũi mạnh trong tuần đầu tiên (đặc biệt sau mổ DCR) để tránh áp lực lên đường dẫn mới tạo. Không dụi mắt làm lệch ống Silicon.

Lưu ý đặc biệt: Mục tiêu điều trị hàng đầu là bảo tồn chức năng dẫn lưu nước mắt và hạn chế tái nhiễm trùng. Tuy nhiên, ở những bệnh nhân lớn tuổi, thể trạng yếu không phù hợp phẫu thuật DCR, hoặc trong các trường hợp viêm túi lệ nặng, tái phát nhiều lần gây tổn thương, hoại tử túi lệ, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật cắt bỏ túi lệ (DCT) nhằm loại bỏ hoàn toàn ổ nhiễm trùng và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

9. Giải đáp câu hỏi thường gặp

9.1. Thông tuyến lệ có đau không?

Người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm vì trước khi thực hiện, bác sĩ sẽ tiến hành gây tê tại chỗ (bằng thuốc nhỏ và thuốc tiêm chuyên dụng) hoặc gây mê toàn thân tùy vào phương pháp can thiệp. Quá trình này giúp bạn không cảm thấy bất kỳ sự đau đớn nào trong suốt thời gian bác sĩ thao tác.

Sau khi hoàn thành thủ thuật, một số ít trường hợp có thể thấy hơi tức nhẹ hoặc “nặng” ở vùng gốc mũi do sự tác động vào niêm mạc, nhưng cảm giác này hoàn toàn nằm trong ngưỡng chịu đựng. Ngoài ra, bác sĩ sẽ kê thêm thuốc giảm đau và kháng viêm hỗ trợ sau đó, giúp bạn cảm thấy thoải mái, dễ chịu và có thể trở lại sinh hoạt bình thường ngay lập tức.

9.2. Thông tuyến lệ có cần nằm viện không?

Với thủ thuật thông que, bạn có thể về ngay. Với phẫu thuật DCR, tùy thể trạng bệnh nhân, có thể theo dõi trong ngày hoặc nằm lại 1 đêm tại viện rồi xuất viện sinh hoạt bình thường

9.3. Thông tuyến lệ có ảnh hưởng gì không?

Thông tuyến lệ là thủ thuật tương đối an toàn và ít xâm lấn. Tuy vậy, người bệnh vẫn có thể gặp một số rủi ro như chảy máu nhẹ, nhiễm trùng, lệch ống silicon hoặc tái tắc sau điều trị, dù tỷ lệ không cao. Phương pháp này thường được chỉ định trong điều trị tắc lệ đạo ở người lớn và tắc lệ đạo bẩm sinh ở trẻ nhỏ khi điều trị bảo tồn không hiệu quả.

Hy vọng bài viết này về thông tuyến lệ đã giúp bạn nắm rõ các biểu hiện bệnh lý và an tâm hơn với các phương pháp điều trị hiện đại. Đừng chủ quan để tình trạng chảy nước mắt sống kéo dài gây áp xe viêm nhiễm. Liên hệ ngay với Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được các Bác sĩ Nhãn khoa đầu ngành tư vấn chuyên sâu nhất!