Nhiễm trùng mắt vì đeo lens: Đừng chủ quan với nguy cơ mù lòa

Trong những năm gần đây, kính áp tròng (lens) đã trở thành lựa chọn phổ biến giúp cải thiện thẩm mỹ và mang lại sự tiện lợi vượt trội so với kính gọng truyền thống. Tuy nhiên, việc sử dụng không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng mắt vì đeo lens, gây tổn thương nghiêm trọng đến thị lực. Đây là vấn đề cấp bách không nên xem nhẹ, đặc biệt với những ai có thói quen sử dụng lens hằng ngày. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu cảnh báo đỏ và cách xử lý kịp thời trong bài viết dưới đây.

1. Dấu hiệu nhận biết sớm bị nhiễm trùng mắt vì đeo lens

Khi xảy ra nhiễm trùng mắt vì đeo lens, các triệu chứng thường tiến triển rất nhanh và dữ dội. Chỉ cần xuất hiện một trong các dấu hiệu dưới đây, các bạn trẻ cần tháo lens ngay lập tức:

• Đau nhức mắt tiến triển: Đây là dấu hiệu phân biệt rõ nhất với kích ứng thông thường. Mắt có cảm giác đau nhức nhối, buốt sâu bên trong nhãn cầu và tăng dần theo thời gian.
• Mắt đỏ gay gắt: Lòng trắng mắt chuyển sang màu đỏ rực, các mạch máu giãn nở rõ rệt, tập trung nhiều quanh vùng lòng đen (giác mạc).
• Cộm, ngứa và rát bỏng: Cảm giác khó chịu như có dị vật, hạt cát kẹt trong mắt kèm theo tình trạng châm chích, nóng rát liên tục không giảm kể cả sau khi đã tháo lens.
• Sợ ánh sáng (Chói mắt): Mắt trở nên cực kỳ nhạy cảm, chói buốt khi tiếp xúc với ánh sáng đèn hoặc ánh sáng mặt trời, khiến người bệnh luôn phải nheo mắt hoặc nhắm nghiền mắt.
• Tăng tiết dịch và chảy nước mắt sống: Nước mắt chảy ra giàn giụa kèm theo ghèn đặc dính, có thể chuyển sang màu vàng hoặc xanh mủ tùy thuộc vào loại vi khuẩn gây bệnh.
• Nhìn mờ đột ngột: Thị lực sụt giảm, nhìn mọi vật như qua một màn sương mờ, đi kèm sưng nề vùng mi mắt.

2. Vì sao đeo lens dễ gây nhiễm trùng mắt?

Để sử dụng lens an toàn, chúng ta cần hiểu rõ vì sao cấu trúc mỏng manh này lại dễ trở thành “ổ vi khuẩn” gây hại cho mắt đến vậy.

2.1. Lens làm giảm oxy đến giác mạc

Giác mạc (lòng đen) là cấu trúc trong suốt và không có mạch máu nuôi dưỡng, phải lấy oxy trực tiếp từ không khí và nước mắt. Khi áp một lớp kính áp tròng lên bề mặt trong thời gian dài, lượng oxy cung cấp cho giác mạc bị sụt giảm nghiêm trọng. Tình trạng thiếu oxy này khiến các tế bào bề mặt mắt suy yếu, bong tróc, làm mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên và tạo cơ hội vàng cho vi khuẩn xâm nhập.

2.2. Vi khuẩn dễ tích tụ và bám dính trên kính

Bề mặt kính áp tròng là môi trường lý tưởng để bụi bẩn, các cấu trúc protein từ nước mắt và vi sinh vật bám vào. Nếu không được ngâm rửa bằng dung dịch chuyên dụng đúng chuẩn, màng sinh học vi khuẩn sẽ hình thành ngay trên lens, trực tiếp áp vào giác mạc và tấn công mắt mỗi lần đeo.

2.3. Những thói quen sai lầm cực kỳ nguy hiểm

Trên lâm sàng, phần lớn các ca viêm loét giác mạc nặng nề đều bắt nguồn từ các thói quen sinh hoạt dưới đây:

• Ngủ quên khi vẫn đeo lens: Khi nhắm mắt ngủ, lượng oxy đến mắt đã giảm, việc đeo thêm lens sẽ khiến mắt bị “khóa kín” hoàn toàn trong môi trường thiếu oxy, kích hoạt vi khuẩn phát triển thần tốc.
• Sử dụng lens quá hạn: Sử dụng kính quá hạn định kỳ khiến chất liệu kính bị thoái hóa, dễ trầy xước và bám bẩn hơn.
• “Châm thêm” hoặc dùng lại nước ngâm cũ: Việc tiếc dung dịch ngâm, không đổ đi mà chỉ châm thêm nước mới vào khay cũ sẽ biến hộp đựng lens thành một hồ chứa đầy vi trùng độc lực cao.
• Đeo lens cố khi mắt đang đỏ hoặc kích ứng: Cố tình làm đẹp khi mắt đang tổn thương sẽ đẩy tình trạng viêm nhiễm thông thường thành ổ loét hoại tử.

3. Nhiễm trùng mắt vì đeo lens có nguy hiểm không?

Câu trả lời là cực kỳ nguy hiểm. Nhiễm trùng mắt vì đeo lens được xếp vào nhóm cấp cứu nhãn khoa tối khẩn cấp. Khi các tác nhân độc lực cao như vi khuẩn mủ xanh (Pseudomonas), nấm hoặc ký sinh trùng ăn giác mạc (Acanthamoeba) xâm nhập qua các vết xước siêu nhỏ, chúng có thể ăn mòn, gây hoại tử và xuyên thủng giác mạc chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ.

Biến chứng nặng nề nhất của tình trạng này là để lại sẹo đục vĩnh viễn trên trục thị giác, gây suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí buộc phải phẫu thuật ghép giác mạc hoặc khoét bỏ nhãn cầu dẫn đến mù lòa vĩnh viễn nếu can thiệp muộn.

4. Bị nhiễm trùng mắt do lens nên làm gì?

Khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào nhiễm trùng mắt vì đeo lens, hành động của bạn trong vài giờ đầu tiên sẽ quyết định sự sống còn của thị lực.

4.1. Quy trình xử lý khẩn cấp tại nhà

Bước 1: Tháo kính áp tròng ngay

Khi mắt bị cộm rát hoặc đỏ, hãy rửa sạch tay và tháo lens ra ngay. Tạm ngưng sử dụng kính áp tròng cho đến khi mắt ổn định hoàn toàn.

Bước 2: Không dụi mắt

Tránh thói quen dụi mắt để không làm trầy xước bề mặt giác mạc và hạn chế tình trạng viêm nhiễm lan rộng.

Bước 3: Giữ lại lens và khay ngâm

Cất cặp lens và khay ngâm cũ vào hộp để mang theo khi đi khám. Bác sĩ có thể kiểm tra các mẫu này để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.

Bước 4: Đến cơ sở chuyên khoa mắt

Không tự ý mua thuốc nhỏ mắt tại nhà. Bạn nên đến gặp bác sĩ nhãn khoa sớm để được thăm khám bằng máy soi chuyên dụng và có hướng điều trị phù hợp.

4.2. Nguyên tắc điều trị y khoa chuyên sâu

Tùy vào tác nhân gây bệnh sau khi soi và làm xét nghiệm, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ thuốc phù hợp:

• Sử dụng thuốc nhỏ mắt đặc hiệu: Bao gồm các loại kháng sinh phổ rộng, thuốc kháng nấm hoặc kháng ký sinh trùng liều cao. Giai đoạn đầu có thể phải nhỏ thuốc liên tục 15 – 30 phút/lần, kể cả ban đêm.
• Không tự ý dùng Corticoid: Tuyệt đối không tự mua các loại thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần Dexamethasone, Hydrocortisone… khi mắt đang bị loét do lens. Corticoid sẽ làm giảm sức đề kháng của mắt, khiến vi khuẩn/nấm ăn thủng giác mạc nhanh hơn rất nhiều.

5. Các biện pháp phòng tránh nhiễm trùng mắt khi đeo lens

Nhiễm trùng mắt vì đeo lens hoàn toàn có thể phòng ngừa tuyệt đối nếu bạn tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh vô khuẩn dưới đây:

• Tuân thủ nguyên tắc 5 không: Không ngủ quên khi đeo lens; Không đeo lens quá 8 tiếng/ngày; Không đeo lens khi đi bơi, tắm bồn hoặc xông hơi; Không dùng nước máy để rửa lens hay khay đựng; Không dùng chung lens với người khác.
• Vệ sinh tay: Luôn rửa tay sạch bằng xà phòng diệt khuẩn (loại không chứa hương liệu hay dầu dưỡng) và lau khô tay bằng khăn sạch không lên bông trước khi chạm vào lens.
• Quy trình làm sạch khay và dung dịch: Đổ bỏ hoàn toàn nước ngâm cũ sau mỗi lần sử dụng. Rửa khay lens bằng chính dung dịch ngâm chuyên dụng (không dùng nước máy), để khô tự nhiên và thay khay mới định kỳ 2 – 3 tháng/lần.
• Xử lý khi lens rơi: Nếu lens bị rơi ra ngoài, phải rửa kỹ bằng nước ngâm chuyên dụng và tuyệt đối không được đưa thẳng vào mắt khi chưa sát khuẩn lại.

Có thể thấy, nhiễm trùng mắt vì đeo lens hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người dùng tuân thủ đúng hướng dẫn vệ sinh và sử dụng lens an toàn. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở mắt, việc thăm khám sớm là rất quan trọng để hạn chế biến chứng nguy hiểm. Người bệnh nên chủ động kiểm tra tại các cơ sở chuyên khoa uy tín như Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Liên hệ hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ đặt lịch thăm khám nhanh chóng.