Khô mắt sau phẫu thuật LASIK là gì? Làm thế nào để khắc phục?

Khô mắt sau phẫu thuật LASIK là tình trạng thường gặp trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật. Người bệnh có thể cảm thấy khô, cộm, nóng rát, chảy nước mắt hoặc thị lực lúc rõ lúc mờ do phim nước mắt và bề mặt giác mạc chưa ổn định.

Ở nhiều trường hợp, triệu chứng giảm dần khi bề mặt mắt và hệ thống thần kinh giác mạc phục hồi. Tuy nhiên, thời gian cải thiện không giống nhau ở mỗi người, đặc biệt nếu đã có khô mắt hoặc bệnh lý bề mặt mắt từ trước. Vậy tại sao LASIK có thể gây khô mắt, tình trạng này kéo dài bao lâu và cần xử trí như thế nào?

1. Tại sao lại bị khô mắt sau phẫu thuật LASIK?

LASIK là một phương pháp mổ mắt cận sử dụng laser tái định hình giác mạc nhằm điều chỉnh tật khúc xạ, từ đó giúp người bệnh giảm sự phụ thuộc vào kính. Trong phẫu thuật LASIK, bác sĩ tạo một vạt giác mạc mỏng để tiếp cận lớp mô giác mạc bên dưới trước khi sử dụng laser điều chỉnh độ cong giác mạc.

Quá trình tạo vạt có thể làm gián đoạn tạm thời một phần các sợi thần kinh cảm giác của giác mạc. Những dây thần kinh này tham gia vào cơ chế cảm giác bề mặt mắt, phản xạ chớp mắt và điều hòa bài tiết nước mắt.

Khi tín hiệu thần kinh giảm trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật, lượng nước mắt phản xạ và độ ổn định của phim nước mắt có thể bị ảnh hưởng. Người bệnh vì vậy có thể xuất hiện cảm giác khô, cộm, nóng rát hoặc thị lực dao động.

Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể góp phần gây khô mắt sau LASIK như:

• Bề mặt giác mạc đang trong quá trình hồi phục.
• Phản xạ chớp mắt thay đổi tạm thời.
• Phim nước mắt phân bố chưa ổn định.
• Tình trạng khô mắt hoặc rối loạn tuyến Meibomius đã tồn tại trước phẫu thuật.
• Môi trường khô, sử dụng màn hình liên tục hoặc dùng một số thuốc nhỏ mắt sau mổ.

Mức độ khô mắt có thể khác nhau giữa từng người và phụ thuộc vào tình trạng bề mặt mắt trước phẫu thuật cũng như quá trình hồi phục sau mổ.

>>>Xem thêm: Mổ LASIK có an toàn không? Ngoài khô mắt còn những biến chứng nào khác?

2. Có phải ai mổ LASIK cũng bị khô mắt?

Không. Khô mắt là tình trạng thường gặp sau LASIK nhưng không phải tất cả người thực hiện phẫu thuật đều có triệu chứng giống nhau. Một số người chỉ cảm thấy khô hoặc cộm nhẹ trong thời gian ngắn, trong khi người khác có thể có triệu chứng rõ hơn và cần được theo dõi lâu hơn.

Nguy cơ khô mắt sau LASIK có thể tăng ở những người:

• Đã bị khô mắt trước khi phẫu thuật.
• Có rối loạn tuyến Meibomius hoặc viêm bờ mi.
• Thường xuyên sử dụng kính áp tròng.
• Có một số bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến bề mặt mắt.
• Có thay đổi nội tiết tố.
• Làm việc nhiều với máy tính, điện thoại hoặc thường xuyên ở môi trường khô.
• Có những yếu tố khác ảnh hưởng đến chất lượng phim nước mắt.

Do đó, đánh giá bề mặt mắt trước phẫu thuật là một bước quan trọng trong quá trình xác định người bệnh có đáp ứng điều kiện mổ mắt cận hay không.

Nếu phát hiện khô mắt, viêm bờ mi hoặc rối loạn tuyến Meibomius đáng kể, bác sĩ có thể điều trị và ổn định bề mặt mắt trước khi quyết định thời điểm phẫu thuật phù hợp.

3. Cách nhận biết khô mắt sau phẫu thuật LASIK

Khô mắt sau LASIK có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Những triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Cảm giác khô, cộm hoặc xốn như có dị vật.
• Nóng rát hoặc châm chích mắt.
• Đỏ mắt nhẹ.
• Chảy nước mắt nhiều.
• Nhạy cảm với ánh sáng.
• Mỏi mắt khi sử dụng máy tính hoặc điện thoại.
• Khó chịu khi chớp mắt.
• Thị lực lúc rõ, lúc mờ.

Đáng chú ý, chảy nước mắt nhiều không có nghĩa là mắt không bị khô. Khi bề mặt mắt bị kích thích, cơ thể có thể tăng tiết nước mắt phản xạ nhưng lớp phim nước mắt vẫn không duy trì được độ ổn định cần thiết.

Một số người cũng gặp tình trạng mắt bị mờ sau phẫu thuật LASIK. Khi phim nước mắt không phủ đều trên bề mặt giác mạc, chất lượng bề mặt quang học thay đổi khiến thị lực có thể dao động.

Tuy nhiên, mờ mắt sau LASIK không phải lúc nào cũng do khô mắt. Nếu thị lực giảm nhiều, giảm đột ngột hoặc đi kèm đau mắt, đỏ mắt rõ, tiết dịch hay nhạy cảm ánh sáng tăng, người bệnh nên liên hệ cơ sở phẫu thuật hoặc bác sĩ nhãn khoa để được kiểm tra.

4. Khô mắt sau phẫu thuật LASIK kéo dài bao lâu?

Không có một mốc thời gian chung cho tất cả người bệnh. Triệu chứng thường rõ hơn trong những ngày hoặc tuần đầu sau phẫu thuật và giảm dần khi bề mặt giác mạc, phim nước mắt và hệ thống thần kinh giác mạc hồi phục.

Nhiều trường hợp cải thiện trong vài tuần đến vài tháng. Ở một số người, quá trình ổn định có thể cần khoảng 3–6 tháng hoặc lâu hơn, đặc biệt khi đã có khô mắt hoặc bệnh lý bề mặt mắt trước khi phẫu thuật.

Do đó, thay vì chỉ dựa vào số ngày hoặc số tháng sau mổ, cần theo dõi xu hướng của triệu chứng. Nếu mắt ngày càng dễ chịu hơn và thị lực dần ổn định, đây thường là dấu hiệu thuận lợi. Ngược lại, nếu khô mắt tăng dần, kéo dài hoặc ảnh hưởng đáng kể đến thị lực và sinh hoạt, người bệnh nên tái khám.

5. Cách giảm khô mắt sau phẫu thuật LASIK

5.1. Chăm sóc hỗ trợ tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ

Một số biện pháp có thể hỗ trợ giảm cảm giác khó chịu sau phẫu thuật gồm:

• Nghỉ ngơi hợp lý trong những ngày đầu sau phẫu thuật và hạn chế để mắt làm việc liên tục trong thời gian dài.
• Khi sử dụng máy tính hoặc điện thoại, có thể áp dụng quy tắc 20-20-20 để mắt có thời gian thư giãn.
• Chủ động chớp mắt đầy đủ khi nhìn màn hình để giúp phim nước mắt được dàn đều trên bề mặt giác mạc và hạn chế bốc hơi.
• Sử dụng kính hoặc tấm che mắt theo đúng hướng dẫn của bác sĩ sau phẫu thuật. Khi ra ngoài có thể đeo kính chống nắng để giảm khó chịu do ánh sáng và hạn chế bụi tác động trực tiếp vào mắt.
• Duy trì chế độ ăn cân đối và uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể.
• Hạn chế môi trường quá khô, khói bụi hoặc luồng gió từ điều hòa, quạt thổi trực tiếp vào mắt.
• Không dụi, ấn hoặc tạo áp lực lên mắt trong thời gian hồi phục.

Ngoài các biện pháp trên, người bệnh nên tuân thủ đầy đủ những điều kiêng kỵ sau khi mổ mắt cận và hướng dẫn riêng của bác sĩ đối với phương pháp phẫu thuật đã thực hiện. Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ và không thay thế thuốc hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

5.2. Điều trị y tế

Nước mắt nhân tạo, đặc biệt loại không chứa chất bảo quản, thường được sử dụng để hỗ trợ bôi trơn bề mặt mắt trong giai đoạn sau phẫu thuật. Tần suất sử dụng nên tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu khô mắt kéo dài hoặc mức độ trung bình đến nặng, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các phương pháp điều trị khác tùy theo nguyên nhân và tình trạng bề mặt mắt.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc chống viêm, thuốc nhỏ chứa corticosteroid hoặc thay đổi thuốc đang được kê sau phẫu thuật. Bên cạnh đó, cần tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi quá trình hồi phục của giác mạc, đánh giá phim nước mắt và điều chỉnh điều trị khi cần thiết.

6. Cách giảm nguy cơ khô mắt trước khi mổ LASIK

Một trong những bước quan trọng trước phẫu thuật là phát hiện và kiểm soát các vấn đề của bề mặt mắt. Người bệnh cần được đánh giá giác mạc, phim nước mắt, mi mắt và tình trạng tuyến Meibomius. Nếu phát hiện khô mắt, viêm bờ mi hoặc rối loạn tuyến Meibomius, bác sĩ có thể yêu cầu điều trị ổn định trước khi tiến hành phẫu thuật.

Với những người đang băn khoăn có nên mổ mắt cận không, tình trạng bề mặt mắt là một trong những yếu tố cần được đánh giá cùng với độ khúc xạ, cấu trúc giác mạc và sức khỏe mắt tổng thể. Trước phẫu thuật, người bệnh cũng nên tìm hiểu trước khi mổ cận cần làm gì và thông báo cho bác sĩ về:

• Tiền sử khô mắt.
• Việc sử dụng kính áp tròng.
• Các loại thuốc đang sử dụng.
• Bệnh lý mắt trước đây.
• Bệnh lý toàn thân đang điều trị.

Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và lựa chọn kế hoạch điều trị phù hợp hơn.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Khô mắt sau mổ cận LASIK có dẫn đến mờ mắt không?

Khô mắt có thể gây mờ mắt tạm thời. Điều này xảy ra khi lớp nước mắt tự nhiên của bạn không được trải đều và ổn định trên bề mặt nhãn cầu. Khi đó, mất bị tán xạ và không hội tụ chính xác trên võng mạc, dẫn đến hiện tượng mờ mắt.

Tuy nhiên đây chỉ là triệu chứng tạm thời, sẽ tự cải thiện nên bạn không cần quá lo lắng

7.2. Khô mắt sau mổ LASIK kéo dài bao lâu?

Triệu chứng khô mắt sau khi mổ cận thường là tạm thời và có thể cải thiện rõ ràng sau 1 tháng. Đa số bệnh nhân phục hồi hoàn toàn trong vòng 3 tháng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể bị khô mắt kéo dài đến 6 – 12 tháng, thường gặp ở những người đã có tiền sử khô mắt trước khi phẫu thuật.

Tất nhiên, tuỳ vào từng phương pháp mổ mà tình trạng khô mắt có thể cải thiện nhiều hay ít, nhanh hay chậm hơn.  

7.3. Khô mắt sau LASIK có phổ biến không?

Có. Đây là triệu chứng phổ biến sau khi phẫu thuật LASIK. Bởi trong quá trình phẫu thuật xoá cận, các bác sĩ sẽ can thiệp sâu để thay đổi hình dạng giác mạc nên mắt có thể bị tổn thương và cần một khoảng thời gian để hồi phục. 

Khô mắt sau phẫu thuật LASIK là tình trạng thường gặp trong giai đoạn đầu sau mổ và có liên quan đến những thay đổi tạm thời của thần kinh giác mạc, phản xạ tiết nước mắt cũng như độ ổn định của phim nước mắt. Nếu khô mắt kéo dài, tăng dần, kèm đau mắt, đỏ mắt hoặc giảm thị lực, người bệnh nên tái khám để được bác sĩ nhãn khoa đánh giá thay vì tự điều trị.