Đục thủy tinh thể người già (cườm khô): Dấu hiệu và cách trị

Đục thủy tinh thể người già (dân gian thường gọi là bệnh cườm khô) là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu ở người trên 50 tuổi tại Việt Nam. Đừng chủ quan khi thấy ông bà, cha mẹ hay than phiền “mắt dạo này kèm nhèm, nhìn mờ, hay chói sáng”. Đây rất có thể là dấu hiệu cảnh báo thị lực đang suy giảm nghiêm trọng. Cùng đội ngũ Bác sĩ nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết về bệnh lý này để có giải pháp bảo vệ đôi mắt của bạn!

1. Đục thuỷ tinh thể người già (cườm khô) là gì? 

Đục thủy tinh thể người già (cataract) là tình trạng thuỷ tinh thể bên trong mắt bị lão hoá, các protein kết tụ lại khiến cấu trúc này trở nên vẩn đục và mất đi độ trong suốt vốn có.

Điều này cản trở ánh sáng đi qua võng mạc, trực tiếp khiến người lớn tuổi nhìn mờ, thị lực suy giảm, thậm chí gây mù lòa nếu không được điều trị. Bệnh gây ra vô vàn khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày như: đọc sách, xem tivi, tự đi lại hay lái xe,…

Xét dưới góc độ y khoa, đục thuỷ tinh thể ở người lớn tuổi thường tiến triển theo 3 hình thái chính:

• Đục xơ cứng nhân: Thể bệnh phổ biến nhất. Nhân thuỷ tinh thể đục và cứng lại, khiến người bệnh khó nhìn rõ vật nhỏ, đặc biệt là vào ban đêm.
• Đục vùng vỏ: Vết đục bắt đầu từ lớp vỏ ngoại vi và lan rộng dần về phía trung tâm, thu hẹp tầm nhìn (thị trường) của người bệnh.
• Đục dưới bao sau: Thuỷ tinh thể đục từ phía sau và lan nhanh ra trung tâm. Bệnh gây giảm thị lực nghiêm trọng khi gặp ánh sáng mạnh và xuất hiện hiện tượng quầng sáng quanh bóng đèn.

2. Dấu hiệu cảnh báo cườm khô ở người lớn tuổi

Dựa trên thống kê từ các bệnh nhân đã và đang điều trị, các biểu hiện đặc trưng của đục thuỷ tinh thể người già nặng hơn, bệnh nhân sẽ gặp các triệu chứng sau đây:

• Nhìn mờ như có màng sương: Cảm giác như đang nhìn qua một lớp kính đục hoặc màn sương mù.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Hay bị chói mắt, lóa mắt khi đi dưới trời nắng hoặc nhìn vào đèn pha ô tô, đèn cao áp ban đêm.
• Nhìn thấy quầng sáng: Xuất hiện các quầng hào quang bao quanh nguồn sáng.
• Giảm thị lực ban đêm: Khả năng nhìn trong bóng tối kém đi rõ rệt.
• Nhìn đôi, nhìn mờ nhiều hình: Song thị ở một mắt do ánh sáng bị tán xạ qua vùng đục.
• Màu sắc nhạt nhòa: Nhìn màu sắc bị ám vàng, không còn tươi tắn và sắc nét.

3. Nguyên nhân gây đục thủy tinh thể ở người già

Nguyên nhân cốt lõi là do sự phân huỷ và kết tụ của các tế bào protein bên trong mắt. Quá trình này bị đẩy nhanh bởi các tác nhân:

• Quá trình lão hoá tự nhiên: Đây là nguyên nhân hàng đầu (chiếm tới 80%). Tuổi tác càng cao, nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể ở người già càng lớn, giống như hiện tượng tóc bạc khi về già.
• Mắc bệnh lý nền (tiểu đường, huyết áp): Người già có tiền sử bệnh tiểu đường có nguy cơ bị đục thủy tinh thể sớm và tiến triển nhanh hơn người bình thường.
• Tác động từ môi trường: Thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với tia UV (tia cực tím) từ ánh nắng mặt trời mà không đeo kính bảo vệ.
• Thói quen sinh hoạt: Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia hoặc sử dụng các loại thuốc chứa Corticoid trong thời gian dài.

4. Chẩn đoán đục thủy tinh thể bằng cách nào?

Để chẩn đoán các bất thường liên quan đến đục thuỷ tinh thể ở người già, các bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra theo trình tự dưới đây:

• Đo thị lực và đo khúc xạ: Đánh giá mức độ suy giảm tầm nhìn hiện tại của bệnh nhân.
• Khám bằng đèn khe (Kính hiển vi sinh học): Bác sĩ nhỏ thuốc giãn đồng tử và dùng kính hiển vi để quan sát chi tiết cấu trúc bên trong, xác định hình thái và mức độ đục của thủy tinh thể.
• Soi đáy mắt: Kiểm tra võng mạc và dây thần kinh thị giác nhằm loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác ở bán phần sau của mắt.
• Đo nhãn áp: Kiểm tra áp lực trong mắt, loại trừ nguy cơ mắc bệnh Glocom (cườm nước).

5. Giải pháp điều trị đục thủy tinh thể người già dứt điểm

Nhiều gia đình lầm tưởng có thể chữa cườm khô bằng thuốc nhỏ mắt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhãn khoa: Không có loại thuốc nào chữa khỏi được đục thủy tinh thể. Thuốc chỉ dùng ở giai đoạn đầu để làm chậm quá trình lão hóa.

Khi thị lực giảm sút, ảnh hưởng đến sinh hoạt, mổ đục thủy tinh thể là phương pháp duy nhất và mang lại hiệu quả tối ưu nhất. Hiện nay, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa đang áp dụng 2 công nghệ mổ hiện đại, cực kỳ an toàn cho người cao tuổi:

• Phẫu thuật Phaco (Phacoemulsification): Sử dụng sóng siêu âm cao tần tán nhuyễn và hút thủy tinh thể đục ra ngoài, thay thế bằng thấu kính nhân tạo (IOL). Vết mổ siêu nhỏ (chỉ 2-3mm), không cần khâu, không chảy máu. Thời gian mổ chỉ 10-15 phút.
• Mổ đục thủy tinh thể bằng Laser (Phaco Laser): Công nghệ đỉnh cao không dùng dao cơ học. Tia laser tự động hóa hoàn toàn các thao tác tạo đường mổ và xé bao. Mang lại độ chính xác tuyệt đối, vết mổ phục hồi cực nhanh, thị lực sắc nét êm ái.

6. Chi phí mổ đục thủy tinh thể người già có bảo hiểm y tế (BHYT) không?

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, bệnh nhân hoàn toàn được áp dụng thanh toán Bảo hiểm Y tế (BHYT) thông tuyến toàn quốc (không cần giấy chuyển tuyến).

Đối với mổ Phaco, quỹ BHYT sẽ chi trả một phần chi phí phẫu thuật thay thuỷ tinh thể, vật tư y tế và cả thủy tinh thể nhân tạo (IOL) theo tỷ lệ mức hưởng của thẻ (thường là 80% – 100% đúng tuyến). Điều này giúp gia đình tiết kiệm tối đa chi phí mà ông bà, cha mẹ vẫn được tận hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao.

=> Xem chi tiết tại: Mổ đục thủy tinh thể bao nhiêu tiền? Bảng giá phẫu thuật mới nhất

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

Lưu ý: Mức hưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào việc bệnh nhân khám chữa bệnh đúng tuyến/trái tuyến và mã quyền lợi trên thẻ BHYT.

7. Cách phòng tránh bệnh đục thủy tinh thể ở người già 

Người lớn tuổi có cơ địa phục hồi chậm hơn, do đó người nhà cần lưu ý chế độ chăm sóc sau mổ:

• Nhỏ thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
• Đeo kính bảo vệ mắt thường xuyên (cả ngày lẫn đêm) trong tuần đầu tiên để tránh vô tình dụi tay vào mắt.
• Không để nước xà phòng, bụi bẩn dính vào mắt khi tắm gội.
• Tránh mang vác vật nặng, không cúi gập người.
• Bổ sung dinh dưỡng mềm, dễ tiêu, giàu Vitamin A, C, E.

8. Câu hỏi thường gặp

8.1. Đục thuỷ tinh thể ở người già nguy hiểm không?

Có. Bệnh nếu không được phẫu thuật kịp thời sẽ dẫn đến mù loà vĩnh viễn. Hơn nữa, khi thuỷ tinh thể đục quá “chín”, nó có thể phồng lên gây biến chứng Tăng nhãn áp (Glocom thứ phát). Đây là tình trạng đau nhức dữ dội, tổn thương thần kinh thị giác không thể phục hồi.

8.2. Khi nào cần mổ đục thuỷ tinh thể?

Bác sĩ khuyên nên mổ ngay khi tình trạng mờ mắt làm ảnh hưởng đến chất lượng sống, khiến người bệnh khó tự sinh hoạt, sợ vấp ngã, không tự tin lái xe hay không thể xem TV, đọc báo.

8.3. Bị tiểu đường có mổ mắt được không?

Hoàn toàn có thể mổ được. Tuy nhiên, người bệnh tiểu đường cần được bác sĩ chuyên khoa nội tiết phối hợp cùng bác sĩ mắt để kiểm soát chỉ số đường huyết về mức an toàn (<10 mmol/L) trước khi bước vào phòng mổ nhằm tránh biến chứng nhiễm trùng hoặc xuất huyết đáy mắt.

Đục thủy tinh thể người già là quy luật tất yếu của sự lão hóa, nhưng mù lòa là điều hoàn toàn có thể ngăn chặn được. Hãy đưa người thân đến thăm khám mắt định kỳ. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, liên hệ ngay Hotline của Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được Bác sĩ tư vấn miễn phí!