Đục thủy tinh thể người già (cườm khô): Dấu hiệu và cách trị

Đục thủy tinh thể người già (dân gian gọi là cườm khô) là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu ở người trên 50 tuổi. Đừng chủ quan khi thấy ông bà, cha mẹ hay than phiền “mắt dạo này kèm nhèm, nhìn mờ”. Cùng đội ngũ Bác sĩ Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu chi tiết về bệnh lý này nhé!

1. Đục thuỷ tinh thể người già (cườm khô) là gì? 

Đục thủy tinh thể người già (cườm khô) là tình trạng thuỷ tinh thể bị lão hoá trở nên đục và mất đi độ trong suốt. Điều này trực tiếp khiến người bệnh nhìn mờ, thậm chí không nhìn thấy và gây ra nhiều khó khăn trong các hoạt động đọc sách, lái xe, nấu nướng, sinh hoạt,…

Trước đây, đục thuỷ tinh thể là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi (từ 60 tuổi trở lên) nhưng những năm gần đây, bệnh có xu hướng xuất hiện ở cả những người sau 40 tuổi do các yếu tố bệnh lý và môi trường. 

Xét dưới góc độ y khoa, bệnh đục thuỷ tinh thể ở người già có thể được chia ra thành 3 hình thức như sau:

• Đục thuỷ tinh thể xơ cứng nhân: Là thể bệnh phổ biến nhất. Nhân của thuỷ tinh thể bị đục và cứng lại, khiến người bệnh không thể nhìn rõ các vật nhỏ, đặc biệt là khi trời tối.
• Đục thuỷ tinh thể vùng vỏ: Lớp vỏ bên ngoài của thuỷ tinh thể đục và mờ dần. Vết đục bắt đầu từ ngoại vi và lan rộng về trung tâm, thu hẹp tầm nhìn của người bệnh.
• Đục thuỷ tinh thể dưới bao sau: Thuỷ tinh thể bị đục từ phía sau và lan dần đến trung tâm. Bệnh tiến triển rất nhanh, làm giảm thị lực nghiêm trọng trong điều kiện ánh sáng mạnh và gây hiện tượng thấy quầng sáng quanh bóng đèn vào ban đêm.

2. Dấu hiệu cảnh báo cườm khô ở người lớn tuổi

Dựa trên thống kê từ các bệnh nhân đã và đang điều trị, các biểu hiện đặc trưng của đục thuỷ tinh thể người già bao gồm:

• Nhìn mờ như có màng sương che phủ
• Màu sắc thuỷ tinh thể mờ đục và kém sắc nét hơn
• Nhìn rất kém, gần như không nhìn thấy trong điều kiện ánh sáng yếu hay vào ban đêm
• Nhìn một thành hai hoặc nhiều hình (Song thị một mắt): Do ánh sáng bị tán xạ qua các vùng đục không đồng nhất của thủy tinh thể
• Khó chịu và chói mắt khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc đèn chiếu sáng

3. Nguyên nhân đục thủy tinh thể ở người già

Nguyên nhân cốt lõi khiến thuỷ tinh thể bị đục là sự phân huỷ và kết tụ của các protein bên trong thủy tinh thể. Quá trình này bị đẩy nhanh bởi các nhân tố:

• Lão hoá: Theo thời gian, các tế bào protein trong thuỷ tinh thể sẽ bị biến đổi và kết tụ lại, trở nên cứng và vẩn đục. Các bác sĩ chuyên khoa cho hay, nguy cơ mắc đục thuỷ tinh thể của người già tăng cao như một phần của chu trình tự nhiên, không thể tránh khỏi.
• Ảnh hưởng từ môi trường: Việc tiếp xúc quá mức với các yếu tố gây hại như thuốc lá, tia cực tím, rượu bia,… cũng khiến thuỷ tinh thể bị đục nhanh hơn bình thường.
• Rủi ro từ các vấn đề sức khoẻ khác: Một số người già có tiền sử bệnh tiểu đường, đã từng gặp chấn thương mắt hay có thói quen sử dụng corticoid,… có thể làm thuỷ tinh thể bị tác động tiêu cực và nhanh lão hoá hơn
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh này, bệnh nhân có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể. 

4. Các phương pháp chẩn đoán đục thủy tinh thể ở người già

Để chẩn đoán các bất thường liên quan đến đục thuỷ tinh thể ở người già, các bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra theo trình tự dưới đây:

• Đo thị lực: Đánh giá mức độ suy giảm tầm nhìn hiện tại của bệnh nhân.
• Khám bằng đèn khe (Kính hiển vi sinh học): Bác sĩ nhỏ thuốc giãn đồng tử và dùng kính hiển vi để quan sát chi tiết cấu trúc bên trong, xác định hình thái và mức độ đục của thủy tinh thể.
• Soi đáy mắt: Kiểm tra võng mạc và dây thần kinh thị giác nhằm loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác ở bán phần sau của mắt.
• Đo nhãn áp: Kiểm tra áp lực trong mắt, loại trừ nguy cơ mắc bệnh Glocom (cườm nước).

5. Phẫu thuật đục thủy tinh thể: Giải pháp phục hồi thị lực hoàn hảo

Theo các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà, đục thuỷ tinh thể không thể chữa khỏi bằng thuốc nhỏ mắt hay thuốc uống. Việc sử dụng thuốc/kính chỉ áp dụng cho giai đoạn rất sớm để làm chậm tiến triển bệnh.

Khi thủy tinh thể đã đục nhiều gây cản trở sinh hoạt, phẫu thuật đục thủy tinh thể là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất. Hiện nay có 2 công nghệ mổ hiện đại hàng đầu:

• Phẫu thuật Phaco (Phacoemulsification): Bác sĩ sử dụng sóng siêu âm để tán nhuyễn và hút thủy tinh thể đục ra ngoài, sau đó đặt một thấu kính nhân tạo thay thế. Vết mổ siêu nhỏ (chỉ 2-3mm), không cần khâu, thời gian mổ chỉ 10-15 phút, xuất viện ngay trong ngày.
• Mổ đục thủy tinh thể bằng Laser (Femtosecond Laser): Sử dụng tia laser tự động hóa hoàn toàn các thao tác tạo đường mổ, xé bao và chẻ nhân thủy tinh thể thay vì dùng dao phẫu thuật cơ học.
• Độ chính xác tuyệt đối, giảm tối đa tổn thương nội mô giác mạc, thị lực phục hồi nhanh chóng và êm ái hơn.

6. Chi phí mổ đục thủy tinh thể người già có bảo hiểm y tế (BHYT) không?

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, người bệnh có thể áp dụng thanh toán Bảo hiểm y tế (BHYT) thông tuyến toàn quốc theo đúng quy định của Nhà nước, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí điều trị.

Đối với phẫu thuật Phaco điều trị đục thủy tinh thể, quỹ BHYT sẽ hỗ trợ chi trả một phần chi phí phẫu thuật cũng như một số vật tư y tế cần thiết. Ngoài ra, thủy tinh thể nhân tạo (IOL) – yếu tố quan trọng quyết định chất lượng thị lực sau mổ – cũng nằm trong danh mục được hỗ trợ, tùy theo mức hưởng BHYT của từng bệnh nhân.

Nhờ đó, người bệnh có thể yên tâm điều trị với chi phí được tối ưu, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả phục hồi thị lực.

=> Xem chi tiết tại: Mổ đục thủy tinh thể bao nhiêu tiền? Bảng giá phẫu thuật mới nhất

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

Lưu ý: Mức hưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào việc bệnh nhân khám chữa bệnh đúng tuyến/trái tuyến và mã quyền lợi trên thẻ BHYT.

7. Cách phòng tránh bệnh đục thủy tinh thể ở người già 

Để bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ mắc bệnh lý về mắt này, ngay từ khi còn trẻ, bạn nên thực hiện theo các khuyến cáo dưới đây:

• Không hút thuốc: Nicotine và các chất độc hại trong thuốc lá có thể làm suy yếu hoạt động của thuỷ tinh thể và khiến cơ quan này bị lão hoá nhanh hơn
• Bảo vệ mắt: Đeo kính râm hoặc kính chống UV để bảo vệ mắt khỏi tác động của tia UV
• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng: Ưu tiên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, E, omega 3, beta carotene,… vào bữa ăn hàng ngày để bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cho mắt
• Khám mắt thường xuyên: Khám mắt định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng một lần hoặc theo lịch hẹn cụ thể của bác sĩ.

8. Câu hỏi thường gặp

8.1. Đục thuỷ tinh thể ở người già nguy hiểm không?

Có. Bệnh nếu không được phẫu thuật kịp thời sẽ dẫn đến mù loà vĩnh viễn. Hơn nữa, khi thuỷ tinh thể đục quá “chín”, nó có thể phồng lên gây biến chứng Tăng nhãn áp (Glocom thứ phát). Đây là tình trạng đau nhức dữ dội, tổn thương thần kinh thị giác không thể phục hồi.

8.2. Khi nào cần mổ đục thuỷ tinh thể?

Bác sĩ khuyên nên mổ ngay khi tình trạng mờ mắt làm ảnh hưởng đến chất lượng sống, khiến người bệnh khó tự sinh hoạt, sợ vấp ngã, không tự tin lái xe hay không thể xem TV, đọc báo.

8.3. Bị tiểu đường có mổ mắt được không?

Hoàn toàn có thể mổ được. Tuy nhiên, người bệnh tiểu đường cần được bác sĩ chuyên khoa nội tiết phối hợp cùng bác sĩ mắt để kiểm soát chỉ số đường huyết về mức an toàn (<10 mmol/L) trước khi bước vào phòng mổ nhằm tránh biến chứng nhiễm trùng hoặc xuất huyết đáy mắt.

Đục thủy tinh thể người già là bệnh lý rất phổ biến. Bệnh nhân và gia đình cần được phòng ngừa sớm bằng cách thay đổi thói quen sống sao cho phù hợp và thăm khám định kỳ để tầm soát và điều trị bệnh kịp thời (nếu cần).