Cận nặng có bị mù không? Bao nhiêu độ là mức báo động?

Cận nặng có bị mù không là câu hỏi mà hàng nghìn bệnh nhân cận thị nặng đang tìm kiếm mỗi ngày. Câu trả lời là cận nặng không trực tiếp gây mù, nhưng nếu không được kiểm soát đúng cách, các biến chứng nguy hiểm đi kèm như bong võng mạc, thoái hóa điểm vàng hoàn toàn có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn. Cùng BS.CKII Trần Trọng Duy — Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa — giải đáp chi tiết cận bao nhiêu độ là nặng, mức nào cần cảnh giác và giải pháp bảo vệ đôi mắt bạn cần biết ngay hôm nay.

1. Thế nào là cận nặng?

Trước khi giải đáp thắc mắc “cận nặng có bị mù không”, chúng ta cần làm rõ thế nào là cận thị nặng. Theo phân loại của AAO (Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ), người bị cận từ 6,25 Diop trở lên được xếp vào nhóm cận nặng theo phân loại các mức độ cận thị.

Riêng những trường hợp cận từ 10 Diop trở lên được xem là cận thị rất nặng, làm tăng nguy cơ thoái hóa phần sau nhãn cầu và dễ gặp các biến chứng như nhược thị, bong võng mạc, lác mắt, thoái hóa điểm vàng.

>>Xem chi tiết: Cận nặng nhất là bao nhiêu độ? Mức độ nguy hiểm như thế nào?

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

Chọn nơi khámBiên Hòa: 1403 Nguyễn Ái Quốc, KP.11, P.Tam Hiệp.TP.HCM: Ortho-K Việt, 857A Tạ Quang Bửu, P. Chánh Hưng.

2. Cận nặng có bị mù không? Cận tối đa bao nhiêu độ?

Về mặt lý thuyết y khoa, không có giới hạn tối đa cho độ cận thị. Có những bệnh nhân ghi nhận mức cận lên đến 20, 30 thậm chí là 50 Diop.

Vậy cận bao nhiêu độ là mù? Thực tế, nếu độ cận của bạn vượt quá 50 Diop, y học gọi đó là tình trạng “mù chức năng”. Lúc này, bạn chỉ có thể nhìn thấy vật thể khi để cách mắt khoảng 2cm, và việc đeo kính gọng thông thường gần như không còn tác dụng cải thiện thị lực bởi thị lực đã suy giảm quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, tình trạng cận đến mức độ này là vô cùng hiếm gặp.

Cận thị nặng không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến mù lòa ngay lập tức. Tuy nhiên, cận trên 6 Diop làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các biến chứng nguy hiểm như bong võng mạc và glocom. Chính những biến chứng này mới là con đường dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

3. Cận 5 độ, 8 độ, 10 độ, 15 độ: Mức nào đáng lo?

Để hiểu rõ hơn mức độ nguy hiểm theo từng số độ cận, bảng dưới đây sẽ giúp bạn đánh giá nhanh tình trạng của mình:

Nhìn vào bảng trên có thể thấy, từ mức 8 độ trở lên là ngưỡng cần đặc biệt chú ý. Lúc này trục nhãn cầu đã dài hơn bình thường đáng kể, võng mạc bị kéo căng và mỏng dần, nguy cơ bong võng mạc hoặc thoái hóa điểm vàng tăng cao theo từng năm. Riêng với mức 10 độ và 15 độ, dù chưa gây mù ngay lập tức nhưng chỉ cần một chấn thương nhẹ ở đầu hoặc mắt cũng có thể kích hoạt bong võng mạc cấp tính, đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa cần xử lý trong vòng 24 giờ.

4. 6 biến chứng nguy hiểm của cận nặng có thể dẫn đến mù lòa

Dưới đây là những tác hại của cận thị nếu không được kiểm soát tốt:

4.1. Bong tróc võng mạc và xuất huyết dịch kính

Trong số các biến chứng của cận nặng, bong tróc võng mạc và xuất huyết dịch kính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Ở những người mắc cận thị nặng, trục nhãn cầu của họ thường dài hơn bình thường. Điều này làm võng mạc bị kéo căng, co cứng và mỏng dần ở vùng chu biên. Theo thống kê y khoa, người cận thị trên 6 Diop có nguy cơ bong võng mạc cao hơn nhiều lần so với người không cận, và nguy cơ này tăng tỷ lệ thuận theo từng mức độ cận tăng thêm.

Theo thời gian, tình trạng này gây rách võng mạc, xuất huyết dịch kính — hiện tượng trực tiếp khiến thị lực suy giảm, không thể cải thiện và dẫn đến mù lòa vĩnh viễn nếu không được cấp cứu kịp thời.

4.2. Nhược thị

Khi mắt đạt đến độ cận quá cao (hoặc lệch độ giữa 2 mắt), não bộ có thể “từ chối” nhận tín hiệu từ mắt kém, gây suy giảm thị lực (nhược thị). Nếu phát hiện trước 6 tuổi, thị lực có thể cải thiện. Nhưng nếu qua độ tuổi này, khả năng phục hồi là rất thấp, có thể phải can thiệp phẫu thuật khúc xạ.

4.3. Đục thuỷ tinh thể

Cận thị nặng có thể khiến nhãn cầu to lên, kéo giãn các thành phần quang học gây thiếu máu, dẫn đến đục thủy tinh thể sớm. Khi thủy tinh thể bị mờ đục, phẫu thuật đục thủy tinh thể nhân tạo là giải pháp duy nhất giúp khôi phục tầm nhìn.

4.4. Thoái hoá điểm vàng

Điểm vàng là khu vực trung tâm võng mạc, giúp tiếp nhận hình ảnh rõ nét và màu sắc. Cận nặng làm giãn mỏng võng mạc, gây đứt gãy mạch máu nuôi dưỡng, tăng nguy cơ thoái hóa điểm vàng khiến vùng nhìn trung tâm bị mờ đen nghiêm trọng.

4.5. Tăng nhãn áp góc mở

Người cận nặng có nguy cơ mắc tăng nhãn áp góc mở cao hơn người bình thường, do trục nhãn cầu dài làm thay đổi cấu trúc góc thoát thủy dịch bên trong mắt. Khi nhãn áp tăng cao kéo dài, dây thần kinh thị giác dần bị tổn thương không thể phục hồi, khiến tầm nhìn thu hẹp dần theo kiểu “đường hầm”, hình ảnh mờ đi và cuối cùng dẫn đến mất thị lực hoàn toàn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

4.6. Lác mắt

Sự điều tiết mắt kém ở người cận lâu ngày dễ làm bệnh nhân bị lác ngoài hoặc lác xen kẽ ở một/hai mắt. Trường hợp nhẹ có thể đeo kính, nhưng ca nặng cần phẫu thuật chỉnh trục nhãn cầu.

Khi đã cận nặng, việc kiểm soát độ tiến triển là ưu tiên hàng đầu để hạn chế biến chứng. Đồng thời, bạn nên khám chuyên khoa mắt định kỳ để bác sĩ kiểm tra đáy mắt, đánh giá nguy cơ võng mạc và nhãn áp, từ đó can thiệp kịp thời trước khi biến chứng xảy ra.

5. Khi nào người cận nặng cần gặp bác sĩ ngay?

Người cận nặng (>6.00 Diop), võng mạc bị kéo căng và mỏng dần, cực kỳ dễ rách hoặc bong. Đừng chủ quan, hãy đến bệnh viện ngay nếu thấy 5 dấu hiệu “cấp cứu” sau:

• Chớp sáng loé lên: Thấy tia sáng như đèn flash ở góc mắt (ngay cả khi nhắm mắt).
• “Ruồi bay” đột biến: Đốm đen, mạng nhện xuất hiện dày đặc, tăng nhanh về số lượng.
• Màn đen che khuất: Một phần tầm nhìn bị tối sầm lại (dấu hiệu điển hình của bong võng mạc).
• Nhìn hình bị méo: Đường thẳng trông cong vẹo, hình ảnh sự vật bị biến dạng.
• Mờ mắt đột ngột: Thị lực giảm sút nhanh chóng mà không rõ nguyên nhân.

Lưu ý: Đây là các tình trạng khẩn cấp. Việc can thiệp trong “thời gian vàng” (vài giờ đầu) là chìa khóa duy nhất để cứu vãn thị lực, tránh mù lòa vĩnh viễn.

BS.CKII Trần Trọng Duy — Giám đốc Chuyên môn, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa chia sẻ: “Cận thị nặng tự nó không phải là bản án mù lòa. Điều nguy hiểm là nhiều người chủ quan, không khám đáy mắt định kỳ, đến khi biến chứng như bong võng mạc xảy ra thì đã ở giai đoạn muộn, khó phục hồi thị lực.”

6. Làm thế nào để mắt không tăng độ nhanh

Mặc dù cận nặng không khiến bạn mù ngay lập tức, nhưng để bảo vệ đôi mắt và ngăn ngừa biến chứng, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Đeo kính gọng đúng độ: Hãy đeo kính thường xuyên khi học tập, làm việc. Việc này giúp giảm áp lực điều tiết cho mắt, từ đó kiểm soát độ cận hiệu quả.
2. Đeo kính áp tròng Ortho K: Đây là phương pháp tối ưu cho người dưới 18 tuổi. Kính Ortho-K đeo vào ban đêm giúp định hình lại giác mạc, mang lại thị lực 10/10 vào ban ngày mà không cần đeo kính gọng. Phương pháp này có thể kiểm soát tiến triển cận thị lên đến 50%.
3. Dùng thuốc nhỏ mắt thường xuyên: Sử dụng nước mắt nhân tạo giúp duy trì độ ẩm, hạn chế khô, nhức mắt và làm sạch bụi bẩn.
4. Duy trì thói quen học tập khoa học: Không nhìn màn hình liên tục. Áp dụng quy tắc 20-20-20 (làm việc 20 phút – nhìn xa 6 mét – trong 20 giây) để mắt nghỉ ngơi.
5. Dành thời gian ngủ đủ giấc: Mắt cần nghỉ ngơi ít nhất 7-8 tiếng/ngày để phục hồi chức năng.
6. Bổ sung dưỡng chất: Tăng cường thực phẩm giàu Vitamin A, B, C, Lutein từ rau củ quả (cà rốt, súp lơ, cá hồi…).
7. Khám mắt định kỳ 6 tháng/lần: Vô cùng cấp thiết đối với người cận nặng để bác sĩ kiểm tra, soi đáy mắt nhằm phát hiện sớm các vết rách võng mạc và can thiệp kịp thời.

>>> Xem thêm: Cách giữ mắt không bị tăng độ cận

7. Các giải pháp phẫu thuật cho người cận nặng

Tùy vào mức độ cận và tình trạng giác mạc, bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định phương pháp mổ mắt cận an toàn và phù hợp cho từng người. Tuy nhiên, người bệnh cần đáp ứng đủ các điều kiện mổ mắt cận mới có thể thực hiện được. Dưới đây là 4 phương pháp hiện đại đang được áp dụng tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa:

Để biết bản thân phù hợp với phương pháp nào, bạn cần được thăm khám và đo đạc thông số mắt trực tiếp. Liên hệ hotline 0846 403 403 để được tư vấn miễn phí.

>> Xem thêm: Mổ mắt cận bao nhiêu tiền?

8. Một số câu hỏi thường gặp

8.1. Cận bao nhiêu độ thì không mổ cận được?

Không có câu trả lời chính xác cho các trường hợp này. Bạn có thể lựa chọn xóa cận khi mắt cận tối thiểu 0,5 Diop. Với mỗi phương pháp mổ cận sẽ có giới hạn điều trị khác nhau. Để được thăm khám và tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ HOTLINE 0846 403 403 để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời. 

8.2. Nếu bị cận mà không đeo kính có sao không?

Có. Với những người bị cận mà không đeo kính dễ làm mắt phải điều tiết quá mức làm nhức mắt, mỏi mắt, đau đầu. Theo thời gian, bạn sẽ có nguy cơ cao bị tăng độ cận thị và dễ mắc các bệnh lý về mắt hơn. 

8.3. Trung bình 1 năm tăng bao nhiêu độ cận?

Ước tính mỗi năm bạn sẽ tăng khoảng 0,75 – 1 Diop, có thể ít hơn hoặc nhiều hơn dựa vào thói quen sinh hoạt và môi trường sống.

8.4. Cận 4 độ có nặng không?

Theo phân loại của AAO – Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ, người bị cận 4 độ được xếp vào nhóm cận thị trung bình nên đeo kính thường xuyên do thị lực đã suy giảm rõ rệt.

8.5. Cận nặng có di truyền không?

Có, cận thị có yếu tố di truyền. Nếu bố hoặc mẹ bị cận, con sinh ra có nguy cơ mắc tật khúc xạ cao hơn bình thường, đặc biệt khi cả hai bố mẹ đều bị cận. Tuy nhiên, di truyền không phải yếu tố duy nhất. Thói quen nhìn màn hình nhiều, thiếu ánh sáng khi học và ít hoạt động ngoài trời cũng góp phần khiến trẻ bị cận hoặc tăng độ nhanh.

8.6. Cận nặng có lái xe được không?

Được, nhưng bắt buộc phải đeo kính chỉnh thị lực đạt tối thiểu 5/10 theo quy định của pháp luật Việt Nam. Người cận nặng không đeo kính khi lái xe không chỉ vi phạm luật giao thông mà còn tiềm ẩn nguy hiểm nghiêm trọng do tầm nhìn suy giảm, khó xử lý tình huống bất ngờ. Nếu đã phẫu thuật điều trị cận và đạt thị lực đủ tiêu chuẩn, bạn có thể lái xe bình thường mà không cần đeo kính.

>>> Tìm hiểu thêm: Cận bao nhiêu độ thì không được lái xe?

8.7. Trẻ em cận nặng có tự khỏi không?

Không. Cận thị ở trẻ em không tự khỏi mà thường có xu hướng tăng độ theo thời gian, đặc biệt trong giai đoạn 6 đến 16 tuổi khi mắt còn đang phát triển. Nếu không can thiệp sớm, độ cận có thể tăng nhanh mỗi năm và dễ tiến triển thành cận nặng khi trưởng thành. Phụ huynh nên đưa trẻ khám mắt định kỳ 6 tháng một lần và cân nhắc các phương pháp kiểm soát cận như kính Ortho-K hoặc thuốc nhỏ mắt Atropine nồng độ thấp theo chỉ định của bác sĩ.

8.8. Cận nặng có mổ được không?

Được, nhưng cần đáp ứng đủ điều kiện về độ tuổi, độ dày giác mạc và độ cận ổn định ít nhất 12 tháng. Với người cận nặng từ 6 đến 30 độ hoặc giác mạc quá mỏng không thể mổ Laser, phương pháp Phakic IPCL là lựa chọn phù hợp nhất. Cách tốt nhất để biết bản thân có đủ điều kiện phẫu thuật hay không là đến khám trực tiếp để bác sĩ đo đạc thông số mắt và tư vấn phương án cụ thể.

Qua bài viết trên, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa đã giải đáp chi tiết thắc mắc “cận nặng có bị mù không“. Tình trạng cận trên 6 Diop là cận nặng, có nguy cơ gây mù lòa do các biến chứng đáy mắt, nhưng không trực tiếp gây mù ngay lập tức. Việc khám mắt định kỳ và lựa chọn phương pháp mổ cận phù hợp là chìa khóa để bảo vệ thị lực trọn đời.

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi BS.CKII Trần Trọng Duy – Giám đốc Chuyên môn, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp từ bác sĩ.