Bệnh cườm khô (cườm đá) là gì? Dấu hiệu và cách mổ an toàn

Bệnh cườm khô là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và mù lòa ở người lớn tuổi tại Việt Nam. Vậy nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết ra sao và mổ cườm khô có nguy hiểm không? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây từ các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà.

1. Bệnh cườm khô (cườm đá) là gì? 

Cườm khô (dân gian còn gọi là cườm đá) thực chất là tên gọi khác của bệnh đục thuỷ tinh thể (Cataract).

Bình thường, thủy tinh thể bên trong mắt có dạng trong suốt, đóng vai trò như một thấu kính giúp hội tụ ánh sáng lên võng mạc. Khi bị cườm khô, các protein bên trong thấu kính này bị lão hóa, kết tập lại thành từng đám mờ đục. Hiện tượng này cản trở đường đi của ánh sáng, khiến hình ảnh truyền đến não bị mờ nhòe, tối màu.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lớp cườm này sẽ ngày càng “chín” (cứng lại như đá), dẫn đến nguy cơ mất thị lực hoàn toàn.

2. Cườm khô và cườm nước khác nhau thế nào?

Rất nhiều bệnh nhân thường nhầm lẫn giữa cườm khô và cườm nước. Dưới đây là bảng so sánh giúp bạn phân biệt rõ 2 bệnh lý nguy hiểm này:

3. Các nguyên nhân gây ra bệnh cườm khô

Lão hoá là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh cườm khô. Từ độ tuổi 50 trở lên, thuỷ tinh thể mất dần tính đàn hồi và bắt đầu vẩn đục. Tuy nhiên, quá trình này có thể diễn ra nhanh hơn bởi các yếu tố nguy cơ sau:

• Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tiểu đường, huyết áp cao, béo phì có nguy cơ bị cườm khô sớm và tiến triển nhanh hơn.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có bố mẹ bị đục thuỷ tinh thể, nguy cơ mắc bệnh của bạn cũng cao hơn.
• Lạm dụng thuốc: Sử dụng thuốc chứa Corticoid (thuốc nhỏ mắt, thuốc uống trị khớp/dị ứng) kéo dài không có chỉ định của bác sĩ.
• Môi trường và lối sống: Thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với tia UV (ánh nắng mặt trời), khói bụi; thói quen hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia.
• Chấn thương mắt: Từng bị tai nạn va đập mạnh vào vùng mắt hoặc có tiền sử phẫu thuật mắt trước đó.

4. Dấu hiệu nhận biết mắt bị cườm khô

Bệnh ở giai đoạn đầu tiến triển rất âm thầm và không gây đau đớn. Bạn nên đưa người thân đi khám nhãn khoa ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu:

• Nhìn mờ như có màng sương: Cảm giác luôn có một lớp kính bẩn hay màng sương che phủ trước mắt.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Rất chói lóa, nhức mắt khi ra ngoài trời nắng hoặc nhìn vào đèn pha ô tô ban đêm.
• Thấy quầng sáng: Xuất hiện các quầng sáng (hào quang) bao quanh bóng đèn.
• Màu sắc nhạt nhòa: Nhìn mọi vật bị ám vàng, độ tương phản giảm, không còn tươi tắn.
• Thay kính liên tục: Thường xuyên phải tăng độ kính lão/cận nhưng thị lực vẫn không cải thiện.
• Nhìn đôi: Nhìn một vật thành hai hoặc ba hình ảnh bằng một mắt.

Triệu chứng cườm khô có sự khác biệt ở mỗi người. Mặt khác, một số bệnh lý ở mắt khác cũng có biểu hiện tương tự như khi bị đục thuỷ tinh thể. Vậy nên, người bệnh không nên tự đoán bệnh tại nhà mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị phù hợp.

5. Các phương pháp điều trị cườm khô an toàn và hiệu quả

Đến thời điểm hiện tại, không có loại thuốc nào chữa khỏi cườm khô. Phẫu thuật thay thuỷ tinh thể nhân tạo là giải pháp y khoa DUY NHẤT và hiệu quả nhất, cho đáp ứng tốt trên 98% bệnh nhân.

Các phương pháp mổ cườm khô phổ biến nhất tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa hiện nay gồm:

• Phẫu thuật Phaco (Phacoemulsification): Bác sĩ sử dụng sóng siêu âm cao tần để tán nhuyễn và hút lớp cườm khô ra ngoài, sau đó đặt thấu kính nhân tạo vào thay thế. Vết mổ siêu nhỏ (chỉ 2-3mm), không đau, không chảy máu, không cần khâu. Mổ chỉ 15 phút, về nhà ngay trong ngày.
• Phẫu thuật Laser Cataract (Femtosecond Laser): Là bước đột phá trong nhãn khoa. Sử dụng tia Laser tự động thực hiện các thao tác rạch giác mạc, xé bao và chẻ nhân cườm thay cho dao mổ cơ học. Chính xác 100%, bảo vệ giác mạc tối đa, loại bỏ biến chứng loạn thị sau mổ.

6. Hướng dẫn chăm sóc mắt sau phẫu thuật cườm đá

Phẫu thuật cườm khô được đánh giá là cực kỳ an toàn. Để đạt thị lực tối đa và hạn chế rủi ro (như nhiễm trùng, tăng nhãn áp, bong võng mạc, vẩn đục dịch kính, lệch thấu kính nội nhãn hay sụp mí mắt), người bệnh cần lưu ý chế độ chăm sóc hậu phẫu:

• Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để khắc phục các triệu chứng ngứa, chảy nước mắt hoặc mắt tăng tiết dịch.
• Dùng khăn sạch hoặc giấy thấm quanh mắt, tránh để dịch trào ngược trở lại mắt làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Sử dụng gạc vô khuẩn để vệ sinh mắt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý, tránh chà xát mạnh khiến mắt bị tổn thương.
• Sau 1 ngày phẫu thuật, người bệnh có thể làm việc bình thường, được sử dụng máy tính, đọc sách khoảng 20 phút.
• Trong vòng 3 ngày sau phẫu thuật, tránh gội đầu, không nằm úp hoặc bê vác vật nặng. Khi tắm, bạn cần chú ý để nước không bắn lên mắt. 
• Ăn uống bình thường, chú ý kiêng những sản phẩm chứa chất kích thích như: rượu bia, chè, cà phê, thuốc lá trong ít nhất 1 tuần đầu sau phẫu thuật.
• Tái khám theo đúng lịch hẹn với bác sĩ.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Mổ cườm khô có nguy hiểm không?

Mổ cườm khô hiện nay cực kỳ an toàn, tỷ lệ thành công lên tới 98%. Quá trình mổ chỉ cần nhỏ thuốc tê, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo và không cảm thấy đau đớn.

7.2. Mổ cườm khô có phải kiêng sử dụng điện thoại không?

Trong ngày đầu tiên sau mổ, người bệnh nên nhắm mắt nghỉ ngơi, kiêng sử dụng thiết bị điện tử. Từ ngày thứ 2 trở đi, có thể dùng điện thoại, xem tivi nhưng cần tuân thủ quy tắc 20-20-20 (nhìn 20 phút, nghỉ 20 giây, nhìn xa 20 feet) để mắt không bị mỏi.

7.3. Mổ cườm khô có tái phát không?

Cườm khô KHÔNG tái phát sau phẫu thuật, vì thủy tinh thể tự nhiên đã được thay thế bằng thấu kính nhân tạo (vật liệu này không bị đục). Tuy nhiên, sau vài tháng hoặc vài năm, một số người có thể bị mờ mắt do “đục bao sau”. Tình trạng này xử lý rất đơn giản bằng cách bắn tia Laser (chỉ mất 2-3 phút là mắt sáng lại bình thường).

Bệnh cườm khô tuy là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu nhưng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phẫu thuật kịp thời. Đừng đợi đến khi “cườm chín” mới đi mổ vì sẽ làm tăng độ rủi ro của ca phẫu thuật. Nếu cô chú/anh chị đang có các dấu hiệu mắt mờ, nhòe, chói sáng, hãy liên hệ ngay Hotline 0846 403 403 để được đội ngũ Bác sĩ tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà tư vấn và đặt lịch thăm khám sớm nhất!