Mổ cườm khô có nguy hiểm không? Biến chứng có thể xảy ra?

Mổ cườm khô có nguy hiểm không là câu hỏi nhiều người đặt ra trước khi điều trị đục thủy tinh thể. Thực tế, đây là ca phẫu thuật khá an toàn, thời gian thực hiện nhanh và khả năng phục hồi tốt nếu được mổ đúng thời điểm, đúng kỹ thuật. Cùng tìm hiểu rõ hơn về mức độ an toàn, biến chứng và các phương pháp mổ cườm khô trong bài viết sau.

1. Tìm hiểu chung về bệnh lý và kỹ thuật mổ cườm khô

Trước khi phân tích mức độ nguy hiểm, cần hiểu rõ về căn bệnh và kỹ thuật điều trị hiện đại hiện nay.

1.1. Mổ cườm khô là gì?

Cườm khô (hay còn gọi là bệnh đục thủy tinh thể) là tình trạng thấu kính trong mắt bị mờ đục dần theo thời gian do hiện tượng lão hóa tự nhiên, chấn thương hoặc biến chứng bệnh lý (như tiểu đường). Khi thủy tinh thể bị đục, ánh sáng không thể hội tụ chính xác trên võng mạc, khiến người bệnh nhìn mọi vật mờ ảo như có một lớp sương mù dày đặc che phủ.

Lưu ý phân biệt: Cần phân biệt rõ cườm khô với cườm nước (Glaucoma / Thiên đầu thống). Cườm nước là bệnh lý tăng nhãn áp, gây đau nhức dữ dội và có nguy cơ mù lòa vĩnh viễn không phục hồi. Trong khi đó, cườm khô diễn tiến chậm hơn. Theo báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) [2], đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực toàn cầu, nhưng may mắn là hoàn toàn có thể chữa khỏi 100% bằng phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo.

1.2. Khi nào bắt buộc phải mổ cườm khô?

Ở giai đoạn đầu, bác sĩ có thể chỉ định đeo kính hỗ trợ. Tuy nhiên, phẫu thuật mổ cườm khô sẽ được bắt buộc chỉ định khi bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống:

• Thị lực suy giảm rõ rệt, nhìn mờ như có màn sương cản trở các sinh hoạt thường ngày (lái xe, đọc sách, xem tivi).
• Mắt nhạy cảm quá mức, bị chói lóa dữ dội khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh (đèn xe máy ban đêm, ánh nắng mặt trời).
• Xuất hiện hiện tượng song thị (nhìn một vật thành hai hoặc ba).
• Phải thay đổi độ kính liên tục nhưng thị lực vẫn không cải thiện.

>> Xem thêm: Mổ cườm mắt cho người già bằng phương pháp nào an toàn?

2. Mổ cườm khô có nguy hiểm không? Các biến chứng cần biết

Trả lời cho câu hỏi “Mổ cườm khô có nguy hiểm không?”, các chuyên gia nhãn khoa khẳng định: Đây là một trong những phẫu thuật an toàn nhất trong y khoa hiện đại.

Theo thống kê của Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), phẫu thuật đục thủy tinh thể có tỷ lệ thành công lên đến 98% [1]. Hầu hết bệnh nhân đều phục hồi thị lực tốt và không gặp bất kỳ trở ngại nào.

Tuy nhiên, giống như mọi can thiệp y khoa khác, mổ cườm mắt vẫn tiềm ẩn một tỷ lệ rủi ro rất nhỏ (khoảng 2%). Dưới đây là 7 biến chứng có thể gặp và cách Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa kiểm soát chúng:

• Đục bao sau (Phổ biến nhất): Xảy ra sau vài tháng hoặc vài năm phẫu thuật khiến mắt mờ trở lại. Cách xử lý rất đơn giản: Bác sĩ chỉ cần bắn tia Laser YAG trong 5 phút ngoại trú là mắt lại sáng rõ như cũ.
• Viêm nội nhãn (Nhiễm trùng mắt): Tỷ lệ cực hiếm (0,05%–0,3%) nhưng nguy hiểm. Để phòng ngừa, chúng tôi áp dụng quy trình vô trùng phòng mổ tuyệt đối theo tiêu chuẩn quốc tế và sử dụng kháng sinh phổ rộng trước – trong – sau mổ.
• Bong võng mạc: Thường có nguy cơ cao hơn ở người cận thị nặng. Tại bệnh viện, bệnh nhân sẽ được siêu âm và soi đáy mắt kỹ lưỡng trước mổ để tầm soát và xử lý sớm các vết rách võng mạc nếu có.
• Tăng nhãn áp tạm thời: Áp lực trong mắt có thể tăng nhẹ sau mổ do dịch nhầy y khoa. Trạng thái này sẽ biến mất nhanh chóng sau khi sử dụng thuốc nhỏ mắt chuyên dụng do bác sĩ kê đơn.
• Lệch kính nội nhãn (IOL): Kính nhân tạo bị chệch khỏi vị trí tối ưu do bệnh nhân vô tình dụi mắt mạnh hoặc gặp chấn thương vùng mặt sau mổ.
• Phù hoàng điểm: Tích tụ dịch ở trung tâm võng mạc gây mờ mắt tạm thời, thường tự khỏi sau vài tuần điều trị bằng thuốc kháng viêm.
• Khô mắt, chói sáng nhẹ: Triệu chứng sinh lý bình thường trong 1-2 tháng đầu, dễ dàng khắc phục bằng cách nhỏ nước mắt nhân tạo đều đặn.

Kết luận từ bác sĩ: Mổ cườm khô có nguy hiểm không phụ thuộc phần lớn vào việc bạn lựa chọn cơ sở điều trị. Ca mổ sẽ tuyệt đối an toàn nếu được thực hiện tại các bệnh viện uy tín, sở hữu hệ thống thiết bị phòng mổ hiện đại và đội ngũ phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm.

>> Cùng xem các video chia sẻ từ bệnh nhân đã mổ cườm tại Mắt Sài Gòn Biên Hòa.

3. Các phương pháp mổ cườm khô hiện nay

Hiện nay, phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo có 3 phương pháp chính, trong đó Phaco là phương pháp tối ưu nhất:

• Mổ đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco (Phổ biến nhất): Bác sĩ tạo một đường rạch siêu nhỏ (chỉ 2-3mm), dùng sóng siêu âm nhũ hóa (tán nhuyễn) thủy tinh thể rồi hút ra ngoài. Theo đánh giá lâm sàng từ Thư viện Y khoa Cochrane [3], Phaco mang lại độ an toàn vượt trội, ít biến chứng và thời gian phục hồi thị lực nhanh hơn hẳn so với các phương pháp mổ hở truyền thống.
• Phẫu thuật Phaco bằng Laser: Ứng dụng tia Laser Femtosecond thay thế dao mổ phẫu thuật. Tại Mắt Sài Gòn Biên Hòa sở hữu hệ thống máy Femto LDV Z8 hiện đại hàng đầu thế giới. Đặc biệt, máy Z8 xử lý cực kỳ xuất sắc các ca cườm đá (cườm để quá lâu ngày trở nên đặc cứng), giúp ca mổ diễn ra êm ái, bảo vệ tế bào nội mô giác mạc tốt nhất.

4. Quy trình mổ cườm bằng Phaco tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, mổ cườm khô được thực hiện theo quy trình khép kín, chuẩn quốc tế, gồm 5 bước chính:

• Bước 1 – Khám chuyên sâu và tính toán thấu kính: Đo khúc xạ, siêu âm mắt bằng máy định vị tân tiến nhằm tính toán chính xác công suất thủy tinh thể nhân tạo (IOL) tối ưu nhất cho từng người.
• Bước 2 – Gây tê bề mặt: Bệnh nhân chỉ cần nhỏ thuốc tê chuyên dụng lên bề mặt mắt. Phương pháp này hoàn toàn không đau, không cần tiêm, đặc biệt an toàn cho người lớn tuổi có bệnh lý nền (huyết áp cao, tiểu đường).
• Bước 3 – Tán nhuyễn cườm khô: Phẫu thuật viên dùng năng lượng Phaco hoặc Femto Laser nhũ hóa nhẹ nhàng lớp cườm đục và hút sạch ra ngoài.
• Bước 4 – Đặt thấu kính nội nhãn (IOL): Một thấu kính nhân tạo siêu mềm dẻo được cuộn gọn, đưa qua đường mổ 2mm và tự bung mở cố định bên trong mắt để thay thế cho thủy tinh thể cũ.
• Bước 5 – Chăm sóc và xuất viện: Bệnh nhân nằm nghỉ ngơi tại phòng hậu phẫu chuẩn khách sạn khoảng 1-2 giờ. Sau khi bác sĩ kiểm tra lại nhãn áp ổn định, bệnh nhân có thể về nhà ngay.

5. Chi phí mổ cườm khô là bao nhiêu? Có áp dụng BHYT không?

Nhiều bệnh nhân vì lo ngại chi phí đắt đỏ nên chần chừ không dám đi mổ. Tuy nhiên, tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, chi phí mổ mắt cườm khô (đục thủy tinh thể) được tối ưu vô cùng hợp lý, đặc biệt là nhờ chính sách hỗ trợ Bảo hiểm Y tế (BHYT).

Chi phí cho một ca phẫu thuật phụ thuộc lớn nhất vào loại thủy tinh thể nhân tạo (Kính nội nhãn – IOL) mà bệnh nhân lựa chọn. Dưới đây là bảng so sánh đặc điểm và mức giá tham khảo:

(Lưu ý: Mức giá trên là giá tham khảo sau khi đã trừ BHYT và có thể thay đổi tùy theo tình trạng mắt thực tế).

Quyền lợi BHYT khi mổ cườm tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa:

• Áp dụng BHYT thông tuyến toàn quốc: Bệnh nhân được hưởng 100% quyền lợi BHYT đúng tuyến (theo mức hưởng trên thẻ) mà không cần giấy chuyển viện từ tuyến dưới.
• Thủ tục nhanh gọn: Đội ngũ CSKH sẽ hỗ trợ trực tiếp các thủ tục bảo lãnh viện phí ngay tại bệnh viện.

Để biết chính xác tình trạng mắt của cô chú/anh chị phù hợp với loại kính nào và chi phí thực tế sau khi trừ BHYT là bao nhiêu, vui lòng liên hệ Hotline: 0846 403 403 để được tư vấn miễn phí.

ĐẶT LỊCH NGAY!

6. Cách chăm sóc sau khi mổ cườm khô giúp mắt nhanh hồi phục

Sự thành công của ca mổ không chỉ phụ thuộc vào tay nghề bác sĩ mà còn ở quá trình chăm sóc hậu phẫu. Dưới đây là phác đồ chăm sóc 3 giai đoạn giúp người bệnh lấy lại thị lực sáng khỏe:

6.1. Vệ sinh và bảo vệ mắt (Trong 1 tuần đầu)

• Sử dụng kính bảo hộ: Luôn đeo kính râm (được bệnh viện cấp) khi ra ngoài và mang kính bảo hộ trong lúc ngủ để tránh vô thức dụi tay vào mắt.
• Vệ sinh mắt: Tuyệt đối không rửa mặt trực tiếp bằng nước máy. Dùng khăn mềm thấm nước ấm vắt khô để lau nhẹ vùng xung quanh mắt.
• Nhỏ thuốc đúng cách: Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi nhỏ mắt. Nhỏ đúng liều lượng bác sĩ kê (thuốc kháng sinh, kháng viêm, nước mắt nhân tạo).

Lưu ý: Không để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi hay giác mạc.

6.2. Chế độ dinh dưỡng

Dinh dưỡng đóng vai trò như “viên thuốc tự nhiên” giúp vết mổ nhanh lành:

• Thực phẩm NÊN ăn: Bổ sung ngay các món mềm, dễ tiêu. Tăng cường thực phẩm giàu Vitamin A, C, Omega-3 (Cá hồi, bơ, cà rốt, đu đủ, súp lơ xanh) giúp nuôi dưỡng tế bào thần kinh thị giác.
• Thực phẩm CẦN KIÊNG:
  • Tránh thức ăn quá cứng phải nhai mạnh (ảnh hưởng cơ mặt và nhãn áp).
  • Kiêng tuyệt đối đồ cay nóng, nhiều đường, gia vị mặn.
  • Nói KHÔNG với rượu, bia, thuốc lá trong ít nhất 1 tháng vì làm co thắt mạch máu, chậm quá trình lành thương.

6.3. Chế độ sinh hoạt và vận động

• 3 ngày đầu: Nghỉ ngơi hoàn toàn. Hạn chế sử dụng điện thoại, xem tivi hay đọc sách quá lâu để mắt không bị điều tiết.
• Trong 1 tháng: Không cúi gập người đột ngột, không mang vác vật nặng trên 5kg. Tránh đi bơi hoặc để xà phòng, mồ hôi rơi vào mắt khi tắm gội.
• Theo dõi bất thường: Nếu có dấu hiệu đỏ mắt dữ dội, đau nhức không giảm, hoặc nhìn thấy chớp sáng, vệt đen bay trước mắt, cần liên hệ ngay Hotline bệnh viện hoặc quay lại tái khám lập tức.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Trì hoãn mổ cườm khô có sao không?

Rất nguy hiểm. Theo khuyến cáo từ Hội Nhãn khoa Việt Nam, nếu cố tình kéo dài, khối cườm khô sẽ tiến triển thành “cườm đá” (thủy tinh thể bị xơ cứng hoàn toàn), khiến phẫu thuật phức tạp hơn và dễ gặp biến chứng rách bao sau. Nguy hiểm hơn, cườm quá chín có thể gây biến chứng cườm nước thứ phát, dẫn đến tổn thương thần kinh thị giác gây mù lòa vĩnh viễn.

7.2. Có thể mổ cườm khô cả 2 mắt cùng lúc được không?

Theo tiêu chuẩn an toàn y khoa quốc tế, bác sĩ sẽ không phẫu thuật 2 mắt trong cùng một ngày. Thông thường, mắt nào có thị lực kém hơn sẽ được ưu tiên mổ trước. Sau khoảng 1 đến vài tuần, khi mắt thứ nhất đã ổn định thị lực hoàn toàn, bác sĩ mới tiến hành mổ mắt còn lại.

7.3. Sau khi mổ cườm khô nên ăn gì và kiêng gì?

Nên ăn: Thực phẩm mềm, giàu Vitamin A, C, E và Omega-3 (như cá hồi, bông cải xanh, cà rốt, bơ, hạt chia) để đẩy nhanh tốc độ lành thương của các tế bào mắt.

Nên kiêng: Tránh đồ ăn quá mặn, quá ngọt, các gia vị cay nóng (ớt, tiêu) và tuyệt đối kiêng rượu, bia, thuốc lá trong tháng đầu tiên vì chúng dễ gây kích ứng, làm khô mắt hoặc làm tăng huyết áp đột ngột.

7.4. Mổ mắt cườm khô bao lâu thì mắt lành và nhìn rõ?

Với kỹ thuật Phaco tiên tiến tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, phần lớn bệnh nhân có thể cảm nhận thị lực sáng rõ lên ngay sau phẫu thuật khoảng 2 giờ. Bạn có thể quay lại các công việc văn phòng nhẹ nhàng sau 2 – 3 ngày và mắt sẽ phục hồi cấu trúc sinh lý hoàn toàn ổn định sau 3 – 4 tuần.

Tóm lại, mổ cườm khô có nguy hiểm không không còn là nỗi lo nếu bạn trao gửi niềm tin đúng chỗ. Hãy chủ động bảo vệ thị lực của bản thân và gia đình bằng cách liên hệ đặt lịch thăm khám sớm nhất!

Chú thích:

1. https://www.visioncenter.org/resources/cataract-surgery-statistics/
2. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blindness-and-visual-impairment
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9486036/