Các dấu hiệu của cận thị nhẹ ban đầu thường không nghiêm trọng, nhưng nếu không được theo dõi và kiểm soát, nó có thể tiến triển và gây các biến chứng nặng hơn. Trong bài viết này, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà sẽ chỉ ra 6 dấu hiệu điển hình của bệnh và cách phòng tránh kịp thời để bạn bảo vệ thị lực của mình.

1. Các dấu hiệu của cận thị nhẹ dễ nhận biết nhất

Nhiều bạn trẻ chủ quan với các dấu hiệu bị cận nhẹ (thường dưới 3 Diop theo cách phân loại cận thị phổ biến) vì ban đầu mọi thứ không quá rõ rệt. Tuy nhiên, nếu gặp phải một trong những biểu hiện dưới đây, rất có thể bạn đã bị cận thị mà không hề hay biết.

1.1. Khó khăn khi nhìn các vật ở xa

Đây là biểu hiện của cận thị nhẹ đặc trưng nhất, mô phỏng đúng hình ảnh người cận thị nhìn thấy: Bạn thỉnh thoảng cảm thấy chữ trên bảng, biển báo giao thông, hoặc hình ảnh trên tivi bị mờ nhòe, không còn rõ nét như trước. Ở người cận thị, hình ảnh của vật ở xa không hội tụ đúng trên võng mạc mà lại nằm phía trước võng mạc. Kết quả là bạn phải ngồi lại gần hơn hoặc nheo mắt để cố gắng nhìn rõ.

Nếu như tần suất gặp hiện tượng này càng lúc càng nhiều, rất có khả năng bạn đã bị cận thị ở mức độ nhẹ.

1.2. Nheo mắt hoặc nghiêng đầu khi cố nhìn rõ vật ở xa

Khi mắt phải làm việc quá sức để cố gắng nhìn rõ, cơ thể mi và các cơ khác xung quanh mắt bị căng thẳng, dẫn đến các cơn đau đầu âm ỉ, thường ở vùng trán hoặc thái dương. 

Đôi khi, sự “gắng sức thị giác” này cũng có thể gây ra cảm giác chóng mặt nhẹ. Đây là một trong những triệu chứng của cận thị nhẹ và dễ bị nhầm lẫn với các nguyên nhân khác, đặc biệt là tình trạng cận thị giả – một hiện tượng mắt mờ tạm thời do điều tiết quá mức mà không cần đeo kính.

1.3. Chảy nước mắt hoặc dụi mắt thường xuyên

Cận thị nhẹ khiến mắt phải điều tiết liên tục để nhìn rõ, gây mỏi mắt. Việc điều tiết quá mức này dễ dẫn đến tình trạng khô mắt, kích ứng hoặc chảy nước mắt nhiều hơn bình thường. 

Khi mắt khó chịu hoặc nhìn mờ, bạn có thể vô thức dụi mắt để cố gắng cải thiện tầm nhìn. Điều này sẽ khiến tình trạng ngày càng thêm nghiêm trọng.

1.4. Chớp mắt nhiều hơn bình thường

Hiện tượng chớp mắt là một phản xạ tự nhiên giúp làm ẩm bề mặt nhãn cầu và loại bỏ bụi bẩn. Tuy nhiên, khi bị cận thị nhẹ, mắt sẽ khô hơn và tần suất chớp mắt thường tăng lên trên 15 lần/phút. Vì thế, khi bạn bỗng nhiên phát hiện mình chợp mắt nhiều hơn bình thường để nhìn rõ hơn, rất có thể bạn đã bị cận thị.

2. Cận thị nhẹ có cần đeo kính không?

Cận thị nhẹ có thể cần hoặc không cần đeo kính, tùy thuộc vào việc nó có ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hay công việc của bạn hay không. Thông thường, các bác sĩ nhãn khoa sẽ đưa ra lời khuyên dựa trên các cột mốc sau:

• Cận thị -0.25D: Mức cận rất nhẹ, thường chưa ảnh hưởng đáng kể đến học tập và sinh hoạt. Phần lớn trường hợp chưa cần đeo kính, chỉ cần theo dõi thị lực định kỳ.
• Cận thị -0.50D: Có thể bắt đầu thấy mờ nhẹ khi nhìn xa (nhìn bảng, nhìn biển báo), tuy nhiên nhiều người vẫn sinh hoạt ổn nếu nhu cầu thị lực xa không cao. Nếu thường xuyên phải nhìn xa (đi đường, học tập), bạn có thể cân nhắc đeo kính theo tình huống để tránh nheo mắt và mỏi mắt.
• Cận thị -0.75D đến -1.5D: Ở mốc này, việc nhìn xa đã giảm rõ hơn. Bạn nên đeo kính khi cần thị lực xa như lái xe, xem phim, học trên lớp hoặc làm việc với màn hình/nhìn bảng… nhằm giảm căng thẳng điều tiết, hạn chế nhức đầu, mỏi mắt.
• Cận thị trên -1.5D: Đây là nhóm cận nhẹ đến trung bình, thường cần đeo kính đầy đủ để đảm bảo nhìn rõ trong học tập, công việc và sinh hoạt. Đeo kính đúng độ giúp cải thiện chất lượng thị giác và giảm tình trạng mỏi mắt do cố gắng nhìn.

Tuy nhiên, để có quyết định cuối cùng, tốt hơn hết bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ nhãn khoa. Trong trường hợp cần phải đeo kính, sẽ có 3 loại phổ biến mà bạn có thể chọn với những ưu nhược điểm khác nhau:

>>Xem thêm: Đeo kính cận có bị lên độ không? Cách kiểm soát độ cận

3. Cận thị nhẹ có chữa được không? Cần làm gì để bảo vệ mắt

Vậy cận thị nhẹ có chữa được không? Câu trả lời ngắn gọn là “Có” thông qua phẫu thuật mắt cận. Hiện nay, đã có phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt hiện đại giúp loại bỏ độ cận an toàn, nhanh chóng:

• SmartSurfACE: Phương pháp mổ cận không chạm mắt, không tạo vạt, giúp hạn chế tối đa các biến chứng liên quan đến vạt giác mạc.
• Femto Pro: Phương pháp phẫu thuật LASIK hiện đại nhất với khả năng tạo vạt siêu mịn, chính xác, rút ngắn thời gian phục hồi sau mổ.
• Phẫu thuật CLEAR: Phương pháp hiện đại tương tự như SMILE với thời gian chiếu laser nhanh chóng, chỉ 15s/mắt. Thời gian phục hồi nhanh chóng trong 24 giờ.
• Phẫu thuật Phakic: Phương pháp phù hợp cho người có độ cận nặng hoặc có cấu trúc giác mạc không đều.

Tuy nhiên, để được mổ cận, bạn cần đạt được các tiêu chí như sau:

• Trên 18 tuổi.
• Độ cận không thay đổi trong 6 tháng trong khoảng 0,5 – 0,75 Diop.
• Độ cận dưới 10 diop (loạn dưới 5 diop, viễn dưới 4 diop)
• Giác mạc đủ độ dày theo chỉ số khúc xạ với hình dạng bình thường.
• Không mắc các bệnh lý mắt nghiêm trọng (glocom, đục thủy tinh thể, viêm mắt mạn…)

Như vậy, với cận thị nhẹ, nếu chưa đủ điều kiện mổ mắt cận hoặc chưa muốn phẫu thuật, bạn cần tìm cách bảo vệ mắt của mình tránh cận nặng hơn.

Để bảo vệ mắt khi bị cận thị nhẹ và hạn chế bị tăng độ cận, việc kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt và tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ là rất quan trọng. Dưới đây là các biện pháp cụ thể bạn có thể thực hiện:

>> Xem thêm: Mổ mắt cận bao nhiêu tiền?

3.1. Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

• Áp dụng Quy tắc 20-20-20: Khi sử dụng máy tính, điện thoại, đọc sách hoặc làm bất cứ công việc gì đòi hỏi tập trung nhìn gần trong thời gian dài, cứ sau 20 phút, hãy cho mắt nghỉ ngơi bằng cách nhìn vào một vật ở xa khoảng 20 feet (tương đương 6 mét) trong ít nhất 20 giây. Quy tắc này giúp cơ mắt được thư giãn, giảm căng thẳng và mỏi mắt.
• Đảm bảo đủ ánh sáng khi làm việc: Làm việc hoặc đọc sách dưới ánh sáng yếu khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn, dễ gây mỏi. Vì thế, hãy đảm bảo khu vực làm việc hoặc đọc sách của bạn có đủ ánh sáng, ưu tiên ánh sáng tự nhiên. Nếu dùng đèn, nên chọn ánh sáng vàng dịu, không quá chói và đặt đèn ở vị trí thích hợp để tránh gây lóa mắt.
• Thay đổi chế độ ăn phù hợp: Bạn có thể thêm vào thực đơn hàng ngày của mình các loại thực phẩm bổ mắt hỗ trợ người cận thị nhẹ. Thông thường, vitamin A, C, E, kẽm và omega-3 là những dưỡng chất giúp bảo vệ võng mạc, giảm mỏi mắt và làm chậm quá trình thoái hóa điểm vàng. Một số thực phẩm nên bổ sung gồm cà rốt, rau bina, bông cải xanh, cá hồi, cá thu, trứng, hạt óc chó và hạt chia. Ngoài ra, các loại trái cây giàu vitamin C như cam, kiwi, dâu tây cũng góp phần tăng cường sức khỏe mắt.

3.2. Tuân thủ chỉ định của bác sĩ

• Đeo kính đúng độ (nếu cần): Nếu bác sĩ khuyên bạn nên đeo kính (ví dụ: khi nhìn xa, khi học tập/làm việc), bạn nhất định cần đeo kính đúng với số đo chính xác của mình. Đeo kính sai độ có thể gây phản tác dụng vì mắt phải điều tiết quá mức, dẫn đến mỏi mắt và thậm chí dễ làm tăng độ cận nhanh hơn.
• Tái khám mắt định kỳ: Dù là cận thị nhẹ và đã có kính hay chưa cần đeo kính thường xuyên, việc tái khám mắt theo lịch hẹn (thường là 6-12 tháng/lần) là cực kỳ quan trọng. Bác sĩ sẽ theo dõi sự thay đổi về độ cận, kiểm tra sức khỏe tổng thể của mắt và đưa ra lời khuyên điều chỉnh kính hoặc thói quen sinh hoạt kịp thời.

Như vậy, việc thăm khám mắt định kỳ là điều cần cho cả trẻ nhỏ lẫn người trưởng thành để sớm nhận diện những dấu hiệu của cận thị nhẹ và có biện pháp can thiệp hiệu quả. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về các biểu hiện ban đầu và từ đó có hướng chăm sóc thị lực đúng cách, giúp đôi mắt luôn khỏe mạnh.