Hiện tượng mắt nhìn như có khói: Dấu hiệu không thể chủ quan

Hiện tượng mắt nhìn như có khói hay mờ sương, giống như có màng che phủ trước mặt, là lý do đến khám phổ biến nhất tại bệnh viện. Đây không đơn thuần là cảm giác mỏi mắt do điều tiết, mà là lời cảnh báo về sự biến đổi cấu trúc bên trong nhãn cầu. Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa giải mã hiện tượng này để bảo vệ thị lực trước khi quá muộn.

1. Mắt nhìn như có khói, mờ sương là hiện tượng gì?

Mắt nhìn như có khói (hay mờ sương, có màng che) là tình trạng suy giảm chất lượng thị giác, khiến hình ảnh cảnh vật mất đi độ sắc nét, màu sắc trở nên nhợt nhạt và trông như có một lớp sương mù dày đặc chắn giữa mắt và đồ vật.

Tùy vào nguyên nhân gốc rễ, hiện tượng này có thể xuất hiện tạm thời (sau khi dùng máy tính, mất ngủ) hoặc tiến triển nặng dần qua từng ngày, thậm chí sập mờ đột ngột.

2. Triệu chứng thường gặp mắt nhìn như có khói

Khi mắt có hiện tượng nhìn mờ như sương, người bệnh thường xuất hiện chuỗi triệu chứng lâm sàng đi kèm bao gồm:

• Chói sáng, lóa mắt: Đặc biệt khó chịu khi đi đường vào ban đêm đối diện với đèn pha ô tô, xe máy, hoặc khi nhìn vào màn hình điện tử.
• Hiện tượng “Thị lực thứ hai”: Người lớn tuổi đang phải đeo kính lão đột nhiên nhìn rõ lại để đọc sách báo mà không cần kính. Đây thực chất là giai đoạn đầu của đục thủy tinh thể (gây cận thị hóa tạm thời), ngay sau đó mắt sẽ mờ sập rất nhanh.
• Nhìn một hóa hai (Song thị một mắt): Khi che một mắt lại, mắt còn lại vẫn nhìn thấy một vật thành hai hoặc ba hình ảnh nhòe xếp chồng lên nhau.
• Rối loạn sắc giác: Mọi màu sắc xung quanh đều bị xỉn màu, ngả sang tông vàng hoặc nâu xám, không còn rực rỡ.

3. Mắt nhìn như có khói là do đâu? (Nguyên nhân)

Dựa trên vị trí tổn thương giải phẫu học của nhãn cầu, bác sĩ nhãn khoa chia nguyên nhân thành 2 nhóm chính:

3.1. Nguyên nhân sinh lý

Đây là những nguyên nhân lành tính, xảy ra do lối sống hoặc thói quen sinh hoạt và có thể tự cải thiện sau khi mắt được nghỉ ngơi, chăm sóc đúng cách:

• Mỏi mắt kỹ thuật số: Làm việc liên tục trong nhiều giờ, tiếp xúc quá mức với ánh sáng xanh từ màn hình máy tính, điện thoại, tivi khiến cơ mi phải điều tiết liên tục, gây mờ sương tạm thời.
• Khô mắt do môi trường: Mắt bị thiếu độ ẩm hoặc kích ứng tạm thời khi ngồi lâu trong phòng điều hòa, tiếp xúc trực tiếp với luồng gió quạt, ánh nắng gắt hoặc môi trường ô nhiễm.

3.2. Nguyên nhân bệnh lý

Nếu hiện tượng mắt nhìn thấy khói diễn ra dai dẳng và không thuyên giảm, đây là dấu hiệu của các bệnh lý cần được can thiệp y tế kịp thời:

• Đục thủy tinh thể (Cườm khô): Nguyên nhân hàng đầu ở người lớn tuổi. Lớp protein bên trong thủy tinh thể bị vón cục do lão hóa, biến thấu kính trong suốt thành một “tấm kính mờ”, cản trở ánh sáng đi vào đáy mắt, tạo ra màn khói trắng dày đặc tăng dần theo thời gian.
• Hội chứng khô mắt nặng: Màng phim nước mắt bị thiếu hụt hoặc bốc hơi quá nhanh làm bề mặt giác mạc bị gồ ghề, xù xì, xáo trộn đường truyền ánh sáng gây mờ sương tạm thời, thường bị nặng hơn vào buổi sáng hoặc sau khi dùng điện thoại liên tục.
• Vẩn đục dịch kính: Khối gel dịch kính bị thoái hóa tạo thành các sợi, dải mô đổ bóng xuống võng mạc, tạo cảm giác như có màng khói mỏng trôi bồng bềnh khi liếc mắt.

Ngoài ra, khi sử dụng các nhóm thuốc chống trầm cảm, thuốc chứa corticoid, thuốc điều trị tim mạch hoặc thuốc tránh thai trong thời gian dài có thể làm thay đổi áp lực nội nhãn hoặc gây khô mắt, làm xuất hiện hiện tượng nhìn mờ như có khói.

4. Mắt nhìn như có khói có nguy hiểm không?

Mắt nhìn như có khói hoặc mờ sương có thể là hiện tượng tạm thời do mắt mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc làm việc quá lâu với thiết bị điện tử. Trong trường hợp này, mắt thường sẽ cải thiện sau khi nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm theo nhìn mờ, đau nhức, chớp sáng hay giảm thị lực, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hoặc tổn thương võng mạc. Nếu không điều trị sớm, người bệnh có nguy cơ suy giảm thị lực, thậm chí mù lòa.

Ngoài ra, hiện tượng này cũng có thể liên quan đến biến chứng tiểu đường hoặc tăng huyết áp, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

5. Quy trình chẩn đoán và điều trị hiện tượng mắt nhìn thấy khói

Dưới đây là các phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị chuyên khoa mắt nhìn như có khói:

5.1. Quy trình chẩn đoán

Để xác định chính xác nguyên nhân gây ra màn sương khói trong mắt, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa áp dụng quy trình kiểm tra chuyên sâu bằng hệ thống trang thiết bị hiện đại:

• Khám sinh hiển vi (Đèn khe): Giúp bác sĩ quan sát trực tiếp độ trong suốt của giác mạc và đánh giá chính xác mức độ đục của thủy tinh thể.
• Đo nhãn áp: Tầm soát ngay bệnh lý tăng nhãn áp (Glaucoma).
• Chụp cắt lớp vi tính võng mạc (OCT): Kỹ thuật vàng giúp quét sâu xuống từng vệt tế bào thần kinh của hoàng điểm và gai thị, phát hiện các tổn thương vi mô do tiểu đường hoặc thoái hóa điểm vàng mà mắt thường không thấy được.
• Siêu âm mắt (Cắt siêu âm B): Được chỉ định khi các môi trường trong suốt bị đục nghiêm trọng (không soi được đáy mắt), giúp đánh giá xem võng mạc có bị bong hoặc xuất huyết hay không.

5.2. Điều trị y khoa chuyên sâu

Tùy thuộc vào nguyên nhân được tìm thấy sau khi khám, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa:

• Đối với đục thủy tinh thể: Giai đoạn sớm sẽ dùng thuốc nhỏ mắt, nuôi dưỡng và đeo kính hỗ trợ. Khi đục nhiều gây cản trở sinh hoạt, phương pháp duy nhất là Phẫu thuật Phaco tán nhuyễn thủy tinh thể bị đục và thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo (IOL) trong suốt, giúp phục hồi thị lực hoàn hảo chỉ sau 10 phút.
• Đối với tăng nhãn áp (Glaucoma): Hạ nhãn áp khẩn cấp bằng thuốc nhỏ mắt chuyên dụng, thuốc uống hạ áp, hoặc can thiệp laser iridotomy (cắt mống mắt chu biên) để khơi thông đường thoát dịch.
• Đối với Rách/Bong võng mạc: Can thiệp Laser quang đông để vá lỗ rách ở giai đoạn sớm, hoặc tiến hành phẫu thuật cắt dịch kính, ấn độn củng mạc nếu võng mạc đã bong lớn.
• Đối với Khô mắt và mỏi mắt kỹ thuật số: Sử dụng các loại nước mắt nhân tạo độ nhớt phù hợp (ưu tiên loại không chứa chất bảo quản), kết hợp bổ sung dinh dưỡng và tuân thủ quy tắc nghỉ ngơi 20-20-20.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Nhìn thấy khói trắng và khói đen trong mắt khác nhau thế nào?

Màn khói trắng (hoặc mờ sương): Thường do tổn thương của các bộ phận khúc xạ phía trước như đục thủy tinh thể, phù giác mạc hoặc khô mắt.

Màn khói đen (hoặc các vệt tối di động): Thường là dấu hiệu tổn thương sâu ở phần đáy mắt như vẩn đục dịch kính nặng, xuất huyết trong vệt mắt, hoặc một phần võng mạc đang bị bong ra. Khói đen luôn tiềm ẩn nguy cơ cấp tính cao hơn khói trắng.

6.2. Dùng điện thoại nhiều có gây nhìn mờ như khói không?

Có, sử dụng điện thoại quá nhiều là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng tầm nhìn nhòe mờ như có khói, sương che trước mắt.

6.3. Vì sao buổi sáng mắt nhìn như có màn sương?

Hiện tượng này thường do khô mắt sau khi ngủ dậy, đặc biệt khi nằm điều hòa hoặc quạt lâu. Mắt có thể mờ nhẹ do thiếu độ ẩm và sẽ cải thiện sau khi chớp mắt hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo. Tuy nhiên, nếu tình trạng mờ kéo dài nhiều giờ, người bệnh nên đi khám mắt để kiểm tra tổn thương giác mạc.

Nhiều bệnh nhân khi thấy mắt nhìn như có khói thường có thói quen tự ra nhà thuốc mua các chai thuốc nhỏ mắt “mát da, đỡ mỏi” hoặc thuốc chứa Corticoid về nhỏ. Đây là hành động cực kỳ nguy hiểm. Nếu bạn đang bị tăng nhãn áp hoặc viêm loét giác mạc tiềm ẩn, corticosteroid sẽ trực tiếp làm mù mắt bạn trong thời gian ngắn.

Đừng đánh cược thị lực của mình. Màn khói trước mắt chính là ranh giới giữa ánh sáng và bóng tối. Hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để chúng tôi dùng hệ thống máy móc chuyên khoa để kiểm tra và tầm soát.