Khi nhận kết quả đo thị lực, nhiều người thường thắc mắc mắt 20/30 là gì và liệu có phải đã bị cận thị. Con số này báo hiệu đôi mắt cần được quan tâm, có thể do cận nhẹ, mỏi điều tiết hoặc nguyên nhân khác. Bài viết này, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa, dấu hiệu, nguyên nhân và cách chăm sóc để duy trì đôi mắt sáng khỏe.

1. Thị lực 20/30 là gì? Giải mã ý nghĩa con số

Chỉ số 20/30 là một cách gọi của quốc tế để đánh giá khả năng nhìn xa của đôi mắt. Khi bạn nhận kết quả này có nghĩa là mắt bạn đang nhìn mờ hơn một chút so với mức chuẩn 20/20.

Để hiểu rõ hơn bạn hãy tưởng tượng thế này. Một người có đôi mắt sáng bình thường có thể đứng xa 9 mét mà vẫn nhìn rõ một vật. Trong khi đó với thị lực 20/30 bạn phải tiến lại gần hơn ở khoảng cách 6 mét mới nhìn rõ được vật đó giống như họ. Nói cách khác để nhìn rõ cùng một thứ thì bạn phải đứng gần hơn người mắt khỏe khoảng 3 mét.

Tại Việt Nam các bác sĩ và cửa hàng kính thuốc thường dùng thang điểm 10 để trả kết quả cho bệnh nhân. Nếu quy đổi sang hệ này thì thị lực 20/30 sẽ tương đương với mức khoảng 7/10.

Dưới góc độ chuyên môn mức 7/10 vẫn được xem là thị lực khá ổn. Bạn vẫn có thể tự tin đi lại, làm việc và sinh hoạt hàng ngày mà không gặp nhiều trở ngại. Tuy nhiên con số này là lời cảnh báo rằng mắt bạn đang bắt đầu bị cận thị nhẹ hoặc đang bị mỏi do làm việc quá sức với điện thoại và máy tính. Bạn nên dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi nhiều hơn để tránh tình trạng nhìn mờ tiến triển nặng hơn

2. Thị lực 20/30 bị cận khoảng mấy độ?

Trong phần lớn các trường hợp lâm sàng, thị lực 20/30 (ước tính khoảng 6/10 đến 7/10) thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên của cận thị nhẹ. Lúc này, mắt của bạn vẫn có khả năng điều tiết để nhìn rõ ở khoảng cách gần, nhưng lại gặp khó khăn khi quan sát các vật thể ở xa.

Đối với người trưởng thành, độ cận tương ứng với thị lực 20/30 thường dao động trong khoảng từ -0.50 đến -0.75 Diop. Đây là mức độ cận thị rất nhẹ, có thể dễ dàng được điều chỉnh bằng kính hoặc không cần can thiệp quá sớm tùy theo nhu cầu thị giác và môi trường làm việc của mỗi người.

Đối với trẻ em, việc phát hiện thị lực 20/30 cần được quan tâm đặc biệt hơn. Bởi vì mắt trẻ em có khả năng điều tiết rất tốt, đôi khi thị lực giảm có thể là do “cận thị giả” (còn gọi là co thắt điều tiết) do mắt làm việc quá mức. Trong trường hợp này, thị lực có thể được cải thiện sau khi mắt được nghỉ ngơi hợp lý.

Để phân biệt cận thị thật, bác sĩ chuyên khoa sẽ khám liệt điều tiết bằng cách nhỏ thuốc làm tạm dừng hoạt động của cơ điều tiết, giúp đo chính xác độ khúc xạ và tránh kê kính sai khi mắt đang co thắt. Quá trình thăm khám còn giúp loại trừ các nguyên nhân khác như mỏi điều tiết kéo dài hoặc điều kiện ánh sáng đo thị lực chưa tối ưu, qua đó đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.

3. Dấu hiệu nhận biết mắt cận 20/30

Những dấu hiệu nhận biết thực tế mà bạn có thể tự kiểm tra hoặc quan sát ở những người xung quanh:

• Nhìn biển báo giao thông bị nhòe viền: Bạn thấy chữ hoặc hình ảnh từ xa không còn sắc nét như trước. Thực tế mức 20/30 tương đương 7/10, hoàn toàn đủ tiêu chuẩn thi bằng lái xe máy A1 vì quy định chỉ cần tối thiểu 4/10. Tuy nhiên với bằng lái ô tô hạng B2 yêu cầu mắt tốt đạt 8/10, bạn sẽ cần đeo kính hỗ trợ để đạt chuẩn. Bác sĩ khuyên bạn nên sử dụng kính khi lái xe ban đêm nhằm tăng độ phân giải hình ảnh và đảm bảo an toàn tuyệt đối.
• Xem TV hoặc ngồi máy tính phải nheo mắt nhẹ để thấy rõ chi tiết nhỏ: Khi cố gắng nhìn rõ các chi tiết nhỏ trên màn hình tivi, máy tính, hoặc tài liệu in từ một khoảng cách nhất định, bạn có thể tự động nheo mắt lại. Đây là phản xạ tự nhiên của mắt nhằm điều chỉnh tiêu điểm tạm thời.
• Thường xuyên mỏi mắt vào cuối ngày do mắt phải điều tiết bù trừ: Cảm giác mỏi mắt, căng thẳng, nhức đầu nhẹ hoặc khô mắt có thể xuất hiện thường xuyên hơn vào cuối ngày. Điều này là do mắt phải tăng cường điều tiết liên tục để bù trừ cho khả năng nhìn không còn hoàn hảo.
• Khoảng độ cận ước tính: Như đã đề cập ở trên, với các dấu hiệu nhận biết thị lực 20/30, độ cận tương ứng thường là rất nhẹ, khoảng từ -0.50 Diop đến -0.75 Diop. Ở mức độ này, nhiều người vẫn có thể sinh hoạt bình thường mà không cần đeo kính liên tục. Tuy nhiên, việc nhận biết sớm và có giải pháp phù hợp sẽ giúp mắt không bị tăng độ nhanh chóng.
• Mẹo thử lỗ kính: Bạn hãy thử nhìn qua một lỗ nhỏ đục trên tờ giấy. Mắt nhìn rõ lên mức 10/10 chứng tỏ bạn chỉ bị tật khúc xạ đơn thuần. Hình ảnh vẫn mờ nhòe báo hiệu bệnh lý bên trong cần bác sĩ chuyên khoa thăm khám ngay lập tức.

Đặc biệt lưu ý, mắt 20/30 có thể ổn ban ngày, nhưng ban đêm thị lực giảm sâu do đồng tử giãn, gây nhòe và lóa trầm trọng. Vì thế, bác sĩ khuyến cáo bắt buộc đeo kính khi lái xe buổi tối để đảm bảo an toàn cho chính mình và mọi người xung quanh.

4. Những nguyên nhân phổ biến khiến thị lực đạt 20/30

Thị lực 20/30 có thể là lời cảnh báo đầu tiên cho một vấn đề thị giác nào đó. Dưới đây là những lý do thường gặp:

• Cận thị rất nhẹ: Nhãn cầu hoặc giác mạc thay đổi khiến ánh sáng hội tụ trước võng mạc, gây mờ khi nhìn xa, thường ở mức 0.50 đến 0.75 Diop.
• Loạn thị nhẹ: Loạn thị nhẹ do giác mạc không đều làm ánh sáng hội tụ tại nhiều điểm, gây nhòe hoặc méo mó hình ảnh. Mức độ 0.50 đến 0.75 Diop ít gây mờ rõ rệt nhưng dẫn đến mỏi mắt, đau đầu do hệ thống điều tiết gắng sức liên tục.
• Mỏi điều tiết: Làm việc mắt quá sức khiến cơ điều tiết bị co thắt, dẫn đến giảm thị lực tạm thời (cận thị giả), gây khó nhìn xa và mỏi mắt.
• Khô mắt: Màng nước mắt không ổn định, làm giảm chất lượng hình ảnh và gây nhòe mắt, thị lực dao động, kèm cảm giác cộm, rát.
• Điều kiện đo thị lực chưa tối ưu: Các yếu tố bên ngoài như ánh sáng phòng đo không chuẩn, mệt mỏi hoặc căng thẳng có thể ảnh hưởng đến kết quả đo thị lực tạm thời.

5. Cách chăm sóc để mắt 20/30 không bị tăng độ

Mức thị lực 20/30 chính là tín hiệu nhắc nhở bạn cần chú trọng bảo vệ đôi mắt đúng hướng. Xây dựng thói quen khoa học kết hợp các biện pháp phòng ngừa giúp kiểm soát độ cận, ngăn chặn tình trạng mờ mắt tiến triển nặng hơn:

• Tuân thủ quy tắc 20-20-20: Cứ sau mỗi 20 phút nhìn vào màn hình máy tính hoặc sách vở, hãy nhìn ra xa khoảng 20 feet (6 mét) trong 20 giây. Thói quen đơn giản này giúp thư giãn cơ điều tiết, giảm mỏi mắt và hạn chế nguy cơ tăng độ cận do làm việc nhìn gần kéo dài.
• Ưu tiên ánh sáng tự nhiên: Làm việc và học tập dưới ánh sáng mặt trời tự nhiên bất cứ khi nào có thể, hoặc đảm bảo không gian được chiếu sáng đầy đủ, hài hòa. Tránh ánh sáng quá yếu hoặc quá chói, cũng như độ tương phản quá lớn giữa màn hình và môi trường xung quanh, để giảm áp lực lên mắt.
• Duy trì hoạt động ngoài trời ít nhất 2 giờ mỗi ngày: Ánh sáng tự nhiên kích thích võng mạc tiết ra Dopamine, một chất dẫn truyền thần kinh có khả năng ngăn chặn sự dài ra quá mức của trục nhãn cầu. Từ đó giúp ngăn ngừa khả năng mất 20/20 tiến triển thành cận thị nặng.
• Bổ sung dinh dưỡng cho mắt: Tăng cường các thực phẩm giàu Vitamin A (cà rốt, bí đỏ, rau xanh đậm) và Lutein (rau bina, cải xoăn, ngô, lòng đỏ trứng) trong chế độ ăn uống. Ngoài ra, Omega-3 từ cá hồi, hạt lanh giúp cải thiện lớp phim nước mắt, giảm khô mắt – một nguyên nhân gây mờ mắt 20/30 phổ biến ở dân văn phòng.
• Sử dụng kính lọc ánh sáng xanh: Nếu bạn phải tiếp xúc với màn hình máy tính, điện thoại trên 4 tiếng mỗi ngày, hãy cân nhắc sử dụng kính có lớp phủ chống ánh sáng xanh. Lớp phủ này giúp lọc bớt ánh sáng xanh có hại từ thiết bị điện tử, giảm mỏi mắt và bảo vệ tế bào võng mạc về lâu dài.
• Khám mắt định kỳ 6 tháng một lần: Biện pháp quan trọng nhất để theo dõi sức khỏe đôi mắt là đi khám định kỳ. Đặc biệt với trẻ em, khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các thay đổi về thị lực, phân biệt cận thị giả và cận thị thực, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời để kiểm soát tiến triển độ cận.

6. Các câu hỏi ngắn thường gặp

6.1. Mắt 20/30 có phải là cận nặng không?

Không, thị lực 20/30 không phải là cận nặng. Đây chỉ là mức cận thị nhẹ, thường tương đương với độ cận khoảng 0.50 đến 0.75 Diop, cho thấy tình trạng mới khởi phát và cần được theo dõi, chăm sóc phù hợp để tránh tăng độ.

6.2. 20/30 có tự quay về 20/20 được không?

Có thể. Trong trường hợp thị lực 20/30 liên quan đến khô mắt hoặc rối loạn điều tiết tạm thời, bác sĩ có thể chỉ định nhỏ thuốc liệt điều tiết để đánh giá chính xác. Nếu thị lực cải thiện về 20/20 sau kiểm tra, tình trạng này được xếp vào cận thị giả và có thể hồi phục khi điều chỉnh thói quen sinh hoạt phù hợp.

6.3. Trẻ em có thị lực 20/30 có cần can thiệp ngay?

Cha mẹ hãy đưa trẻ đi khám chuyên khoa ngay lập tức. Bác sĩ áp dụng tiêu chuẩn vàng nhỏ thuốc liệt điều tiết nhằm phân biệt chính xác cận thị giả hay cận thị thực sự. Quy trình này giúp loại bỏ hoàn toàn sai số, đảm bảo trẻ không đeo kính sai độ gây hại tầm nhìn lâu dài.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu hơn về khái niệm thị lực mắt 20/30 là gì, cũng như tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ đôi mắt từ sớm. Nếu phát hiện mình có những dấu hiệu suy giảm thị lực như đã đề cập ở trên, hãy đến trực tiếp Bệnh viện Chuyên khoa Mắt để được thăm khám, tư vấn kịp thời và có biện pháp cải thiện tốt nhất nhé.