Mỏi mắt nên làm gì? 10+ Cách giảm mỏi mắt hiệu quả tại nhà

Mỏi mắt là tình trạng rất nhiều người gặp phải hiện nay, đặc biệt khi thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính hoặc làm việc trong thời gian dài. Khi mắt phải hoạt động liên tục, bạn có thể cảm thấy khô mắt, nhức mắt, nhìn mờ hoặc khó tập trung. Vậy mỏi mắt nên làm gì? Trong bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà sẽ chia sẻ hơn 10 cách giảm mỏi mắt hiệu quả tại nhà, đơn giản và dễ áp dụng.

1. Dấu hiệu nhận biết tình trạng mỏi mắt

Nhận biết sớm các triệu chứng dưới đây sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ đôi mắt hiệu quả hơn trong sinh hoạt hằng ngày:

• Mắt mệt mỏi: Cảm giác nặng mắt, căng tức hoặc khó mở mắt sau khi học tập hay làm việc lâu với màn hình.
• Đau rát và ngứa mắt: Mắt bị cay, ngứa, đau nhức hoặc có cảm giác cộm như có dị vật bên trong.
• Thay đổi về nước mắt: Mắt dễ bị chảy nước mắt sống hoặc gặp tình trạng khô mắt kéo dài.
• Nhìn mờ hoặc nhìn đôi: Hình ảnh không rõ nét, bị nhòe tạm thời khi chuyển hướng nhìn hoặc phải nheo mắt mới thấy rõ.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Mắt dễ bị chói, khó chịu khi ra nắng hoặc khi nhìn vào các thiết bị điện tử.
• Khó tập trung: Mắt nhanh mệt làm giảm khả năng tập trung, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công việc.
• Triệu chứng toàn thân: Xuất hiện tình trạng đau đầu âm ỉ vùng trán, thái dương đi kèm đau mỏi cổ, vai gáy hoặc lưng.

2. Mỏi mắt nên làm gì?

Khi xuất hiện các dấu hiệu mỏi mắt, bạn có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giúp mắt được thư giãn và dễ chịu hơn. Những thói quen đơn giản dưới đây không chỉ hỗ trợ giảm mỏi mắt mà còn giúp hạn chế tình trạng khô mắt, nhức mắt khi học tập và làm việc trong thời gian dài.

2.1. Áp dụng quy tắc 20 – 20 – 20

Đây là phương pháp đơn giản giúp mắt được nghỉ ngơi sau thời gian dài nhìn màn hình điện thoại hoặc máy tính. Theo đó, sau mỗi 20 phút làm việc, bạn nên nhìn sang một vật ở khoảng cách khoảng 20 feet (khoảng 6m) trong ít nhất 20 giây để mắt được thư giãn và giảm điều tiết.

Ngoài ra, bạn nên chủ động chớp mắt thường xuyên để hạn chế khô mắt và có thể đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 20 phút để cơ thể được thư giãn, hỗ trợ lưu thông máu tốt hơn.

2.2. Giữ khoảng cách phù hợp khi dùng thiết bị điện tử

Ngồi quá gần màn hình sẽ khiến mắt phải điều tiết liên tục, từ đó làm tăng nguy cơ mỏi mắt và nhìn mờ. Vì vậy, bạn nên giữ khoảng cách từ mắt đến màn hình máy tính khoảng 40 – 75cm, tương đương một sải tay.

Bên cạnh đó, nên đặt màn hình thấp hơn tầm mắt khoảng 15 – 20 độ để mắt hoạt động thoải mái hơn và hạn chế căng cơ vùng cổ vai gáy.

2.3. Đảm bảo không gian làm việc đủ ánh sáng

Làm việc hoặc đọc sách trong môi trường quá tối hay quá chói đều có thể khiến mắt nhanh bị mỏi. Bạn nên duy trì ánh sáng vừa đủ, phân bố đều trong không gian để mắt dễ chịu hơn khi tập trung nhìn gần.

• Khi xem tivi, nên bật ánh sáng nhẹ trong phòng thay vì để tối hoàn toàn.
• Khi đọc sách hoặc làm việc, nên đặt nguồn sáng phía sau hoặc bên cạnh để tránh ánh sáng chiếu trực tiếp vào mắt.
• Nếu dùng đèn bàn, nên chọn loại có chụp đèn để giảm tình trạng lóa mắt.

2.4. Điều chỉnh ánh sáng màn hình phù hợp

Ánh sáng màn hình quá mạnh hoặc phản chiếu nhiều có thể làm mắt khô rát và khó chịu. Bạn nên điều chỉnh độ sáng màn hình ở mức vừa phải, phù hợp với môi trường xung quanh.

Ngoài ra, có thể sử dụng tấm chống chói màn hình hoặc kính chống phản quang để giảm áp lực cho mắt khi làm việc lâu với thiết bị điện tử. Đồng thời, tránh đặt màn hình đối diện cửa sổ hoặc nguồn sáng mạnh để hạn chế hiện tượng phản chiếu gây mỏi mắt.

2.5. Sử dụng thuốc nhỏ mắt chống mỏi mắt đúng cách

Trong trường hợp mắt bị khô, rát hoặc khó chịu khi làm việc liên tục, bạn có thể sử dụng thuốc nhỏ mắt chống mỏi mắt hoặc nước mắt nhân tạo để cấp ẩm và giúp nhãn cầu dễ chịu hơn. Tuy nhiên, bác sĩ khuyến cáo bạn nên ưu tiên chọn các loại nước mắt nhân tạo dạng tép đơn liều, không chứa chất bảo quản để an toàn khi dùng dài ngày.

Hãy hạn chế lạm dụng các loại thuốc nhỏ mắt chống mỏi mắt có tác dụng làm mát hoặc trị đỏ mắt thần tốc chứa chất co mạch, vì chúng có thể gây tác dụng ngược dẫn đến khô mắt mạn tính hoặc làm tăng nhãn áp nếu dùng sai cách.

2.6. Massage và bấm huyệt thư giãn cơ mắt

Massage giúp tăng lưu thông tuần hoàn máu, giải tỏa căng cơ quanh hốc mắt và kích thích tuyến lệ, tuyến bã bờ mi hoạt động ổn định:

• Động tác 1: Dùng đầu ngón tay vuốt nhẹ vòng quanh xương hốc mắt, hướng từ trong ra ngoài rồi dọc xuống sống mũi (8 – 10 lần).
• Động tác 2: Day ấn nhẹ nhàng các huyệt quanh mắt: huyệt Toản Trúc (đầu trong chân mày), Tình Minh (gốc trong mắt) và Thái Dương. Giữ mỗi vị trí khoảng 3 giây, lặp lại 5 lần với lực vừa phải.

Lưu ý: Không được ấn trực tiếp vào nhãn cầu. Chỉ nên massage quanh vùng xương hốc mắt hoặc vuốt nhẹ mi mắt. Việc ấn mạnh vào nhãn cầu (đặc biệt với người cận thị nặng hoặc bị glocom) có thể gây tổn thương giác mạc hoặc tăng nhãn áp tức thời.

2.7. Tập thể dục cho mắt

Giúp tăng cường sự linh hoạt của các cơ vận nhãn:

• Bài tập tập trung gần – xa: Đưa ngón tay ra trước mặt cách mắt một cánh tay, tập trung nhìn ngón tay 5 giây, sau đó chuyển tầm nhìn sang một vật ở xa 5 giây, rồi nhìn lại ngón tay. Lặp lại 10 lần.
• Bài tập đảo mắt: Nhắm mắt nhẹ nhàng, từ từ đảo nhãn cầu theo các hướng: lên trên, xuống dưới, sang trái, sang phải và xoay tròn theo chiều kim đồng hồ.

2.8. Chườm ấm mắt

Chườm ấm là cách đơn giản giúp mắt thư giãn và giảm cảm giác khô rát, nhức mỏi. Hơi ấm từ khăn có thể hỗ trợ tăng tuần hoàn máu quanh mắt, giảm co thắt cơ và giúp mắt dễ chịu hơn.

Bạn có thể dùng khăn sạch ngâm với nước ấm, vắt nhẹ rồi đắp lên mắt trong khoảng 5 – 10 phút. Khi thực hiện, nên nhắm mắt và thư giãn để đạt hiệu quả tốt hơn.

Phương pháp này có thể hỗ trợ:

• Giảm cảm giác đau nhức, căng tức quanh mắt.
• Hỗ trợ tăng độ ẩm tự nhiên cho mắt.
• Giúp thư giãn cơ mắt sau thời gian dài làm việc.
• Cải thiện lưu thông máu vùng quanh mắt.

Để đảm bảo an toàn, bạn nên rửa tay sạch trước khi chườm mắt và sử dụng khăn riêng, sạch sẽ để hạn chế nguy cơ kích ứng hoặc nhiễm khuẩn mắt.

2.9. Đắp túi trà thư giãn

Đắp túi trà lạnh (như trà xanh, trà hoa cúc) giúp làm dịu vùng mắt, hỗ trợ co mạch và giảm cảm giác sưng húp, mệt mỏi nhờ các chất chống oxy hóa tự nhiên.

Cách thực hiện:

• Chuẩn bị: Túi trà sau khi ngâm nước sôi đem để nguội, bỏ vào ngăn mát tủ lạnh 10 – 15 phút.
• Thực hiện: Rửa sạch tay, tháo kính áp tròng, nhắm mắt và đắp túi trà lên mắt trong 5 – 10 phút.

Lưu ý: Tuyệt đối không đắp túi trà nếu mắt đang có vết xước, bị viêm nhiễm (đau mắt đỏ, viêm bờ mi) hoặc vừa phẫu thuật. Chỉ dùng túi trà mới, không dùng loại để qua đêm để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn, nấm mốc gây viêm loét giác mạc.

2.10. Ngủ đủ giấc và cho mắt nghỉ ngơi hợp lý

Thiếu ngủ hoặc thức khuya thường xuyên có thể khiến mắt dễ bị khô, nhức mỏi và khó tập trung hơn vào ngày hôm sau. Vì vậy, một trong những cách đơn giản giúp cải thiện tình trạng mỏi mắt là ngủ đủ giấc và hạn chế để mắt phải hoạt động liên tục trong thời gian dài.

Người trưởng thành nên ngủ khoảng 7 – 8 tiếng mỗi ngày để mắt có thời gian phục hồi sau quá trình làm việc và tiếp xúc với ánh sáng từ thiết bị điện tử. Bên cạnh đó, bạn cũng nên hạn chế sử dụng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ để giúp mắt được thư giãn tốt hơn.

3. Mỏi mắt kéo dài có hại không?

Mỏi mắt kéo dài tuy không nguy hiểm cấp tính, nhưng nếu diễn ra thường xuyên sẽ gây ảnh hưởng lớn đến thị lực, làm giảm khả năng điều tiết, khiến mắt dễ bị nhìn mờ và tăng nguy cơ khô mắt mãn tính. Tình trạng này còn gây đau đầu, mất tập trung, làm giảm hiệu suất công việc và là dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang mắc tật khúc xạ chưa được đeo kính đúng độ.

Trong nhiều trường hợp nghiêm trọng, mỏi mắt liên tục chính là hồi chuông cảnh báo sớm của các bệnh lý nguy hiểm như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hoặc viêm mắt mà người bệnh không nên chủ quan.

4. Khi nào cần đi khám mắt?

Thông thường, mỏi mắt có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc giảm thời gian sử dụng điện thoại, máy tính. Tuy nhiên, bạn nên đi khám mắt nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Nhìn mờ, nhìn đôi: Thị lực giảm bất thường hoặc khó nhìn rõ.
• Đau nhức mắt kéo dài: Đau hốc mắt, đau đầu hoặc cảm giác căng tức nhiều.
• Xuất hiện chớp sáng, đốm đen: Thấy ruồi bay hoặc tia sáng trong tầm nhìn.
• Mắt đỏ, sưng hoặc chảy nước mắt liên tục: Tình trạng kéo dài không cải thiện.
• Mỏi mắt kéo dài: Dù đã nghỉ ngơi và điều chỉnh sinh hoạt nhưng mắt vẫn khó chịu.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Mỏi mắt nên chườm nóng hay lạnh?

Khi bị mỏi mắt thông thường do làm việc nhiều, bạn nên ưu tiên chườm ấm để kích thích lưu thông máu và giảm căng tức cơ quanh mắt. Chườm lạnh chỉ phù hợp khi mắt có biểu hiện sưng đỏ hoặc nóng rát.

5.2. Làm sao để giảm mỏi mắt khi làm việc ban đêm?

Bạn nên duy trì ánh sáng phòng ở mức vừa phải thay vì để không gian quá tối, đồng thời điều chỉnh độ sáng màn hình thích hợp và bật chế độ lọc ánh sáng xanh. Bên cạnh đó, hãy áp dụng quy tắc 20 20 20 để mắt có thời gian nghỉ ngơi định kỳ.

5.3. Bị mỏi mắt phải làm sao để không bị tăng độ cận?

Mỏi mắt không trực tiếp làm tăng độ cận, nhưng là dấu hiệu hệ điều tiết đang quá tải do bạn nhìn gần quá nhiều. Để kiểm soát độ cận, bạn cần đeo kính đúng độ, giữ khoảng cách an toàn với màn hình và áp dụng quy tắc 20-20-20 cho mắt nghỉ ngơi. Đặc biệt, hãy tăng cường các hoạt động ngoài trời để ánh sáng tự nhiên giúp kìm hãm tiến triển cận thị hiệu quả.

Nếu đã áp dụng các biện pháp tại nhà nhưng tình trạng mỏi mắt vẫn kéo dài, khô mắt, nhìn mờ hoặc đau nhức nhiều hơn, bạn nên thăm khám sớm để được kiểm tra và tư vấn phù hợp. Liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hoà qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ nhanh chóng.