Có nên mổ mắt cận không? Những điều cần biết trước khi mổ

Có nên mổ mắt cận không? Phẫu thuật có thể là lựa chọn phù hợp nếu kính gây nhiều bất tiện, bạn muốn giảm phụ thuộc kính và mắt đáp ứng các điều kiện an toàn sau khi khám chuyên sâu. Tuy nhiên, mổ cận không phải lựa chọn bắt buộc với tất cả người bị cận. Quyết định nên dựa trên lợi ích mong đợi, các rủi ro có thể gặp, tình trạng mắt và nhu cầu thực tế của từng người.

1. Có nên mổ mắt cận không?

Không có câu trả lời “nên mổ” áp dụng cho tất cả người bị cận. Nếu bạn vẫn sử dụng kính thuận tiện, thị lực được điều chỉnh tốt và chưa muốn can thiệp phẫu thuật, tiếp tục đeo kính vẫn là lựa chọn hợp lý.

Ngược lại, phẫu thuật có thể đáng cân nhắc khi kính hoặc kính áp tròng gây nhiều bất tiện trong công việc, vận động hoặc sinh hoạt, bạn có nhu cầu giảm phụ thuộc kính và mắt đáp ứng các điều kiện an toàn sau khám chuyên sâu.

Điều quan trọng là hiểu rằng mổ cận là một lựa chọn điều chỉnh khúc xạ, không phải phương pháp bắt buộc và cũng không bảo đảm mọi người đạt cùng một kết quả. Vì vậy, trước khi quyết định, người bệnh nên cân nhắc đồng thời mức độ bất tiện khi đeo kính, lợi ích mong đợi, các rủi ro có thể gặp, chi phí và kết quả khám chuyên sâu.

2. Mổ mắt cận là gì?

Mổ mắt cận là nhóm phương pháp phẫu thuật khúc xạ giúp điều chỉnh cách ánh sáng hội tụ trong mắt để giảm phụ thuộc kính. Có hai hướng chính: điều chỉnh giác mạc bằng laser hoặc đặt thấu kính nội nhãn. Phẫu thuật điều chỉnh số độ hiện tại nhưng không làm chiều dài trục nhãn cầu ngắn lại.

Hiện nay, các phương pháp mổ cận chủ yếu được thực hiện theo hai cơ chế:

• Phẫu thuật laser trên giác mạc: Sử dụng laser để tái định hình giác mạc, qua đó thay đổi công suất khúc xạ của mắt. Tùy từng kỹ thuật, laser có thể tác động trên bề mặt, trong nhu mô hoặc kết hợp tạo vạt giác mạc, giúp điều chỉnh độ cận và cải thiện thị lực.
• Phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn Phakic: Một thấu kính có công suất phù hợp được đặt vào bên trong mắt, trong khi vẫn bảo tồn thủy tinh thể tự nhiên và không cần tái định hình giác mạc. Thấu kính bổ sung giúp điều chỉnh tật khúc xạ, thường được cân nhắc ở người có độ cận cao hoặc không phù hợp với các phương pháp laser giác mạc.

3. Những trường hợp có thể cân nhắc mổ mắt cận

3.1. Những trường hợp mổ cận có thể đáng cân nhắc

Nếu mắt đáp ứng điều kiện mổ cận, phẫu thuật có thể được cân nhắc khi người bệnh có nhu cầu giảm phụ thuộc kính hoặc gặp nhiều bất tiện trong công việc, vận động và sinh hoạt. Một số tình huống thường khiến người bệnh quan tâm đến phẫu thuật gồm:

• Người cận cao gặp nhiều bất tiện khi sử dụng kính: Có thể được cân nhắc phẫu thuật nếu có nhu cầu giảm phụ thuộc kính và mắt đáp ứng điều kiện của phương pháp phù hợp. Phẫu thuật điều chỉnh độ khúc xạ hiện tại nhưng không làm ngắn chiều dài trục nhãn cầu hoặc loại bỏ các nguy cơ võng mạc liên quan đến cận thị cao. Vì vậy, người cận cao vẫn cần khám và theo dõi đáy mắt theo chỉ định.
• Yêu cầu nghề nghiệp đặc thù: Một số ngành nghề có tiêu chuẩn riêng về thị lực hoặc tình trạng khúc xạ. Người có nhu cầu dự tuyển quân đội, công an, hàng không hoặc các ngành đặc thù nên kiểm tra quy định hiện hành của đơn vị tuyển dụng trước khi quyết định phẫu thuật.
• Công việc đòi hỏi thị lực cao & linh hoạt: Người làm việc trong các lĩnh vực như tài xế, thi bằng lái xe nâng hạng, vận động viên, thợ lặn, hoặc công việc thường xuyên tiếp xúc môi trường khói bụi, ẩm ướt khiến việc đeo kính gọng trở thành rào cản lớn.
• Nhu cầu thẩm mỹ và sự tiện lợi: Người không muốn phụ thuộc kính gọng hoặc gặp bất tiện khi chơi thể thao, vận động ngoài trời có thể cân nhắc phẫu thuật. Nếu kính áp tròng gây kích ứng hoặc khô mắt, cần được bác sĩ kiểm tra bề mặt mắt trước khi quyết định mổ.

Dù xuất phát từ nhu cầu nào, không phải cứ bị cận là có thể mổ mắt ngay. Người bệnh cần được khám chuyên sâu để đánh giá độ cận, độ ổn định khúc xạ, độ dày và hình thái giác mạc, tình trạng võng mạc cũng như sức khỏe tổng thể của mắt. Bác sĩ sẽ dựa trên các kết quả này để xác định người bệnh có đủ điều kiện mổ mắt cận hay không và lựa chọn phương pháp phù hợp.

Thời điểm phẫu thuật cũng không giống nhau ở tất cả mọi người. Nếu bạn chưa biết độ cận đã đủ ổn định hay chưa hoặc nên thực hiện ở giai đoạn nào, có thể tham khảo thêm bài khi nào nên mổ mắt cận để hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến thời điểm phẫu thuật.

3.2. Những trường hợp nên trì hoãn hoặc cần đánh giá kỹ

• Cận nhẹ và không gặp nhiều bất tiện: Nếu kính vẫn giúp nhìn rõ và không ảnh hưởng đáng kể đến công việc hoặc sinh hoạt, người bệnh có thể chưa cần phẫu thuật. Mức Diop thấp không tự động có nghĩa là không thể mổ.
• Đang mang thai hoặc cho con bú: Nội tiết thay đổi có thể khiến số đo cận – loạn và một số đặc điểm của giác mạc chưa ổn định. Bác sĩ thường cân nhắc trì hoãn cho đến khi mắt ổn định trở lại.
• Có bệnh lý mắt hoặc bệnh toàn thân cần kiểm soát: Một số bất thường giác mạc, viêm nhiễm đang hoạt động, glôcôm chưa kiểm soát, bệnh võng mạc hoặc bệnh toàn thân ảnh hưởng đến quá trình lành thương cần được đánh giá riêng. Một số trường hợp chỉ cần điều trị ổn định trước khi bác sĩ xem xét lại khả năng phẫu thuật

Bạn có thể tìm hiểu thêm về tác hại của việc mổ mắt cận thị và các rủi ro cần lưu ý trước khi quyết định.

4. Mổ cận thị có rủi ro không?

Mổ cận có thể cho kết quả thị lực tốt ở người được lựa chọn phù hợp, nhưng giống các phẫu thuật khác, vẫn có những tác dụng phụ và biến chứng có thể xảy ra. Để hạn chế rủi ro, bước khám sàng lọc chuyên sâu trước mổ đóng vai trò rất quan trọng, giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng mắt, phát hiện những yếu tố có thể khiến một phương pháp không phù hợp

Một số yếu tố giúp giảm thiểu rủi ro khi mổ cận gồm:

• Khám và sàng lọc mắt kỹ trước phẫu thuật.
• Lựa chọn phương pháp phù hợp với độ cận và đặc điểm giác mạc.
• Thực hiện tại cơ sở chuyên khoa mắt uy tín, có trang thiết bị hiện đại và bác sĩ giàu kinh nghiệm.
• Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và tái khám sau mổ.

Sau phẫu thuật, tùy phương pháp và tình trạng mắt, người bệnh có thể gặp khô mắt, cộm xốn, chảy nước mắt, nhạy cảm ánh sáng, nhìn mờ hoặc quầng sáng. Nhiều triệu chứng có thể cải thiện dần trong quá trình hồi phục, nhưng mức độ và thời gian kéo dài khác nhau ở từng người.

Ngoài ra, tuân thủ những điều kiêng kỵ sau khi mổ mắt và tái khám đúng lịch giúp hỗ trợ quá trình hồi phục, tránh các tác động không cần thiết lên mắt và giúp bác sĩ phát hiện sớm bất thường nếu có.

>> Xem thêm: Mổ mắt cận có bị cận lại không?

5. Nếu quyết định mổ cận, phương pháp nào có thể được cân nhắc?

Tùy số độ cận – loạn, độ dày và hình dạng giác mạc, tình trạng khô mắt, cấu trúc bên trong mắt và nhu cầu sinh hoạt, bác sĩ có thể cân nhắc laser bề mặt, LASIK, kỹ thuật tách lenticule hoặc phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn.

Không có một phương pháp được xem là tốt nhất cho tất cả mọi người. Bạn có thể xem chi tiết tại bài mổ mắt cận thị công nghệ mới nhất hoặc từng trang dịch vụ.

>> Xem thêm: Mổ mắt cận bao nhiêu tiền?

6. Nếu đã quyết định mổ cận, cần chuẩn bị gì tiếp theo?

Một số người bệnh sau khi khám sàng lọc và đáp ứng đầy đủ điều kiện phẫu thuật có thể được sắp xếp mổ cận ngay trong ngày. Tuy nhiên, nếu phát hiện các yếu tố cần kiểm soát như huyết áp chưa ổn định, tình trạng bề mặt mắt chưa tốt hoặc các vấn đề sức khỏe khác, bác sĩ có thể hướng dẫn điều trị và chuẩn bị thêm trước khi tiến hành phẫu thuật.

Khi đã được bác sĩ xác nhận đủ điều kiện và lựa chọn phương pháp phù hợp, người bệnh cần chuẩn bị đúng trước ngày khám hoặc phẫu thuật. Các yêu cầu có thể khác nhau tùy phương pháp và tình trạng mắt.

Bạn có thể xem hướng dẫn chi tiết tại bài trước khi mổ cận cần làm gì về kính áp tròng, thuốc đang sử dụng, vệ sinh mắt và việc đi lại trong ngày mổ.

7. Một số câu hỏi thường gặp

Mổ mắt cận có đau không?

Trong nhiều phương pháp laser giác mạc, mắt được vô cảm tại chỗ nên người bệnh thường không cảm thấy đau rõ rệt trong lúc thực hiện. Tuy nhiên, cảm giác trong và sau mổ khác nhau giữa từng kỹ thuật, một số người có thể thấy căng, cộm hoặc khó chịu.

Tái cận có mổ lại được không?

Một số trường hợp có thể được cân nhắc điều chỉnh bổ sung nếu khúc xạ thay đổi trở lại, nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện. Bác sĩ cần đánh giá nguyên nhân giảm thị lực, độ khúc xạ, giác mạc và phương pháp đã thực hiện trước đó.

Cận 2 độ có nên mổ mắt không?

Cận 2 Diop vẫn có thể được cân nhắc phẫu thuật nếu người bệnh có nhu cầu giảm phụ thuộc kính và mắt đáp ứng điều kiện. Tuy nhiên, đây là mức cận nhẹ nên không phải ai cũng cần mổ.

Nên đeo kính hay mổ mắt?

Việc nên đeo kính hay mổ mắt phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe của mắt và nhu cầu sinh hoạt của bạn. Đeo kính an toàn, tiết kiệm và không xâm lấn, phù hợp với người dưới 18 tuổi hoặc độ cận chưa ổn định. Mổ mắt giúp bạn tự do không cần đeo kính, phù hợp với người trên 18 tuổi có độ cận ổn định, nhưng chi phí cao hơn và có thể gây khô mắt tạm thời.

Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định điều trị trực tiếp.

Có nên mổ mắt cận không phụ thuộc vào mức độ bất tiện khi sử dụng kính, mong muốn của người bệnh, lợi ích – rủi ro có thể chấp nhận và quan trọng nhất là tình trạng mắt sau khi khám chuyên sâu. Phẫu thuật không phải lựa chọn bắt buộc đối với mọi người bị cận và cũng không nên quyết định chỉ dựa trên số Diop.

Nếu đang cân nhắc mổ cận, người bệnh nên được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra độ khúc xạ, giác mạc, bề mặt mắt và các cấu trúc liên quan để xác định phương pháp phù hợp.