Đeo lens bị mỏi mắt là do đâu? Cách khắc phục hiệu quả

Đeo lens bị mỏi mắt là dấu hiệu cảnh báo mắt đang bị thiếu hụt oxy, màng nước mắt bị khô hụt hoặc cơ mi phải điều tiết quá độ do sai thông số kính. Khi hiểu rõ chính xác nguyên nhân và biết cách khắc phục kịp thời tình trạng này, bạn sẽ giảm bớt cảm giác nhức mỏi ở mắt, bảo vệ giác mạc khỏi những biến chứng nhiễm trùng nguy hiểm. Theo dõi chi tiết ngay qua bài viết sau của Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa.

1. Tại sao đeo lens bị mỏi mắt?

Tình trạng đeo kính áp tròng (lens) gây cảm giác mệt mỏi rất phổ biến ở những người thường xuyên sử dụng loại phụ kiện này. Khi có một thấu kính tiếp xúc trực tiếp lên bề mặt nhãn cầu, màng nước mắt và cơ chế trao đổi chất của giác mạc sẽ bị thay đổi. Dưới đây là những nguyên nhân chi tiết lý giải tại sao đeo lens lại dẫn đến hiện tượng mỏi mắt:

1.1. Thiếu hụt oxy cho giác mạc

Giác mạc là cấu trúc đặc biệt trên cơ thể không có mạch máu và phải lấy oxy trực tiếp từ không khí để “thở”. Khi bạn đeo lens làm bằng chất liệu có độ truyền dẫn oxy kém, hoặc đeo lens liên tục quá thời gian quy định (trên 8 tiếng/ngày), miếng lens sẽ hoạt động như một rào cản ngăn chặn oxy tiếp xúc với bề mặt mắt.

Tình trạng thiếu oxy kéo dài khiến giác mạc bị ngột ngạt, phù nề nhẹ, kích ứng hệ thần kinh cảm giác và gây ra cảm giác nhức mỏi mắt dữ dội.

1.2. Độ ngậm nước của lens không phù hợp

Nhiều người lầm tưởng lens có độ ngậm nước càng cao thì càng ẩm mượt. Thực tế, để duy trì hình dáng và độ ẩm của chính nó, lens có độ ngậm nước cao sẽ liên tục hút ngược nước mắt tự nhiên của bạn.

Khi đó, màng phim nước mắt bao phủ nhãn cầu sẽ bị mài mòn và bốc hơi nhanh chóng, dẫn đến hội chứng khô mắt nghiêm trọng. Thiếu đi lớp bôi trơn tự nhiên, mỗi lần chớp mắt, giác mạc sẽ bị ma sát mạnh hơn, làm mắt nhanh chóng bị khô rát và gây mỏi mắt.

1.3. Vệ sinh lens không sạch sẽ

Trong quá trình sử dụng, bề mặt lens rất dễ tích tụ các mảng bám protein từ dịch mắt, bụi bẩn li ti từ môi trường hoặc cặn mỹ phẩm trang điểm. Nếu không được ngâm rửa và khử trùng bằng dung dịch chuyên dụng đúng cách, các tạp chất này sẽ bám chặt vào kính áp tròng.

Khi đeo lên, chúng tạo ra sự cọ xát liên tục lên biểu mô giác mạc, gây ra hiện tượng cộm xốn, đỏ mắt, kích ứng, chảy nước mắt sống và khiến mắt phải điều tiết liên tục dẫn đến nhức mỏi mắt.

1.4. Sai thông số kỹ thuật của lens

Mỗi đôi mắt đều có một cấu trúc riêng biệt với các thông số cụ thể. Nếu bạn tự ý mua lens mà không qua đo khám, rất dễ chọn sai các thông số quan trọng như đường kính (DIA) hoặc độ cong bán kính (BC) của kính áp tròng.

Nếu đeo lens quá lỏng, lens sẽ liên tục dịch chuyển khi chớp mắt, gây lóa sáng. Ngược lại, lens quá chật sẽ bó chặt lấy nhãn cầu, làm thắt nghẹt các mạch máu ở vùng rìa giác mạc. Điều này ép các cơ vận nhãn phải làm việc cật lực để thích nghi, hệ quả là người bệnh thường xuyên bị căng tức và nhức mỏi mắt.

2. Triệu chứng đi kèm khi đeo lens bị mỏi mắt cần lưu ý

Khi đeo lens bị mỏi mắt, bạn cần đặc biệt lưu ý các triệu chứng đi kèm dưới đây để kịp thời xử lý, tránh nguy cơ tổn thương giác mạc:

• Mắt đỏ nhẹ và chảy nước mắt sống: Phản ánh tình trạng giác mạc đang bị thiếu hụt oxy hoặc màng phim nước mắt bị khô hụt, gây kích ứng tuyến lệ hắt ra liên tục.
• Nhìn mờ đột ngột hoặc thấy quầng lóa sáng: Dấu hiệu cảnh báo giác mạc có thể bị phù nề do đeo lens quá thời gian quy định, làm biến đổi cấu trúc trong suốt và khiến mắt nhìn xa bị nhòe mờ.
• Cảm giác buồn ngủ, nặng mi mắt dù không thiếu ngủ: Do các cơ nâng mi và cơ vận nhãn phải liên tục co thắt để điều tiết và giữ cố định thấu kính áp tròng, gây áp lực lên hệ thần kinh dẫn đến cảm giác uể oải, sụp mi.

3. Đeo lens bị mỏi mắt có sao không?

Đeo lens bị mỏi mắt không phải là tình trạng nên xem nhẹ, bởi đây có thể là dấu hiệu cho thấy mắt đang bị kích ứng, thiếu oxy giác mạc hoặc cơ điều tiết phải hoạt động quá mức trong thời gian dài. Nếu tiếp tục sử dụng kính áp tròng khi mắt đang khó chịu, người đeo có nguy cơ gặp các vấn đề như khô mắt, viêm kết mạc, trầy xước giác mạc, thậm chí ảnh hưởng đến thị lực nếu không xử lý kịp thời.

Vì vậy, ngay khi xuất hiện cảm giác mỏi mắt kéo dài, bạn nên tháo lens để mắt được nghỉ ngơi và theo dõi tình trạng của mắt. Trường hợp mỏi mắt đi kèm các biểu hiện như mắt đỏ rực, sưng đau, chảy nước mắt liên tục, có ghèn mủ hoặc nhìn mờ, nhìn thấy quầng sáng quanh đèn, cần nhanh chóng thăm khám tại cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra và điều trị phù hợp.

4. Cách khắc phục tình trạng mỏi mắt khi sử dụng kính áp tròng

Để giảm thiểu tình trạng đeo lens bị mỏi mắt, bạn có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học dưới đây:

• Lựa chọn chất liệu lens cao cấp: Hãy ưu tiên chọn các dòng lens làm từ chất liệu Silicone Hydrogel. Đây là chất liệu có khả năng tăng cường thẩm thấu oxy cao gấp nhiều lần so với chất liệu thông thường, giúp giác mạc luôn được “thở”, ngăn ngừa tình trạng phù nề và nhức mỏi nhãn cầu.
• Sử dụng nước nhỏ mắt chuyên dụng: Thường xuyên cấp ẩm bằng nước mắt nhân tạo dành riêng cho lens. Nên ưu tiên loại không chất bảo quản (tép đơn) để tránh tích tụ hóa chất trên bề mặt kính gây độc cho biểu mô giác mạc.
• Thời gian đeo lens phù hợp: Không đeo lens vượt quá thời gian quy định (tối đa 8 tiếng mỗi ngày). Hãy tháo lens ngay khi về đến nhà và tuyệt đối không đeo lens khi đi ngủ (kể cả giấc ngủ trưa ngắn) để tránh nguy cơ viêm loét giác mạc cấp tính do thiếu oxy.
• Tháo lens ngay khi mắt nhức mỏi: Bạn cần tháo lens ra ngay lập tức, nhỏ một giọt nước mắt nhân tạo và cho mắt nghỉ ngơi hoàn toàn trong không gian dịu mát ít nhất 2 giờ.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Đeo lens xong bị cộm mắt phải làm sao?

Khi đeo lens bị cộm mắt, bạn hãy tháo lens ra ngay lập tức và không được dụi mắt. Có thể làm dịu mắt bằng nước nhỏ mắt để rửa trôi bụi bẩn và cấp ẩm cho mắt. Tuyệt đối không cố đeo tiếp để tránh làm xước giác mạc hoặc viêm nhiễm.

5.2. Đeo lens bị cay mắt phải làm sao?

Nếu đeo lens bị cay mắt, bạn cần rửa tay sạch sẽ và tháo lens cẩn thận để tránh làm xước giác mạc hoặc tổn thương mắt. Sau đó rửa mắt bằng nước nhỏ mắt, vệ sinh kính áp tròng bằng dung dịch ngâm rửa chuyên dụng. Nếu lens bị rách, xước hoặc quá cũ, bạn nên bỏ ngay.

Lưu ý đặc biệt: Không dùng nước máy (nước sinh hoạt) để vệ sinh lens hoặc rửa mắt. Ký sinh trùng Acanthamoeba trong nước máy có thể gây viêm loét giác mạc cực kỳ nặng nề và dẫn đến mù lòa.

5.3. Tại sao đeo lens bị mỏi mắt và buồn ngủ?

Đeo lens bị mỏi mắt và buồn ngủ là nguyên nhân chủ yếu do kính cản trở oxy lên giác mạc, gây khô mắt, khiến não bộ kích hoạt phản xạ nhắm mắt để nghỉ ngơi. Ngoài ra, đeo lens sai độ cận/loạn hoặc sai độ cong, hay đeo quá thời gian quy định (6-8 tiếng/ngày) cũng có thể gây nhức mỏi mắt.

Tình trạng đeo lens bị mỏi mắt không chỉ gây khó chịu nhất thời mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tổn thương giác mạc. Hãy chủ động vệ sinh và điều chỉnh thời gian sử dụng kính áp tròng, cấp ẩm đầy đủ và lựa chọn thông số lens phù hợp để bảo vệ đôi mắt. Nếu mắt nhức mỏi, cộm rát diễn ra dai dẳng, bạn tuyệt đối không nên chủ quan. Hãy đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để thăm khám và điều trị kịp thời.