Ngủ dậy bị đau một bên mắt phải nên làm gì? Cách xử lý

Ngủ dậy bị đau một bên mắt phải là tình trạng khá nhiều người gặp phải, nhưng thường dễ bị bỏ qua. Cơn đau có thể chỉ thoáng qua do mắt bị khô, thiếu ngủ hoặc dụi mắt mạnh khi ngủ, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến các vấn đề về giác mạc, viêm mắt hay tăng nhãn áp. Cùng tìm hiểu các nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả dưới bài viết này nhé.

1. Vì sao ngủ dậy bị đau một bên mắt phải?

Tình trạng ngủ dậy bị đau một bên mắt phải có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thói quen sinh hoạt hằng ngày đến các bệnh lý về mắt hoặc thần kinh. Trong nhiều trường hợp, cơn đau chỉ thoáng qua và có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi.

1.1. Mắt bị khô do quạt hoặc điều hòa

Khi ngủ trong phòng có quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, nước mắt trên bề mặt nhãn cầu có thể bay hơi nhanh hơn bình thường. Điều này khiến mắt bị khô, đặc biệt ở những người vốn có hội chứng khô mắt hoặc thường xuyên làm việc với màn hình điện tử. Sau khi thức dậy, người bệnh có thể cảm thấy đau rát, cộm như có dị vật trong mắt hoặc khó mở mắt vào buổi sáng.

1.2. Ngủ sai tư thế

Tư thế ngủ không phù hợp cũng là nguyên nhân khá phổ biến gây đau một bên mắt sau khi thức dậy. Việc nằm sấp, nằm nghiêng đè lên bên mắt phải hoặc dùng tay che mắt khi ngủ có thể làm tăng áp lực lên vùng mắt và các mạch máu quanh hốc mắt. Sau một đêm kéo dài, mắt dễ rơi vào trạng thái mỏi, đau tức hoặc nhức âm ỉ khi vừa tỉnh dậy.

1.3. Dị ứng bụi bẩn hoặc lông thú cưng

Chăn, ga, gối lâu ngày không vệ sinh có thể tích tụ bụi mịn, mạt bụi hoặc lông thú cưng. Những tác nhân này dễ gây kích ứng niêm mạc mắt, đặc biệt ở người có cơ địa dị ứng. Sau khi ngủ dậy, mắt có thể xuất hiện tình trạng đỏ, ngứa, chảy nước mắt hoặc đau rát ở một bên mắt phải do tiếp xúc kéo dài với dị nguyên trong lúc ngủ.

Ngoài ra, việc tẩy trang không sạch trước khi ngủ cũng khiến bụi phấn trang điểm rơi vào mắt, gây kích ứng và đau rát khi thức dậy.

1.4. Ngủ hở mí mắt

Một số người có thói quen ngủ không khép kín hoàn toàn mí mắt mà không nhận ra. Tình trạng này khiến giác mạc tiếp xúc trực tiếp với không khí trong nhiều giờ, làm bề mặt mắt bị khô và dễ kích ứng. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức, cộm mắt hoặc nhìn mờ nhẹ sau khi thức dậy, nhất là vào buổi sáng sớm.

1.5. Sử dụng điện thoại, máy tính trước khi ngủ

Việc sử dụng điện thoại, máy tính hoặc xem TV trong thời gian dài trước khi đi ngủ khiến mắt phải điều tiết liên tục. Ánh sáng xanh từ màn hình còn làm giảm tần suất chớp mắt, khiến mắt dễ khô và mỏi hơn. Sau khi ngủ dậy, nhiều người cảm thấy mắt đau âm ỉ, nặng ở mắt hoặc nhức một bên mắt do mắt chưa được nghỉ ngơi đầy đủ.

1.6. Lẹo hoặc chắp mắt

Lẹo và chắp mắt là tình trạng viêm tuyến bã nhờn ở mí mắt. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ thấy hơi cộm hoặc đau nhẹ, nhưng sau khi ngủ dậy, triệu chứng thường rõ hơn do vùng mí mắt bị sưng và ứ dịch trong đêm. Mắt có thể đỏ, đau khi chạm vào và đôi khi xuất hiện khối nhỏ ở mí mắt.

1.7. Tổn thương giác mạc

Giác mạc có thể bị trầy xước do bụi bay vào mắt, dụi mắt mạnh hoặc đeo kính áp tròng không đúng cách. Khi giác mạc bị tổn thương, người bệnh thường cảm thấy đau nhói, chảy nước mắt và nhạy cảm với ánh sáng. Cơn đau thường rõ rệt hơn vào buổi sáng vì mắt bị khô sau nhiều giờ ngủ.

Đặc biệt, nếu cơn đau nhói như kim châm xảy ra ngay khoảnh khắc vừa mở mắt, có thể bạn bị hội chứng trợt biểu mô giác mạc tái phát, cần được bác sĩ xử lý chuyên sâu.

2. Triệu chứng đi kèm cần đặc biệt lưu ý

Một số dấu hiệu có thể chỉ là kích ứng nhẹ, nhưng cũng có trường hợp cảnh báo bệnh lý mắt nguy hiểm. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nặng, bạn nên đi khám sớm.

• Nhìn mờ: Nhìn mờ sau ngủ dậy hoặc hình ảnh nhòe có thể do khô mắt, mỏi mắt hay bệnh giác mạc. Nếu kéo dài hoặc thấy quầng sáng, cần đi khám sớm.
• Đỏ mắt: Thường do kích ứng, viêm hoặc khô mắt, kèm cộm rát. Nếu đỏ nhiều, đau hoặc có ghèn nên đi khám.
• Sưng mắt: Có thể do dị ứng, lẹo hoặc viêm mí, gây nặng mắt và khó mở.
• Chảy nước mắt: Do kích ứng hoặc khô mắt; nếu kèm đau, đỏ hoặc cộm có thể là viêm.
• Buồn nôn: Kèm đau mắt có thể liên quan bệnh lý nặng như tăng nhãn áp cấp hoặc đau nửa đầu, cần chú ý.

3. Ngủ dậy bị đau một bên mắt phải có nguy hiểm không?

Ngủ dậy bị đau một bên mắt phải thường không quá nguy hiểm, nhưng cũng không nên chủ quan. Tình trạng này có thể chỉ do mắt bị khô, ngủ sai tư thế hoặc dùng điện thoại nhiều trước khi ngủ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý về mắt cần được điều trị sớm.

Dưới đây là một số bệnh lý có thể liên quan mà bạn cần lưu ý:

• Lẹo hoặc chắp mắt: Lẹo hoặc chắp mắt thường gây sưng đỏ ở mí mắt và đau rõ hơn sau khi ngủ dậy. Đa số trường hợp không nguy hiểm nhưng có thể gây khó chịu nếu kéo dài.
• Viêm kết mạc (đau mắt đỏ): Viêm kết mạc có thể khiến mắt đỏ, đau, cộm và có nhiều ghèn vào buổi sáng. Nếu không điều trị đúng cách, tình trạng viêm có thể kéo dài và ảnh hưởng sinh hoạt.
• Viêm bờ mi hoặc khô mắt: Khi mắt bị khô hoặc viêm bờ mi, người bệnh thường cảm thấy rát, cộm và đau mắt sau khi thức dậy. Tình trạng này dễ tái diễn nếu mắt không được chăm sóc đúng cách.

4. Cách xử lý tình trạng ngủ dậy bị đau mắt phải

Để làm dịu cảm giác khó chịu và bảo vệ mắt ngay khi thức dậy, bạn có thể tham khảo các bước sơ cứu sau:

• Chườm mắt phù hợp: Chườm mát 5 – 10 phút nếu mắt sưng đỏ do kích ứng hoặc dị ứng. Nếu nghi ngờ do lẹo, chắp (thấy nốt sưng ở mí), bạn nên chườm ấm (khoảng 40°C) để hỗ trợ lưu thông tuyến mỡ mi mắt.
• Vệ sinh nhẹ nhàng: Nhỏ nước muối sinh lý NaCl 0,9% loại dành riêng cho mắt để làm sạch gỉ mắt. Nên hạn chế dùng các chai nước muối lớn (loại súc miệng) vì độ vô trùng có thể không đảm bảo cho niêm mạc mắt sau khi mở nắp lâu.
• Dưỡng ẩm cho mắt: Sử dụng nước mắt nhân tạo (ưu tiên loại không chứa chất bảo quản) để cải thiện tình trạng khô rát và cộm xốn.
• Hạn chế tác động mạnh: Tránh dụi mắt để giảm nguy cơ gây trầy xước bề mặt nhãn cầu. Đồng thời, nên tạm nghỉ dùng điện thoại, máy tính cho đến khi mắt dịu lại.
• Điều chỉnh môi trường: Tránh để quạt hoặc máy lạnh thổi trực diện vào mặt khi ngủ. Nếu phòng quá khô, nên sử dụng thêm máy tạo độ ẩm để bảo vệ màng phim nước mắt.

5. Cách phòng ngừa tình trạng ngủ dậy đau mắt phải

Để hạn chế tình trạng đau mắt sau khi ngủ dậy, cần chú ý vệ sinh môi trường ngủ, thói quen sinh hoạt và chăm sóc mắt đúng cách:

• Giặt chăn ga thường xuyên: Loại bỏ bụi bẩn, mạt bụi và vi khuẩn gây kích ứng mắt.
• Giữ phòng ngủ thông thoáng: Tránh không khí quá khô và không để quạt/máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt.
• Tư thế ngủ đúng: Không nằm úp hoặc đè lên mắt để tránh chèn ép.
• Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ: Giảm khô và mỏi mắt, nên tránh dùng trước 1–2 giờ.
• Uống đủ nước: Giúp mắt giữ độ ẩm, hạn chế sưng vào buổi sáng.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Ngủ dậy bị đau một bên mắt trái là tình trạng gì?

Ngủ dậy bị đau một bên mắt trái có thể xảy ra do mắt bị khô, ngủ sai tư thế hoặc mắt bị kích ứng trong lúc ngủ. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể liên quan đến các bệnh lý về mắt như viêm kết mạc, lẹo mắt hoặc tăng nhãn áp. Nếu cơn đau kéo dài, kèm đỏ mắt hoặc nhìn mờ, bạn nên đi khám để được kiểm tra sớm.

6.2. Sáng ngủ dậy bị đau hốc mắt phải làm sao?

Khi bị đau hốc mắt phải sau khi ngủ dậy, bạn có thể chườm mát nhẹ và vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý để giảm khó chịu. Đồng thời nên cho mắt nghỉ ngơi, tránh dùng điện thoại hoặc dụi mắt liên tục. Nếu đau kéo dài, đau nhiều hoặc kèm nhìn mờ, đau đầu, buồn nôn, thì nên đi khám chuyên khoa mắt sớm.

6.3. Ngủ máy lạnh có gây đau mắt không?

Có. Ngủ trong phòng máy lạnh quá lâu có thể làm không khí bị khô, khiến nước mắt bay hơi nhanh hơn và gây khô mắt. Khi thức dậy, nhiều người sẽ cảm thấy mắt đau, cộm, rát hoặc đỏ, đặc biệt nếu luồng gió thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ.

6.4. Loại thuốc nhỏ mắt nào an toàn nhất để dùng ngay lúc đó?

Trong trường hợp mắt bị khô hoặc cộm nhẹ, nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản thường là lựa chọn an toàn hơn. Loại này giúp làm dịu và giữ ẩm cho mắt mà ít gây kích ứng. Tuy nhiên, nếu mắt đau nhiều, đỏ hoặc có ghèn, bạn không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

6.5. Đau mắt kèm đau đầu có nguy hiểm không?

Đau mắt kèm đau đầu có thể chỉ do mỏi mắt hoặc thiếu ngủ, nhưng đôi khi cũng là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng như tăng nhãn áp hoặc đau nửa đầu. Nếu cơn đau dữ dội, kèm nhìn mờ, buồn nôn hoặc nhạy cảm với ánh sáng, bạn nên đi khám ngay để tránh ảnh hưởng đến thị lực và sức khỏe.

Tình trạng ngủ dậy bị đau một bên mắt phải có thể do nhiều nguyên nhân, từ nhẹ đến nặng. Nếu đau kéo dài, tái diễn hoặc kèm đỏ mắt, chảy nước mắt, nhìn mờ, bạn nên đi khám sớm để kiểm tra và xử lý kịp thời. Để được tư vấn và thăm khám chuyên sâu, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403 để được hỗ trợ nhanh chóng.