Một số thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn thường gặp

Sử dụng đúng loại thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn là một trong các biện pháp y tế cần thiết để giúp loại bỏ tận gốc các tác nhân gây bệnh và làm thông thoáng hệ thống lệ đạo đang tắc nghẽn của trẻ. Khi can thiệp bằng thuốc kịp thời, sẽ giúp kiểm soát tình trạng viêm nhiễm (nếu có) và hỗ trợ chăm sóc mắt cho trẻ. Ở bài viết dưới đây, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ giúp bạn hiểu rõ các thuốc thường được chỉ định để điều trị ghèn cho trẻ an toàn.

1. Nguyên nhân mắt trẻ sơ sinh bị đổ ghèn

Mắt trẻ sơ sinh tương đối nhạy cảm và dễ bị kích ứng bởi các yếu tố từ môi trường bên ngoài. Tình trạng đổ ghèn ở mắt bé thường bắt nguồn từ những nguyên nhân phổ biến như:

• Dịch tiết từ khi sinh: Trong quá trình chào đời, mắt bé dễ bị dính nước ối, máu hoặc các chất dịch từ đường sinh sản của mẹ. Hiện tượng này thường gây đổ ghèn nhẹ trong vài ngày đầu và có thể tự hết nếu được vệ sinh đúng cách.
• Tắc lệ đạo bẩm sinh: Ống dẫn nước mắt từ mắt xuống hốc mũi của trẻ bị nghẽn (do màng tơ chưa rách hết hoặc lòng ống hẹp). Nước mắt không thoát được sẽ ứ đọng lại, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và hình thành dịch ghèn.
• Viêm kết mạc do nhiễm khuẩn: Mắt bé bị tấn công bởi các loại vi khuẩn, virus từ môi trường hoặc lây nhiễm từ mẹ trong lúc sinh (như Chlamydia, lậu cầu).

Chủ động theo dõi để nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường trên đôi mắt non nớt của trẻ có vai trò rất lớn trong quá trình bảo vệ thị lực cho con. Bạn có thể nhận biết chính xác tình trạng đổ rỉ mắt dựa vào các biểu hiện lâm sàng đặc trưng dưới đây:

• Mắt bé tiết ra dịch nhầy màu trắng đục, vàng hoặc xanh.
• Ghèn đóng vảy khô bám chặt vào bờ mi sau khi ngủ dậy, khiến hai mi mắt bết dính vào nhau và bé gặp khó khăn khi mở mắt.
• Lòng trắng mắt có thể kèm theo biểu hiện sưng đỏ, chảy nước mắt sống liên tục hoặc sưng húp vùng mi mắt.

2. Trẻ sơ sinh bị ghèn mắt có cần dùng thuốc nhỏ mắt không?

Không phải cứ thấy mắt bé có ghèn là phải nhỏ thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn để điều trị. Quá trình dùng thuốc cần được phân loại rõ ràng theo từng trường hợp lâm sàng cụ thể.

2.1. Trường hợp có thể chưa cần thuốc

Đối với những trường hợp nhẹ, cha mẹ chưa cần phải vội vã dùng các loại thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn mà chỉ cần tập trung vào vệ sinh và chăm sóc trẻ tại nhà:

• Tắc lệ đạo đơn thuần: Bé chỉ bị chảy nước mắt sống và đùn một chút ghèn trong khi mắt hoàn toàn khỏe mạnh.
• Ghèn ít: Dịch tiết loãng, số lượng ít và thường chỉ xuất hiện rải rác sau một giấc ngủ dài.
• Không đỏ mắt: Lòng trắng mắt của trẻ vẫn sáng, không bị nổi mạch máu đỏ hay sưng tấy.

2.2. Trường hợp bác sĩ có thể chỉ định thuốc

Khi mắt trẻ có các dấu hiệu cảnh báo viêm nhiễm nghiêm trọng, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám và chỉ định cho trẻ sử dụng loại thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn phù hợp:

• Nhiễm khuẩn: Mắt bị vi sinh vật có hại tấn công rõ rệt.
• Mắt đỏ: Toàn bộ kết mạc bị sưng huyết, đỏ rực.
• Chảy mủ: Ghèn chuyển sang dạng mủ đặc, màu vàng đậm hoặc xanh, tái phát rất nhanh sau khi lau sạch.
• Sưng mi: Mi mắt trên và dưới sưng mọng, nề đỏ, khiến bé đau đớn và quấy khóc liên tục.

3. Các loại thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn có thể được bác sĩ chỉ định

Việc dùng thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn cần hết sức cẩn trọng. Dưới đây là các loại thuốc thường xuất hiện trong phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa:

3.1. Nước muối sinh lý 0,9% (Natri Clorid)

Đây là dung dịch đẳng trương có áp suất thẩm thấu tương đương với nước mắt tự nhiên, an toàn và dịu nhẹ với niêm mạc mắt nhạy cảm của bé. Nước muối sinh lý được coi là “bước đệm” không thể thiếu trong mọi quy trình chăm sóc mắt.

Nước muối sinh lý giúp làm mềm các vảy ghèn khô bám chặt quanh bờ mi, hỗ trợ loại bỏ dịch tiết dễ dàng mà không gây trầy xước da, đồng thời làm sạch bề mặt nhãn cầu, giúp làm sạch dịch tiết trước khi nhỏ thuốc theo chỉ định.

3.2. Thuốc nhỏ mắt kháng sinh (Ví dụ: Tobramycin)

Tobramycin có thể được bác sĩ cân nhắc trong một số trường hợp viêm kết mạc do vi khuẩn ở trẻ sơ sinh. Tobramycin thuộc nhóm aminoglycoside với phổ kháng khuẩn rộng, có hiệu quả tiêu diệt các chủng vi khuẩn gây nhiễm khuẩn nhãn khoa phổ biến.

Dòng thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn này được đánh giá cao nhờ hồ sơ an toàn tốt, ít gây kích ứng mô mắt khi sử dụng đúng liều lượng chỉ định, giúp kiểm soát nhiễm trùng hiệu quả cho bé.

3.3. Kháng sinh nhóm Fluoroquinolones (Ví dụ: Ofloxacin, Levofloxacin)

Nhóm Fluoroquinolone có phổ kháng khuẩn rộng và chỉ được bác sĩ cân nhắc trong một số trường hợp phù hợp. Bác sĩ chuyên khoa chỉ cân nhắc sử dụng nhóm này trong các ca nhiễm khuẩn tiến triển phức tạp hoặc khi mắt trẻ không đáp ứng với các loại kháng sinh thông thường.

Vì đây là nhóm thuốc mạnh, quá trình sử dụng cho trẻ sơ sinh cần được theo dõi sát sao về liều lượng và thời gian để đảm bảo kiểm soát viêm nhiễm.

3.4. Thuốc mỡ nhãn khoa (Ví dụ: Erythromycin)

Khác với dung dịch nhỏ mắt, thuốc mỡ có thể chất đặc, giúp hoạt chất lưu lại trên bề mặt nhãn cầu lâu hơn. Erythromycin thường được chỉ định để dự phòng hoặc điều trị viêm kết mạc sơ sinh do các chủng vi khuẩn đặc hiệu lây truyền từ đường sinh sản của mẹ sang con. Thuốc mỡ thường lưu lại trên bề mặt mắt lâu hơn, nên bác sĩ sẽ hướng dẫn thời điểm sử dụng phù hợp.

Lưu ý: Không phải mọi trường hợp trẻ sơ sinh bị ghèn mắt đều cần phải sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị. Việc lựa chọn loại thuốc, liều lượng và thời gian điều trị cần phải dựa vào nguyên nhân gây bệnh, độ tuổi của trẻ và đánh giá từ bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc bác sĩ nhi khoa để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

4. Cách vệ sinh và nhỏ thuốc mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn đúng cách

Quy trình vệ sinh và dùng thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn cần đảm bảo vô trùng để tránh đưa thêm vi khuẩn từ ngoài vào mắt bé:

Lưu ý cho phụ huynh: Nếu massage đúng cách kéo dài nhiều tuần, tái phát hoặc xuất hiện đỏ mắt/sưng đau, cần đưa bé đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay.

5. Lưu ý khi dùng thuốc nhỏ mắt cho bé bị ghèn

Để bảo vệ thị giác non nớt của trẻ, cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• KHÔNG tự ý mua thuốc: Không dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc chứa corticoid dùng không đúng chỉ định có thể làm tăng nhãn áp, thúc đẩy đục thủy tinh thể hoặc che lấp tình trạng nhiễm trùng mắt.
• Tuân thủ chỉ định: Dùng đúng liều, đúng thời gian theo đơn bác sĩ. Không tự ý ngưng thuốc khi mắt vừa hết ghèn để tránh tình trạng kháng thuốc.
• Kiểm soát hạn sử dụng: Chỉ sử dụng thuốc trong 15 – 30 ngày kể từ khi mở nắp. Hãy ghi ngày mở nắp lên nhãn chai và loại bỏ ngay khi quá hạn.
• Không dùng chung thuốc: Mỗi trẻ cần dùng riêng một chai thuốc để tránh lây nhiễm chéo. Không dùng chung thuốc của bé với người khác.
• Tránh để đầu lọ thuốc chạm vào bất kỳ bề mặt nào: Tay mẹ, gạc, hay da bé vì vi khuẩn có thể ngược dòng xâm nhập vào chai thuốc

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Nhỏ nước muối sinh lý bao nhiêu lần một ngày là đủ?

Cha mẹ có thể dùng nước muối sinh lý 0,9% để lau mắt cho bé khoảng 3–4 lần/ngày hoặc vệ sinh khi thấy có ghèn. Không nên lạm dụng quá nhiều lần nếu không có chỉ định vì có thể gây kích ứng bề mặt mắt. Khi lau mắt, nên dùng gạc sạch và lau nhẹ từ khóe mắt ra ngoài.

6.2. Tại sao bé nhỏ thuốc kháng sinh vẫn không hết ghèn?

Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng khi có nhiễm khuẩn và không thể làm thông lệ đạo bị tắc. Nếu nguyên nhân là tắc lệ đạo bẩm sinh, bé vẫn có thể tiếp tục chảy nước mắt và đùn ghèn. Trường hợp này cần vệ sinh mắt đúng cách và đưa trẻ đi khám để được hướng dẫn điều trị phù hợp.

6.3. Ghèn mắt kéo dài bao lâu thì cần đi khám?

Nếu mắt bé đổ ghèn kéo dài vài ngày không cải thiện hoặc tái phát nhiều lần dù đã vệ sinh đúng cách, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám. Cần đi khám sớm nếu mắt đỏ, sưng mi, có mủ vàng/xanh, bé khó mở mắt, quấy khóc nhiều hoặc kèm sốt.

Sử dụng thuốc nhỏ mắt cho trẻ sơ sinh bị ghèn là một quy trình y khoa cần sự cẩn trọng và có sự giám sát chặt chẽ. Nếu bạn nhận thấy đôi mắt của bé có những dấu hiệu đổ ghèn bất thường, hãy đưa bé đến ngay Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa. Đội ngũ bác sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm và trang thiết bị khám nhi hiện đại sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, từ đó đưa ra phác đồ điều trị an toàn, giúp bảo vệ toàn diện đôi mắt của bé.