Cận thị học đường đang ngày càng gia tăng ở nước ta, gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt và học tập của trẻ. Cận thị nặng còn tiềm ẩn nguy cơ các biến chứng nghiêm trọng ở mắt nếu không được kiểm soát đúng cách.

1. Cận thị học đường là gì? Thực trạng đáng báo động hiện nay

Cận thị học đường là tật khúc xạ xảy ra ở trẻ em và thanh thiếu niên khi đi học, đặc trưng bởi tình trạng nhìn xa bị mờ nhưng nhìn gần lại rõ nét. Cận thị xuất hiện sớm và tiến triển nhanh kéo theo những ảnh hưởng đến quá trình học tập và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Theo thống kê, khoảng 30% (tương đương khoảng 6.7 triệu) trẻ em trong độ tuổi đến trường bị cận thị. Trong đó, độ tuổi bị cận thị phổ biến nhất là giai đoạn 6 – 15 tuổi, tương ứng với 20 – 40% ở khu vực thành thị và 10 – 15% ở các vùng nông thôn.

Số liệu thống kê thực tế trong chương trình khám mắt miễn phí cho hơn 4.700 học sinh Trường tiểu học Hà Huy Giáp do Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa kết hợp với Bệnh viện Nhi Đồng Đồng Nai tổ chức cũng ghi nhận khoảng 80% học sinh đang có dấu hiệu bị cận thị. (Xem chi tiết tại đây)

Đây là một con số đáng báo động, nếu không được phát hiện và kiểm soát sớm, cận thị có thể tiến triển nhanh và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

2. Tác hại của cận thị học đường

Cận thị ở trẻ em khiến việc nhìn xa trở nên khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập và sinh hoạt hằng ngày. Trẻ phải nheo mắt, cúi sát vở để nhìn rõ, dễ mỏi mắt, giảm tập trung và ngại giao tiếp.

Nguy hiểm hơn, trẻ em bị cận nặng nếu không được theo dõi và kiểm soát kịp thời có thể dẫn đến nguy cơ bị nhược thị và mắc các bệnh lý nguy hiểm về mắt như đục thủy tinh thể, bong võng mạc, thoái hóa hoàng điểm. Đây là những nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực vĩnh viễn. Chính vì vậy, phụ huynh nên theo dõi và đưa trẻ đi thăm khám định kỳ để bảo vệ thị lực tốt nhất.

>> Xem chi tiết: Tác hại của cận thị

3. Dấu hiệu của cận thị học đường

Nhìn xa bị mờ là dấu hiệu rõ ràng nhất khi trẻ bị cận. Tuy nhiên, trẻ rất khó nhận ra thị lực của mình đang có vấn đề. Chính vì vậy, phụ huynh cần quan sát thật kỹ và đưa con đi khám nếu có những dấu hiệu sau:

• Có xu hướng đưa mọi thứ lại gần mắt để dễ nhìn hơn.
• Thường xuyên nheo mắt, nghiêng đầu và mất nhiều thời gian hơn để nhìn rõ vật ở xa.
• Ghi chép bài vở thường hay mắc lỗi hoặc thiếu sót.
• Hay dụi nước mắt, chảy nước mắt hoặc kêu nhìn mờ, đau nhức vùng mắt.
• Trẻ không có hứng thú với các môn học hoặc hoạt động ngoài trời.

4. Nguyên nhân của cận thị học đường

Di truyền và lối sống là 2 nguyên nhân chính gây ra cận thị ở trẻ:

• Nghiên cứu cho thấy, nếu chỉ có 1 trong 2 bố mẹ bị cận, nguy cơ trẻ bị cận sẽ cao hơn. Nếu cả hai bố mẹ đều bị cận, nguy cơ bé bị cận thị bẩm sinh sẽ tăng lên đáng kể, có thể lên đến khoảng 60% hoặc cao hơn, đặc biệt khi độ cận của bố mẹ cao.
• Cùng với đó, thói quen học tập sai tư thế, không đảm bảo ánh sáng và khoảng cách hoặc lạm dụng thiết bị điện tử cũng là yếu tố thúc đẩy cận thị học đường phát triển. Theo Tổ chức Y tế thế giới, mắt tiếp xúc với màn hình điện tử trên 3 tiếng/ ngày thì nguy cơ suy giảm thị lực có thể lên đến 90%. Ngoài ra, trẻ sinh non trên 2 tuần và nhẹ hơn 2.4kg cũng có nguy cơ cao bị cận thị khi đi học.

5. Cận thị học đường có chữa được không?

Ở độ tuổi học đường (dưới 18 tuổi), mắt trẻ còn đang trong quá trình phát triển hoàn thiện. Vậy nên, trẻ chưa đủ điều kiện để thực hiện các phẫu thuật mắt cận. Cách duy nhất có thể thực hiện là kiểm soát để độ cận không tăng lên quá nhanh.

Kính gọng luôn là lựa chọn đầu tiên và nhanh chóng cho trẻ bị cận, nhưng không có tác dụng kiểm soát cận thị tiến triển, độ cận của trẻ vẫn sẽ tăng lên nhanh chóng qua từng năm.

Việc kết hợp các phương pháp kiểm soát tiến triển cận thị như: tròng kính Essilor, kính Ortho-K, nhỏ thuốc Atropin,… được xem là cách chữa cận thị ở trẻ em tối ưu, giúp hạn chế tiến triển độ cận. Trường hợp độ cận thấp (< 1.00 độ) và áp dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ, độ cận có thể giảm về 0.

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa ra mắt gói kiểm soát tiến triển cận thị ứng dụng AI với khả năng dự đoán sớm nguy cơ ở trẻ chưa cận thị và ước lượng độ cận của trẻ đến năm 17 tuổi. Phụ huynh nên đưa trẻ đến thăm khám ngay để bảo vệ thị lực cho trẻ.

6. Biện pháp phòng chống cận thị học đường

“Đừng để trẻ cận nặng, tăng độ cận nhanh. Tốt nhất đừng để trẻ bị cận!” là câu nói mà BS.CKII Đoàn Quốc Việt – Chủ tịch Hội đồng Y khoa Tập đoàn kiêm Phó Chủ tịch HĐQT đã đặc biệt nhấn mạnh. Bởi một khi trẻ đã cận, độ cận sẽ tăng rất nhanh qua từng năm. Phụ huynh cần theo dõi và chăm sóc thị lực của trẻ từ sớm để phòng ngừa nguy cơ cận thị:

• Ngồi học đúng tư thế: Giữ thẳng lưng, đầu và cổ khi học. Đảm bảo khoảng cách từ mắt đến sách vở tối thiểu là 30 – 40cm.
• Đảm bảo ánh sáng: Ưu tiên ánh sáng tự nhiên. Nếu không được, ba mẹ cần chuẩn bị nguồn sáng đủ độ, tránh ánh sáng quá mạnh hoặc quá yếu khiến mắt phải tăng điều tiết.
• Hạn chế dùng thiết bị điện tử: Trẻ không nên dùng thiết bị điện tử quá 2 tiếng/ ngày và quá 20 phút/ lần sử dụng. Ánh sáng xanh từ màn hình có thể tấn công mắt, thúc đẩy cận thị tiến triển.
• Hoạt động ngoài trời nhiều hơn: Kích thích sản sinh dopamine võng mạc, ức chế quá trình giãn dài của trục nhãn cầu. Ngoài ra, hoạt động bên ngoài cũng giúp mắt linh hoạt, giảm căng thẳng điều tiết.
• Ăn đủ chất: Chú ý tăng cường nhóm chất có lợi cho mắt như: omega 3, vitamin A, vitamin E, vitamin C, kẽm, đồng, crom, selen,… giúp mắt được nuôi dưỡng và bảo vệ tốt hơn.

ĐĂNG KÝ NHẬN ƯU ĐÃI

>> Xem chi tiết: Top 6 cách phòng chống cận thị ở trẻ em phụ huynh nên biết

Cận thị học đường không chỉ là vấn đề của thị lực mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ và sự phát triển trong tương lai, giấc mơ của trẻ. Thay vì hoang mang trước nguy cơ biến chứng, ba mẹ nên chủ động cho trẻ khám mắt định kỳ hoặc ngay khi có dấu hiệu bất thường. Nếu cần tư vấn thêm về giải pháp, ba mẹ có thể liên hệ với chuyên gia qua hotline: 0846 403 403.