Độ cận tăng nhanh không chỉ làm giảm thị lực mà còn khiến người bệnh này lo lắng hơn về các nguy cơ biến chứng. Vậy, có cách giảm độ cận hiệu quả và an toàn không? Mời bạn đọc cùng Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tìm hiểu những thông tin này trong bài viết hôm nay.

1. Độ cận có thể giảm được không?

Thực tế, độ cận thường có xu hướng tăng chứ không tự giảm nếu không có can thiệp y khoa phù hợp; tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể áp dụng các cách giữ mắt không bị tăng độ cận để làm chậm tiến triển theo thời gian. Trong một số trường hợp cụ thể, độ cận có thể cải thiện khi được bác sĩ can thiệp đúng cách (ví dụ: xử lý cận thị giả/nhả điều tiết, hoặc điều trị theo chỉ định chuyên khoa), và với người đủ điều kiện, bác sĩ có thể tư vấn đeo kính đúng số hoặc phẫu thuật khúc xạ.

Cần lưu ý: các biện pháp chăm sóc tại nhà không làm giảm độ cận, mà chủ yếu giúp làm chậm tốc độ tiến triển. Vì vậy, người bệnh nên phân biệt rõ giữa mục tiêu “giảm độ cận” và “làm chậm tiến triển” để có kỳ vọng điều trị phù hợp. Đặc biệt, dưới 18 tuổi cận thị thường tăng nhanh hơn do mắt còn phát triển; duy trì chế độ sinh hoạt khoa học và theo dõi định kỳ sẽ giúp giữ độ ổn định hơn và hạn chế tăng độ quá mức.

>>>Xem thêm: Cận thị có giảm độ được không? Giải pháp kiểm soát độ cận

2. Cách giảm độ cận hiệu quả cho trẻ em và người lớn

Cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu quá dài hoặc độ cong của giác mạc và thuỷ tinh thể lớn hơn bình thường. Để giảm độ cận, các biện pháp can thiệp cần tác động đến những cấu trúc này. Dưới đây là một số phương pháp cho hiệu quả tốt cho việc kiểm soát tiến triển cận thị:

2.1. Tuân thủ việc đeo kính đúng độ

Nhiều người lầm tưởng đeo kính nhẹ độ hơn sẽ giúp mắt “tự tập luyện”, nhưng thực tế việc này bắt mắt phải điều tiết liên tục để bù đắp phần thị lực thiếu hụt, dẫn đến độ cận tăng nhanh hơn.

Lưu ý: Cần khám định kỳ 6 tháng/lần để điều chỉnh kính kịp thời, tránh đeo kính sai độ gây căng thẳng thần kinh và nhức mỏi mắt.

2.2. Áp dụng quy tắt tập luyện cho mắt

Thói quen sử dụng mắt sai cách là nguyên nhân hàng đầu khiến độ cận tăng không phanh. Để kiểm soát, bạn cần:

• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Cứ mỗi 20 phút làm việc gần, hãy cho mắt nghỉ 20 giây và nhìn ra xa 20 feet (khoảng 6m).
• Giữ khoảng cách chuẩn: Ít nhất 30-40cm khi đọc sách và 50-60cm khi sử dụng máy tính/điện thoại.
• Tăng hoạt động ngoài trời: Ánh sáng tự nhiên giúp kích thích võng mạc sản sinh Dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh có tác dụng ngăn chặn trục nhãn cầu dài ra (nguyên nhân gây tăng độ).

2.3. Bổ sung dưỡng chất

Một đôi mắt khỏe mạnh sẽ có sức đề kháng tốt hơn trước sự tiến triển của tật khúc xạ. Chế độ ăn cần tập trung vào:

• Vitamin A & Omega 3: Giúp dưỡng ẩm, hạn chế khô mắt (khô mắt làm mắt nhanh mỏi và dễ tăng độ).
• Lutein và Zeaxanthin: “Lớp khiên” bảo vệ mắt khỏi ánh sáng xanh và nguy cơ thoái hóa.

2.4. Các bài tập thư giãn và Massage mắt

Dành 5-10 phút mỗi ngày để thực hiện các bài tập như: tập nhìn xa – gần, đảo mắt theo chiều kim đồng hồ hoặc massage nhẹ nhàng quanh hốc mắt. Việc này giúp tăng cường tuần hoàn máu, thư giãn cơ mắt và giảm áp lực điều tiết sau ngày dài làm việc.

2.5. Đeo kính ortho-K

Kính Ortho-K là dòng kính áp tròng, được sử dụng vào ban đêm để làm thay đổi tạm thời hình dạng của giác mạc. Nhờ vậy, thị lực của người bệnh sẽ được khôi phục bình thường vào ngày hôm sau mà không thêm biện pháp hỗ trợ nào. Tuy nhiên, hiệu quả giảm cận này chỉ mang tính tạm thời. Tức là, nếu người bệnh không dùng kính thì độ cận sẽ khôi phục lại như cũ.

Kính ortho-K phù hợp với đa dạng đối tượng người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ bởi những ưu điểm như:

• Hiệu quả giảm cận tốt trong những trường hợp cận thị nhẹ.
• Giúp kiểm soát cận thị tiến triển, giảm nguy cơ biến chứng. 
• Thời gian đeo kính vào ban đêm, không gây vướng víu khi học tập hoặc sinh hoạt. 
• Chất liệu có độ tương thích sinh học cao, ít gây kích ứng mắt khi sử dụng.
• Thao tác không quá phức tạp, trẻ có thể tự dùng sau một vài lần hướng dẫn.

2.6. Phẫu thuật khúc xạ

Phẫu thuật khúc xạ là cách giảm độ cận hiệu quả nhất hiện nay. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp với những người cận thị trên 18 tuổi, không mắc bệnh lý về mắt hay những bệnh lý cản trở phẫu thuật. Dưới đây là một số phương pháp phẫu thuật mắt cận phổ biến hiện nay:

• Phẫu thuật CLEAR: Ưu thế là tốc độ khử cận nhanh khoảng 10 giây/ mắt, thời gian chiếu laser tạo lõi mô và rút lõi chỉ khoảng 1 phút/ mắt. Bên cạnh đó, đường rạch cự nhỏ chỉ khoảng 2mm giúp rút ngắn thời gian phục hồi sau phẫu thuật .Đây là phương pháp không vạt, ít tổn thương, phù hợp với những người cận thị dưới -10.00 diop.
• Femto Pro: Nổi bật với khả năng tạo vạt mịn, có độ chính xác cao nên giảm tối đa nguy cơ biến chứng. Đây là phương pháp lý tưởng cho những người có giác mạc đủ dày và độ cận không quá -12.00 diop. Femto Pro còn được người bệnh đánh giá cao bởi sự cân bằng giữa hai yếu tố chi phí và hiệu quả điều trị.
• SmartsurfACE: Là một trong những phẫu thuật mổ cận có chi phí tiết kiệm nhất. Phương pháp này không chạm, không vạt, thường được chỉ định cho những người cận thị dưới -10.00 diop, có giác mạc bất thường hoặc mỏng (khoảng 450 – 480 micromet).
• Mổ mắt Phakic: Bảo tồn nguyên vẹn độ dày giác mạc nên được áp dụng cho những người có giác mạc quá mỏng, dưới 450 micromet. Đây cũng là lựa chọn tối ưu nhất cho những người cận thị cao với ngưỡng điều trị lên tới -30.00 diop. Bên cạnh đó, việc sử dụng thấu kính IPCL còn giúp giảm biến chứng cườm nước và tăng nhãn áp sau phẫu thuật.

>>>Xem thêm: Mổ mắt cận bao nhiêu tiền? Thông tin về chi phí mới nhất

2.7. Thực hư về các mẹo dân gian chữa cận thị

Bên cạnh các bài tập khoa học, nhiều bệnh nhân thường thắc mắc với bác sĩ về hiệu quả của việc bấm huyệt chữa cận thị hay áp dụng chữa mắt cận bằng diện chẩn.

Thực tế, các phương pháp tác động vật lý này có thể giúp tăng cường tuần hoàn máu, giúp cơ mắt được thư giãn và giảm triệu chứng mỏi mắt (đặc biệt hiệu quả với trường hợp cận thị giả do điều tiết quá mức). Tuy nhiên, chúng không thể làm ngắn trục nhãn cầu để giúp mắt hết cận thị thật sự. Người bệnh cần tỉnh táo, không nên thần thánh hóa các phương pháp này thay thế cho kính thuốc hay phẫu thuật.

Đặc biệt, bác sĩ đưa ra cảnh báo đỏ về phương pháp nhìn mặt trời chữa cận thị đang lan truyền sai lệch. Việc nhìn trực tiếp vào mặt trời không những không chữa được cận mà còn gây bỏng võng mạc do tia UV, dẫn đến nguy cơ mù lòa vĩnh viễn.

3. Cách kiểm soát độ cận tăng nhanh tại trẻ em

Trẻ dưới 18 tuổi thường tăng độ cận nhanh vì mắt và cơ thể vẫn đang phát triển. Nếu không can thiệp sớm, trẻ có thể tiến tới cận thị cao (trên -6.00 Diop), làm gia tăng nguy cơ gặp nhiều tác hại của cận thị về sau như: đục thủy tinh thể sớm, glôcôm và bong/rách võng mạc.

3.1. Trường hợp đặc biệt: Cận thị giả hoặc cận nhẹ (dưới -1.00 Diop)

Tin tích cực cho phụ huynh là: nếu trẻ chỉ mới chớm mờ, độ cận rất thấp (dưới -1.00 Diop) hoặc được chẩn đoán cận thị giả (do điều tiết quá mức gây co quắp thể mi), thị lực có thể cải thiện rõ rệt, thậm chí về 0 khi được xử lý kịp thời.

Bác sĩ sẽ thăm khám, đánh giá điều tiết và có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt phù hợp kết hợp nghỉ ngơi điều chỉnh thói quen nhìn gần, giúp mắt “nhả điều tiết” và phục hồi thị lực, trong nhiều trường hợp chưa cần đeo kính ngay.

3.2. Phương pháp kiểm soát tiến triển cận thị ở trẻ em

Với trẻ đã cận thị thật, việc điều trị không chỉ là “đeo kính để nhìn rõ” mà cần giải pháp kiểm soát tiến triển nhằm hạn chế tăng độ theo thời gian. Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa triển khai các phương pháp kiểm soát cận thị hiện đại, được ứng dụng rộng rãi trên thế giới:

• Ortho-K (kính áp tròng ban đêm): Chỉnh hình giác mạc trong lúc ngủ, giúp trẻ nhìn rõ ban ngày không cần kính gọng, đồng thời hỗ trợ làm chậm tăng độ hiệu quả.
• Kính gọng kiểm soát cận thị (Essilor Stellest): Tròng kính thiết kế vi cấu trúc đặc biệt, hỗ trợ giảm tốc độ tiến triển cận thị, có thể đạt mức 60–67% tùy đáp ứng từng trẻ.
• Atropine nồng độ thấp: Dùng theo phác đồ và theo dõi nghiêm ngặt của bác sĩ, nhằm hỗ trợ hạn chế tăng độ và tối ưu hiệu quả kiểm soát cận thị.

4. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi liên quan vấn đề kiểm soát cận thị:

4.1. Người bị cận nặng có thể phục hồi thị lực không?

Cận thị nặng vẫn có thể phục hồi thị lực nếu kịp thời áp dụng các biện pháp can thiệp y tế phù hợp. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp để giảm nguy cơ tái cận hoặc tăng độ cận trở lại.

4.2. Tập mắt có thực sự giúp giảm cận không?

Các bài tập mắt như: nhìn xa, yoga mắt hoặc 20 – 20 – 20 không làm giảm cận thị. Tuy nhiên, việc luyện tập thường xuyên giúp mắt hoạt động linh hoạt hơn, giảm căng thẳng mắt và hạn chế cận thị tiến triển hiệu quả. 

4.3. Phẫu thuật cận thị có phải là cách duy nhất để hết cận?

Câu trả lời là: Đúng. Phẫu thuật khúc xạ là biện pháp duy nhất để xóa cận và khôi phục thị lực hoàn toàn. Tuy nhiên, người bệnh hoàn toàn có thể bị tái cận nếu không có chế độ chăm sóc và sinh hoạt đúng cách. 

Trên đây là bài viết tổng quan về cách giảm độ cận thị của Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa. Mong rằng những chia sẻ này sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về các biện pháp mà mình đang thực hiện. Nếu có thắc mắc cần tư vấn, bạn có thể liên hệ trực tiếp với bệnh viện qua Hotline: 0846 403 403.