Cách giảm sưng mắt siêu tốc đơn giản mà hiệu quả tại nhà

Sáng thức dậy nhìn vào gương, bạn hoảng hốt khi thấy mí mắt sưng húp, nặng trĩu làm biến dạng khuôn mặt? Rất nhiều người lo lắng không biết mắt bị sưng húp phải làm sao để xẹp nhanh trước khi đi làm, đi học. Dù là do thức khuya, khóc nhiều hay dấu hiệu cảnh báo của bệnh lý lẹo, chắp viêm nhiễm, tình trạng này đều mang lại sự tự ti và khó chịu tột độ. Thay vì loay hoay chườm đắp sai cách khiến mắt tấy đỏ hơn, hãy lưu ngay cách giảm sưng mắt siêu tốc tại nhà được tham vấn trực tiếp bởi BS.CKII Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa dưới đây để lấy lại đôi mắt sáng khỏe chỉ sau 15 phút!

1. Mắt bị sưng có nên chườm nóng hay chườm lạnh?

Mắt sưng nên làm gì và làm sao để mắt hết sưng nhanh chóng phụ thuộc vào nguyên nhân gây sưng. Để áp dụng cách giảm sưng mắt đúng cách, chườm lạnh phù hợp khi sưng do va đập, khóc nhiều hoặc dị ứng vì giúp co mạch, giảm thấm dịch và giảm viêm nhanh.

Ngược lại, chỉ nên chườm ấm khi sưng do lẹo, chắp hoặc tắc tuyến lệ để làm tan bã nhờn, tăng tuần hoàn và hỗ trợ dẫn lưu dịch. Để áp dụng cách làm giảm sưng mắt đúng chuẩn y khoa, hãy tham khảo bảng phân loại chẩn đoán nhanh dưới đây:

2. Hướng dẫn 8 mẹo làm dịu sưng mí mắt cấp tốc (Áp dụng ngay)

Nếu bạn đang tìm kiếm làm thế nào để hết sưng mắt nhanh nhất, dưới đây là 8 mẹo an toàn, dễ thực hiện mang lại hiệu quả tức thì tại nhà.

2.1. Dùng thìa inox lạnh ép mí mắt (Mẹo nhanh nhất khi vừa ngủ dậy)

• Chuẩn bị: 1 – 2 chiếc thìa inox (muỗng) sạch, loại cong vừa với vùng mắt.
• Cách làm:
  • Rửa sạch thìa bằng xà phòng và nước sạch, lau khô.
  • Đặt thìa vào tủ lạnh khoảng 10 – 15 phút (hoặc ngâm trong bát nước lạnh có đá 5 phút) để làm lạnh vừa phải.
  • Ngồi hoặc nằm thoải mái, nhắm mắt nhẹ nhàng.
  • Đặt lưng thìa (phần cong) lên mí mắt, ấn nhẹ nhàng giữ 30 – 60 giây mỗi bên hoặc di chuyển chậm theo chuyển động vòng tròn nhỏ.
  • Lặp lại 2 – 3 lần nếu cần, có thể thay thìa thứ hai đang lạnh.
• Thời gian hiệu quả: Cảm giác giảm sưng tức thì sau 5 – 10 phút nhờ tác dụng co mạch nhanh của lạnh. Cách giảm sưng mắt này phù hợp dùng buổi sáng khi vừa ngủ dậy.

2.2. Chườm đá giảm sưng mí mắt an toàn

• Chuẩn bị:
  • Đá lạnh, túi chườm lạnh hoặc túi rau củ đông lạnh.
  • Gạc vô trùng hoặc khăn cotton sạch, mềm.
• Cách làm:
  • Bọc chặt đá hoặc túi chườm lạnh bằng gạc vô trùng hoặc khăn cotton sạch (đảm bảo lớp bọc dày vừa đủ).
  • Nằm ngửa, nhắm mắt.
  • Đặt túi chườm lên vùng mí mắt và da quanh mắt, giữ yên 10 – 15 phút.
  • Có thể chườm 2 – 3 lần/ngày, mỗi lần cách nhau ít nhất 1 giờ.
• Lưu ý:
  • Tuyệt đối không áp trực tiếp đá lạnh lên giác mạc hay mí mắt hở.
  • Phải bọc qua gạc vô trùng hoặc khăn cotton sạch để tránh bỏng lạnh, tổn thương giác mạc và da mỏng manh quanh mắt.
• Thời gian hiệu quả: Giảm sưng và viêm rõ rệt sau 10 – 15 phút nhờ tác dụng co mạch và hạn chế ứ dịch.

2.3. Cách làm mắt bớt sưng bằng túi trà (Trà xanh/Hoa cúc)

• Chuẩn bị:
  • 2 túi trà xanh hoặc hoa cúc nguyên chất (không đường, không sữa).
  • Nước nóng để pha và tủ lạnh để làm lạnh.
• Cách làm:
  • Pha túi trà với nước nóng, ngâm 3 – 5 phút để chiết xuất hoạt chất.
  • Vớt túi trà ra, vắt nhẹ bớt nước và để nguội hoặc để tủ lạnh 10 – 15 phút cho thật lạnh.
  • Nhắm mắt, đặt túi trà lên mí mắt và vùng da quanh mắt.
  • Thư giãn, giữ yên 10 – 15 phút.
  • Rửa mặt sạch bằng nước ấm sau khi thực hiện.
• Cơ chế hỗ trợ:
  • Trà xanh và hoa cúc chứa Flavonoid và Tannin có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa mạnh và co mao mạch, giúp thu nhỏ mạch máu nhỏ, giảm ứ dịch và sưng phù hiệu quả.
• Thời gian hiệu quả: Cải thiện rõ sau 10 – 15 phút. Hiệu quả tốt hơn khi thực hiện đều đặn 1 – 2 lần/ngày.
• Lưu ý: Chỉ áp dụng cách này khi da mi mắt hoàn toàn nguyên vẹn, không có vết xước hở hay vết loét.

2.4. Dưa chuột ướp lạnh (Làm dịu vùng da quanh mắt)

• Chuẩn bị: 1 quả dưa chuột tươi, sạch.
• Cách làm:
  • Rửa sạch dưa chuột, để tủ lạnh ít nhất 30 phút cho thật lạnh.
  • Cắt thành các lát mỏng vừa với vùng mắt (khoảng 0.5 cm).
  • Nằm ngửa, nhắm mắt, đặt lát dưa chuột lên mí mắt và da dưới mắt.
  • Giữ yên 10 – 15 phút, thay lát mới nếu đã ấm.
  • Rửa mặt sạch sau khi thực hiện.
• Thời gian hiệu quả: Cách giảm sưng mắt này giúp làm dịu da và giảm sưng nhẹ ngay sau 10 – 15 phút nhờ tác dụng làm mát và cung cấp độ ẩm tự nhiên.

2.5. Bài tập Massage thải độc hệ bạch huyết vùng mắt

• Chuẩn bị:
  • Tay sạch, móng tay ngắn.
  • Có thể dùng một ít kem dưỡng ẩm nhẹ hoặc dầu dưỡng mắt nếu da khô.
• Cách làm:
  • Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng.
  • Ngồi hoặc nằm thoải mái, nhắm mắt nhẹ nhàng.
  • Sử dụng ngón áp út (vì đây là ngón có áp lực nhẹ nhất).
  • Bắt đầu từ đuôi mắt (góc ngoài), di chuyển ngón tay theo chuyển động vòng tròn nhẹ nhàng hướng vào trong (về phía mũi), dọc theo xương ổ mắt.
  • Thực hiện 10 – 15 lần cho mỗi mắt.
  • Kết thúc bằng cách vuốt nhẹ từ trong ra ngoài hoặc ấn nhẹ điểm thái dương.
• Cơ chế hỗ trợ: Kích thích dẫn lưu bạch huyết, giúp đẩy dịch ứ đọng ra khỏi vùng mắt, giảm sưng phù do tích tụ dịch hiệu quả.
• Lưu ý: Tuyệt đối KHÔNG thực hiện massage nếu vùng mắt đang viêm nhiễm cấp tính (đỏ, sưng nóng, đau nhức, chảy mủ hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng) vì có thể làm lan rộng nhiễm trùng. Trong trường hợp này cần gặp bác sĩ ngay.
• Thời gian hiệu quả: Cảm giác nhẹ nhàng ngay sau khi massage. Sưng giảm rõ sau vài ngày nếu thực hiện đều đặn 1 – 2 lần/ngày.

2.6. Nước muối sinh lý 0.9% (Vệ sinh dịch tiết/ghèn)

• Chuẩn bị:
  • Nước muối sinh lý 0.9% (dạng nhỏ mắt hoặc dung dịch, mua tại nhà thuốc).
  • Bông gòn sạch hoặc gạc vô trùng.
• Cách làm:
  • Rửa tay sạch sẽ.
  • Nhỏ 1 – 2 giọt nước muối sinh lý vào mỗi mắt hoặc thấm vào bông gòn sạch.
  • Nhắm mắt, lau nhẹ nhàng dịch tiết/ghèn từ góc trong (gần mũi) ra góc ngoài (đuôi mắt) để tránh đẩy bẩn vào trong.
  • Lau khô bằng khăn sạch hoặc để tự khô.
  • Thực hiện 2 – 3 lần/ngày khi có ghèn nhiều.
• Thời gian hiệu quả: Cách giảm sưng mắt giúp làm sạch mắt tức thì, giảm kích ứng và cải thiện sưng do dịch tiết chỉ sau vài phút.

2.7. Ngủ đủ giấc và gối đầu cao

• Chuẩn bị:
  • Giường ngủ thoải mái, thoáng mát.
  • 1 – 2 chiếc gối thông thường để nâng đầu.
• Cách làm:
  • Đi ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm.
  • Khi ngủ, kê gối cao hơn bình thường sao cho đầu cao hơn tim khoảng 10 – 15 cm (dùng 2 gối hoặc gối đặc biệt).
  • Tránh nằm sấp hoặc nghiêng mạnh gây áp lực lên mặt.
  • Duy trì thói quen này thường xuyên.
• Cơ chế sinh lý: Khi gối đầu cao, trọng lực hỗ trợ tuần hoàn tĩnh mạch và bạch huyết tốt hơn, giảm ứ dịch tích tụ ở vùng mặt và mí mắt (đặc biệt hiệu quả với sưng do nằm lâu hoặc ăn mặn).
• Thời gian hiệu quả: Cải thiện rõ rệt vào sáng hôm sau nếu ngủ đủ và kê gối đúng cách. Duy trì lâu dài giúp phòng ngừa tái phát.

2.8. Điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý

• Chuẩn bị:
  • Thực phẩm giàu Kali như chuối, rau bina, rau xanh lá, khoai lang, sữa chua, bơ.
  • Giảm thực phẩm giàu muối như đồ ăn nhanh, mì gói, thịt chế biến sẵn, nước mắm đặc.
  • Nước lọc: Mục tiêu 2 – 2,5 lít/ngày.
• Cách làm:
  • Giảm muối (natri): Hạn chế dưới 5g muối/ngày (khoảng 1 thìa cà phê). Tránh đồ chế biến sẵn.
  • Tăng kali: Ăn 1 – 2 quả chuối/ ngày, thêm nhiều rau xanh vào bữa ăn, uống sữa chua không đường.
  • Uống đủ nước: 8 – 10 ly nước/ngày, phân bổ đều, đặc biệt sau khi ăn mặn hoặc tập luyện.
  • Hạn chế rượu bia, cà phê đặc và đồ ngọt quá mức.
  • Duy trì chế độ ăn cân bằng, nhiều rau củ quả tươi.
• Cơ chế hỗ trợ: Giảm natri giúp hạn chế giữ nước trong cơ thể. Kali đối kháng với natri, thúc đẩy bài tiết dịch thừa qua thận. Uống đủ nước giúp thận lọc tốt, ngăn ứ dịch nghịch lý.
• Thời gian hiệu quả: Giảm sưng sau 1 – 2 ngày nếu điều chỉnh nghiêm ngặt. Hiệu quả tích lũy rõ rệt khi duy trì cách giảm sưng mắt này lâu dài.

Lưu ý chung:

Các cách hết sưng mắt ở trên hỗ trợ hiệu quả cho trường hợp sưng mí mắt nhẹ do lối sống. Nếu sưng đột ngột, chỉ một bên, kèm đau nhức, mờ mắt, đỏ lan rộng, sốt hoặc kéo dài nhiều ngày, hãy đến gặp bác sĩ ngay để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý cần điều trị chuyên sâu.

3. Tại sao mắt bạn bị sưng húp?

Sưng mí mắt xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thói quen sinh hoạt đến bệnh lý thực thể. Việc xác định đúng nhóm nguyên nhân giúp định hướng xử trí kịp thời và hiệu quả.

3.1. Nhóm nguyên nhân lành tính (tự xử lý tại nhà)

Hầu hết các trường hợp sưng mắt nhẹ đều xuất phát từ thói quen sinh hoạt và thường tự cải thiện khi điều chỉnh lối sống.

• Thiếu ngủ/ thức khuya: Khi ngủ ít, mạch máu quanh mắt giãn ra và tích tụ dịch, dẫn đến mí mắt sưng phù rõ rệt.
• Khóc nhiều: Nước mắt chứa muối làm tăng áp lực thẩm thấu, khiến mô quanh mắt giữ nước và sưng lên.
• Ăn mặn/ uống rượu/ giữ nước: Thừa muối và rượu gây rối loạn cân bằng nước – điện giải, khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, đặc biệt ở vùng mí mắt mỏng.
• Dị ứng theo mùa (phấn hoa, bụi): Phản ứng dị ứng giải phóng histamine gây giãn mạch và rò rỉ dịch vào mô, dẫn đến sưng phù quanh mắt.
• Dụi mắt quá nhiều: Ma sát mạnh làm tổn thương mao mạch nhỏ và kích thích viêm nhẹ, khiến mắt sưng đỏ.
• Mệt mỏi căng thẳng: Stress kéo dài làm tăng cortisol, rối loạn tuần hoàn và tích tụ dịch ở vùng mặt.
• Kính áp tròng đeo sai cách: Đeo lâu, không vệ sinh đúng hoặc kích thước không phù hợp gây thiếu oxy và viêm nhẹ giác mạc, dẫn đến sưng mí mắt.

3.2. Nhóm bệnh lý nhãn khoa cần thăm khám

Nếu sưng kèm theo đau, đỏ, mờ mắt hoặc không cải thiện sau 2 – 3 ngày, rất có thể là dấu hiệu của bệnh lý tại mắt. Lúc này nên đến bác sĩ nhãn khoa để được khám và điều trị đúng cách.

• Lẹo mắt (hordeolum): Vi khuẩn xâm nhập tuyến bã nhờn hoặc lông mi gây áp xe khu trú, khiến mí mắt sưng nóng đỏ.
• Chắp mắt (chalazion): Tuyến Meibomius bị tắc và viêm mạn tính, hình thành hạt sưng cứng trong mí mắt.
• Viêm kết mạc (đau mắt đỏ): Viêm nhiễm hoặc dị ứng làm mạch máu kết mạc giãn và rò rỉ dịch, gây sưng phù mí mắt kèm ghèn và đỏ.
• Viêm bờ mi (blepharitis): Viêm da mí mắt và lông mi gây kích ứng kéo dài, khiến mí sưng, đóng vảy và dễ tái phát.
• Viêm hốc mắt (orbital cellulitis): Nhiễm trùng lan sâu vào hốc mắt (thường từ xoang), gây sưng toàn bộ mắt, đau nhiều và là trường hợp cấp cứu cần nhập viện ngay.
• Côn trùng: Muỗi, kiến, ong,… đốt gây phản ứng dị ứng tại chỗ, giải phóng histamine mạnh làm vùng mắt sưng phù nhanh.

3.3. Nhóm bệnh toàn thân ảnh hưởng đến mắt

Một số bệnh lý nội khoa có thể biểu hiện qua sưng mắt. Khi nghi ngờ, người bệnh cần khám nội khoa kết hợp nhãn khoa để tìm nguyên nhân gốc rễ.

• Bệnh tuyến giáp (Graves/Basedow): Rối loạn hormone giáp gây viêm và tích tụ dịch sau nhãn cầu, đẩy mắt lồi và mí mắt sưng phù.
• Bệnh thận: Thận suy giảm khả năng thải nước và muối, khiến dịch ứ đọng toàn thân, đặc biệt ở vùng mắt mỏng manh.
• Bệnh tim (suy tim): Tim bơm kém làm ứ huyết và dịch, gây phù toàn thân bao gồm cả mí mắt.
• Dị ứng thực phẩm / dị ứng thuốc: Phản ứng dị ứng hệ thống giải phóng histamine mạnh, gây phù Quincke hoặc sưng mí mắt kèm ngứa, mẩn đỏ.

3.4. Sưng do chấn thương

Chấn thương trực tiếp làm tổn thương mô mềm và mạch máu quanh mắt, gây tụ máu và phù nề.

• Bị đánh, va đập, tai nạn, sau phẫu thuật cắt mí/Lasik: Va chạm hoặc can thiệp phẫu thuật làm vỡ mao mạch nhỏ, máu và dịch rò rỉ vào mô, gây sưng tím (bầm) quanh mắt.

4. Xử trí sưng mắt theo từng tình huống cụ thể

Việc áp dụng đúng cách giảm sưng mắt theo từng nguyên nhân không chỉ giúp giảm sưng nhanh mà còn hạn chế nguy cơ tổn thương vùng mắt. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết dành cho từng trường hợp thường gặp.

4.1. Cách làm giảm sưng mắt khi bị đánh / va đập mạnh

Mắt bị sưng húp phải làm sao sau khi bị đánh hoặc va đập mạnh phụ thuộc rất nhiều vào cách sơ cứu trong 48 giờ đầu. Xử trí đúng ngay từ đầu sẽ giúp giảm sưng, giảm đau, hạn chế bầm tím và giảm nguy cơ tổn thương nghiêm trọng cho mắt.

• Nghỉ ngơi: Hạn chế dụi mắt hoặc vận động mạnh để vùng mắt có thời gian hồi phục.
• Chườm lạnh: Dùng túi đá hoặc khăn lạnh bọc trong khăn mềm, chườm lên vùng mắt khoảng 10 – 15 phút/lần, lặp lại sau mỗi 1 – 2 giờ trong ngày đầu. Chườm lạnh giúp co mạch máu, giảm sưng và giảm đau hiệu quả.
• Băng ép nhẹ (nếu cần): Có thể dùng gạc sạch đặt nhẹ lên vùng sưng theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không băng quá chặt vì có thể làm cản trở tuần hoàn.
• Kê cao đầu khi nằm: Dùng thêm gối để đầu cao hơn tim, giúp giảm ứ dịch và hạn chế sưng nề.

Lưu ý: Không lăn trứng gà nóng, xoa dầu gió, bôi mật gấu hoặc chườm nóng lên vùng mắt bầm tím. Những cách này có thể làm mạch máu giãn ra, khiến tình trạng sưng bầm nặng hơn và tăng nguy cơ biến chứng.

4.2. Mắt sưng húp sau khi khóc làm sao cho xẹp?

Mắt sưng húp sau khi khóc là hiện tượng khá phổ biến do nước mắt tiết ra nhiều khiến mạch máu giãn và dịch tạm thời tích tụ ở vùng mí mắt. Bạn có thể áp dụng các cách sau để giúp mắt nhanh xẹp:

• Chườm lạnh: Dùng khăn sạch nhúng nước lạnh hoặc túi trà đã làm lạnh, đặt lên mắt khoảng 10 – 15 phút để giảm sưng.
• Nghỉ ngơi và kê cao đầu: Khi nằm, nên kê đầu cao hơn tim để hạn chế dịch tích tụ quanh mắt.
• Uống đủ nước: Bổ sung nước giúp cơ thể cân bằng lượng dịch và đào thải phần dịch dư thừa nhanh hơn.
• Không dụi mắt: Dụi mắt có thể khiến vùng mí bị kích ứng và sưng kéo dài hơn.
• Hạn chế trang điểm: Nên để vùng mắt được nghỉ ngơi cho đến khi tình trạng sưng giảm hẳn.

Nếu chăm sóc đúng cách, tình trạng sưng mắt sau khi khóc thường cải thiện rõ sau vài giờ và có thể hết hoàn toàn trong vòng 24 giờ. Nếu mắt vẫn sưng kéo dài, kèm đau, đỏ hoặc tiết nhiều ghèn, bạn nên đi khám để loại trừ các bệnh lý về mắt.

4.3. Cách trị sưng mí mắt trên/dưới do côn trùng đốt (kiến ba khoang, muỗi)

Khi bị kiến ba khoang, muỗi hoặc các loại côn trùng đốt ở vùng mắt, cách chữa mắt sưng cần tập trung vào việc làm sạch vùng da, giảm viêm và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Bạn có thể thực hiện theo các cách sau:

• Rửa sạch vùng bị đốt: Dùng nước muối sinh lý 0.9% để loại bỏ chất kích ứng còn sót lại trên da.
• Chườm lạnh: Đặt khăn lạnh lên vùng mí mắt khoảng 10 – 15 phút/lần để giảm sưng, ngứa và cảm giác nóng rát.
• Dùng thuốc khi cần: Nếu ngứa nhiều, có thể sử dụng kem hydrocortisone 1% hoặc thuốc kháng histamine theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Nếu dùng kem Hydrocortisone 1% hoặc thuốc mỡ kháng histamin, chỉ bôi một lớp siêu mỏng cách xa bờ mi. TUYỆT ĐỐI không để thuốc dính vào trong mắt. Không bôi quá 3 ngày
• Không gãi hoặc chà xát vùng mắt: Việc gãi mạnh có thể làm da tổn thương, tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến tình trạng sưng nặng hơn.

Thông thường, với các trường hợp nhẹ, việc thực hiện cách làm hết sưng mắt tại nhà như trên sẽ giúp tình trạng cải thiện sau 1 – 2 ngày.

Lưu ý y khoa: Đến cơ sở y tế ngay nếu mí mắt sưng lan nhanh, đau nhiều, chảy mủ, sốt hoặc xuất hiện các dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng như khó thở, sưng môi, sưng lưỡi hoặc phát ban toàn thân.

4.4. Làm thế nào để hết sưng mắt nhanh do viêm (Chắp/Lẹo)?

Chắp và lẹo là tình trạng viêm tuyến ở bờ mi, thường gây sưng đỏ, đau và cộm mắt. Cách chữa sưng mắt trong trường hợp này là chăm sóc đúng cách để giảm viêm và hỗ trợ ổ viêm thoát dịch tự nhiên.

• Chườm ấm: Dùng khăn sạch nhúng nước ấm, vắt ráo rồi chườm lên mắt khoảng 10 – 15 phút/lần, thực hiện 3 – 4 lần mỗi ngày.
• Giữ vệ sinh mắt: Rửa tay sạch trước khi chạm vào mắt và vệ sinh vùng mí mắt nhẹ nhàng mỗi ngày.
• Không nặn hoặc chích lẹo, chắp: Việc tự ý nặn có thể khiến vi khuẩn lan rộng, làm tình trạng viêm nặng hơn.
• Không đắp lá hoặc dùng mẹo dân gian: Các nguyên liệu không đảm bảo vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Dùng thuốc theo chỉ định: Bác sĩ có thể kê thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ kháng sinh nếu có dấu hiệu nhiễm khuẩn.

Nếu sau 48 – 72 giờ tình trạng không cải thiện, khối sưng ngày càng to, đau nhiều hoặc ảnh hưởng đến thị lực, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định dẫn lưu chắp/lẹo hoặc sử dụng thuốc phù hợp.

5. Bị sưng mắt đỏ nên dùng thuốc gì an toàn?

Việc tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, người bệnh nên khám bác sĩ nhãn khoa để xác định nguyên nhân chính xác trước khi điều trị.

5.1. Các loại thuốc nhỏ mắt không kê đơn (OTC) an toàn ban đầu

• Nước mắt nhân tạo: Đây là lựa chọn an toàn để làm dịu bề mặt mắt, hỗ trợ rửa trôi các tác nhân gây kích ứng và cải thiện tình trạng khô mắt. Các sản phẩm không chứa chất bảo quản (như Systane, Refresh) có thể sử dụng nhiều lần trong ngày mà ít gây tác dụng phụ. Nên nhỏ 4 – 6 lần/ngày hoặc khi cảm thấy khó chịu.
• Thuốc nhỏ mắt chứa kháng histamin: Thích hợp trong trường hợp sưng mắt do dị ứng, với các hoạt chất như ketotifen, olopatadine hoặc pheniramine. Nhóm thuốc này giúp giảm ngứa, sưng và đỏ mắt khá nhanh. Nên sử dụng đúng theo hướng dẫn, thông thường 1 – 2 giọt/lần, từ 1 – 2 lần/ngày và ngừng thuốc khi các triệu chứng đã cải thiện.

Lưu ý: Chỉ dùng tạm thời (tối đa 3 – 5 ngày) nếu triệu chứng nhẹ. Nếu không cải thiện hoặc có dấu hiệu đau nhiều, mờ mắt, có mủ, cần đến bác sĩ ngay.

Việc dùng sai thuốc nhỏ mắt nguy hiểm hơn việc không dùng gì. Hãy để các Bác sĩ nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa chẩn đoán chính xác tình trạng của bạn qua chương trình Khám mắt MIỄN PHÍ.

5.2. Cẩn trọng với thuốc nhỏ mắt chứa Corticoid

Nhiều người có thói quen tự mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa dexamethasone (đuôi -dexa), prednisolone (đuôi -pred) hoặc các chế phẩm phối hợp kháng sinh và corticoid với mong muốn giảm sưng đỏ nhanh. Tuy nhiên, đây là việc làm tiềm ẩn nhiều rủi ro và không được khuyến khích.

Mặc dù corticoid có thể giúp giảm viêm và giảm sưng nhanh trong giai đoạn đầu, nhưng việc sử dụng không đúng chỉ định có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như:

• Làm mỏng và thủng giác mạc (đặc biệt khi có vết xước hoặc loét).
• Tăng nhãn áp dẫn đến glaucoma (tăng nhãn áp).
• Tăng nguy cơ nhiễm nấm, herpes giác mạc.
• Có thể gây mù lòa vĩnh viễn nếu không được theo dõi.

Chỉ sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Mắt, đồng thời cần tái khám theo lịch hẹn để kiểm tra nhãn áp và đánh giá tình trạng giác mạc. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc hoặc sử dụng kéo dài.

6. Hỏi đáp nhanh cùng Bác sĩ

6.1. Bị sưng mắt làm gì cho hết nhanh nhất để đi làm/đi học?

Áp dụng ngay mẹo áp thìa inox lạnh đã để ngăn đá 5 phút lên mắt, kết hợp uống nhiều nước để đào thải muối tích tụ. Hầu hết trường hợp lành tính sẽ giảm rõ rệt sau 30 – 60 phút.

6.2. Mắt tự nhiên sưng 1 bên không rõ nguyên nhân là bệnh gì?

Thường do viêm bờ mi hoặc dấu hiệu khởi phát của lẹo. Cần chườm ấm và theo dõi trong 24h, nếu kèm đau nhức hoặc sưng lan thì cần đi khám nhãn khoa ngay để loại trừ viêm hốc mắt.

6.3. Chườm đá lên mí mắt bị sưng bao lâu là đủ?

Chỉ nên chườm từ 10 – 15 phút mỗi lần, cách nhau ít nhất 2 tiếng để tránh gây tê cóng hoặc bỏng lạnh mao mạch mỏng manh ở mi mắt.

6.4. Đang đeo kính áp tròng mà mắt bị sưng phải làm sao?

Tháo kính ngay lập tức, rửa mắt bằng nước muối sinh lý, nghỉ đeo ít nhất 48 tiếng và theo dõi. Nếu sưng kèm đau hoặc mờ, đến khám ngay vì có thể bị viêm loét giác mạc.

6.5. Mắt sưng sau mổ LASIK có bình thường không?

Sưng nhẹ sau LASIK là phản ứng bình thường trong 24 – 48 giờ đầu. Chườm lạnh theo hướng dẫn bác sĩ và tái khám đúng hẹn. Nếu sưng tăng đột ngột hoặc đau nhiều thì liên hệ ngay với bác sĩ phẫu thuật.

6.6. Mắt sưng do glôcôm có nguy hiểm không?

Glôcôm cấp là tình trạng cấp cứu nhãn khoa, có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn nếu không hạ nhãn áp kịp thời. Cần đến bệnh viện ngay khi có triệu chứng sưng đau, nhìn quầng sáng và buồn nôn.

Lưu ý: Nội dung trong bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo về y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các biện pháp can thiệp khi chưa xác định rõ nguyên nhân. Nếu mắt sưng kéo dài, đau nhức, nhìn mờ hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường khác, hãy đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Trên đây là tổng hợp những cách giảm sưng mắt an toàn, hiệu quả theo từng nguyên nhân thường gặp. Nếu đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà nhưng tình trạng sưng không cải thiện, tái phát nhiều lần hoặc kèm theo đau nhức, đỏ mắt, chảy nhiều ghèn hay giảm thị lực, bạn nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời. Để được tư vấn hoặc đặt lịch khám nhanh, vui lòng liên hệ Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa qua hotline 0846 403 403.