Mỗi năm, hàng trăm nghìn người Việt Nam phải phẫu thuật điều trị đục thủy tinh thể (cườm mắt) và đứng trước câu hỏi không dễ trả lời: “Nên chọn kính đơn tiêu hay đa tiêu?” Quyết định này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thị giác và chất lượng cuộc sống phần đời còn lại. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt, so sánh chi phí thực tế, và quan trọng nhất biết mình thuộc nhóm nào để chọn đúng.
Xem nhanh
1. Thủy tinh thể nhân tạo (IOL) là gì?
Trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, bác sĩ sẽ lấy đi phần thủy tinh thể bị đục và thay vào đó một thấu kính nội nhãn nhân tạo (IOL – Intraocular Lens). Đây là một thấu kính siêu nhỏ, có đường kính khoảng 5–7mm, được làm từ vật liệu acrylic mềm hoặc silicone cao cấp, tương thích sinh học cao, được cấy vĩnh viễn vào mắt.
Thủy tinh thể nhân tạo thay thế hoàn toàn chức năng của thủy tinh thể tự nhiên hội tụ ánh sáng lên võng mạc để tạo hình ảnh rõ nét. Dựa vào số lượng tiêu điểm hội tụ, kính IOL được chia thành hai dòng chính: kính đơn tiêu và kính đa tiêu.
Kính nội nhãn (IOL) không phải là kính gọng mà bạn đeo rồi tháo ra được. Sau khi cấy vào mắt, thủy tinh thể nhân tạo sẽ ở lại vĩnh viễn thường không cần thay thế trong suốt cuộc đời bệnh nhân nếu không có biến chứng.
2. Kính đơn tiêu và đa tiêu khác nhau như thế nào?
Dưới đây là bảng so sánh toàn diện giúp bạn nắm rõ sự khác biệt giữa hai dòng kính theo 7 tiêu chí quan trọng nhất:
| Tiêu chí so sánh | Kính đơn tiêu (Monofocal IOL) | Kính đa tiêu (Multifocal IOL) |
|---|---|---|
| Số tiêu điểm nhìn | 1 tiêu điểm cố định (thường chỉnh cho nhìn xa) | 2–3 tiêu điểm (nhìn xa + trung gian + gần) |
| Cần đeo kính sau mổ | Có – cần kính lão khi đọc sách, dùng điện thoại | Thường không cần – hoặc chỉ cần kính nhẹ |
| Chất lượng thị lực xa | Rất tốt, nét sắc, ổn định, độ tương phản cao | Tốt nhưng kém sắc nét hơn nhẹ so với đơn tiêu |
| Hiện tượng halo | Hiếm gặp, thích hợp lái xe ban đêm | Có thể gặp quầng sáng, chói lóa, nhất là ban đêm |
| Thời gian thích nghi | Nhanh 1–2 tuần | Lâu hơn 4–12 tuần để não điều chỉnh |
| Chi phí (chưa BHYT) | 8–25 triệu đồng/mắt | 25–55 triệu đồng/mắt |
| BHYT hỗ trợ | Được hỗ trợ chi phí cơ bản | Hỗ trợ một phần |
Lưu ý: Bảng so sánh trên là tổng quan chung. Kết quả thực tế phụ thuộc vào tình trạng mắt cụ thể của từng bệnh nhân, kỹ năng của phẫu thuật viên và công nghệ phẫu thuật được sử dụng. Bắt buộc phải được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn trực tiếp trước khi quyết định.
3. So sánh ưu và nhược điểm của kính đơn tiêu và đa tiêu
Dưới đây là bảng tóm tắt ưu và nhược điểm của kính đơn tiêu và đa tiêu trong phẫu thuật đục thủy tinh thể:
| Tiêu chí | Kính đơn tiêu | Kính đa tiêu |
| Tầm nhìn | Sắc nét ở một khoảng cách (thường là nhìn xa) | Rõ nét ở nhiều khoảng cách (gần, trung gian, xa) |
| Sự phụ thuộc vào kính | Thường được chọn để nhìn xa, cần đeo kính khi nhìn gần | Ít hoặc không cần đeo kính trong hầu hết các hoạt động hàng ngày |
| Độ rõ nét và tương phản của hình ảnh | Độ tương phản cao hơn, nhìn rõ hơn trong điều kiện ánh sáng yếu | Đột tương phản có thể giảm nhẹ, khiến hình ảnh ít sắc nét hơn, đặc biệt trong môi trường thiếu sáng |
| Khả năng thích ứng với mắt | Mắt thích nghi nhanh chóng, có thể nhìn rõ ngay sau mổ ở khoảng cách được chỉnh | Có thể cần vài ngày đến vài tuần để não bộ thích nghi với việc xử lý nhiều tiêu cự, đặc biệt với người lớn tuổi |
| Chi phí | Thấp hơn, thường được BHYT hỗ trợ chi trả. | Cao hơn đáng kể do công nghệ phức tạp hơn. |
“Câu hỏi không phải là kính nào TỐT HƠN — mà là kính nào PHÙ HỢP HƠN với lối sống và tình trạng mắt của từng bệnh nhân cụ thể. Một bác sĩ giỏi sẽ không bao giờ tư vấn kính đa tiêu cho tất cả mọi người chỉ vì nó đắt tiền hơn.”
4. Nên chọn kính đơn tiêu hay đa tiêu khi mổ cườm mắt?
Việc lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo phù hợp là bước quan trọng quyết định hiệu quả sau phẫu thuật cườm mắt.
Dưới đây là thông tin đối tượng phù hợp với thuỷ tinh thể đơn tiêu và đa tiêu.
4.1. Đối tượng phù hợp với kính đơn tiêu
- Người có các bệnh lý về đáy mắt như võng mạc tiểu đường, thoái hóa hoàng điểm, glaucoma nặng hoặc các vấn đề khác khiến hệ thị giác không hoàn toàn khỏe mạnh. Kính đơn tiêu sẽ giúp đảm bảo thị lực ổn định hơn trong các trường hợp này.
- Ưu tiên thị lực rõ nét ở một khoảng cách duy nhất, thường là nhìn xa (lái xe, đi lại, xem tivi).
- Sẵn sàng đeo kính gọng hỗ trợ cho các hoạt động ở khoảng cách khác.
- Người mong muốn chi phí phẫu thuật hợp lý, vì kính đơn tiêu có giá thấp hơn đáng kể so với kính đa tiêu.
- Người có nhu cầu thị lực ban đêm tốt, hạn chế hiện tượng chói, quầng sáng khi lái xe hoặc sinh hoạt trong điều kiện ánh sáng yếu.
4.2. Đối tượng phù hợp với kính đa tiêu
- Có thị giác khỏe mạnh, không mắc các bệnh lý nghiêm trọng về đáy mắt hoặc giác mạc.
- Có nhu cầu sử dụng thị lực linh hoạt ở nhiều khoảng cách trong sinh hoạt và công việc: đọc sách, làm việc máy tính, sử dụng điện thoại, lái xe, nấu ăn, giao tiếp xã hội,….
- Muốn giảm sự phụ thuộc vào kính gọng, ưu tiên sự tiện lợi và chất lượng sống cao hơn sau phẫu thuật.
- Người sẵn sàng đầu tư chi phí cao hơn để có trải nghiệm thị giác đa nhiệm, chấp nhận thời gian thích nghi ban đầu và có thể gặp hiện tượng quầng sáng, chói lóa khi nhìn đèn vào ban đêm.
Thuỷ tinh thể tốt nhất là thuỷ tinh thể phù hợp nhất với người bệnh, quyết định cuối cùng nên có sự can thiệp tư vấn từ phía bác sĩ chuyên khoa sau bước thăm khám ban đầu.
5. Bảng giá kính đơn tiêu và đa tiêu 2026 – Cập nhật chi phí BHYT
Chi phí thay thủy tinh thể nhân tạo phụ thuộc vào 3 yếu tố chính: (1) loại kính và hãng sản xuất, (2) công nghệ phẫu thuật, và (3) mức độ BHYT được hỗ trợ. Dưới đây là bảng giá tham khảo thị trường năm 2025:
5.1. Bảng giá kính đơn tiêu
| Loại kính đơn tiêu | Hãng tiêu biểu | Giá tham khảo | BHYT hỗ trợ | Chi phí thực tế* |
|---|---|---|---|---|
| Đơn tiêu cầu (Spherical) | Alcon, Zeiss, J&J | 1–5 triệu | Được hỗ trợ | 500K–2 triệu |
| Đơn tiêu phi cầu (Aspheric) | AcrySof IQ, CT Lucia, Tecnis Eyhance | 5–15 triệu | Hỗ trợ một phần | 3–10 triệu |
| Đơn tiêu Toric (loạn thị) | AcrySof Toric, AT Torbi | 10–20 triệu | Hỗ trợ một phần | 7–15 triệu |
| Đơn tiêu phi cầu cao cấp | Zeiss CT Asphina, Hoya | 15–25 triệu | Hỗ trợ một phần | 12–20 triệu |
5.2. Bảng giá kính đa tiêu
| Loại kính đa tiêu | Hãng tiêu biểu | Giá tham khảo | BHYT hỗ trợ |
|---|---|---|---|
| EDOF (Extended Depth of Focus) | Tecnis Symfony, Zeiss AT LARA | 20–30 triệu | Không hỗ trợ |
| Đa tiêu Bifocal | Alcon PanOptix (cũ), ReSTOR | 20–35 triệu | Không hỗ trợ |
| Đa tiêu Trifocal | Alcon PanOptix, Zeiss AT LISA tri | 30–45 triệu | Không hỗ trợ |
| Đa tiêu Trifocal Toric cao cấp | PanOptix Toric, Zeiss trifocal toric | 40–55 triệu | Không hỗ trợ |
* Chi phí thực tế đã trừ BHYT ở mức trung bình, chưa bao gồm phí phẫu thuật và các dịch vụ đi kèm. Giá trên mang tính tham khảo. Hãy liên hệ 0846 403 403 để nhận báo giá chính xác theo tình trạng mắt.
Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa tiếp nhận bệnh nhân BHYT thông tuyến toàn quốc. Bệnh nhân có thể thanh toán BHYT không cần giấy chuyển viện khi điều trị đục thủy tinh thể. Liên hệ hotline để được tư vấn mức hỗ trợ BHYT cụ thể theo loại thẻ và tình trạng bệnh.
6. Một số câu hỏi thường gặp
6.1. Kính đơn tiêu và đa tiêu, cái nào tốt hơn?
Không có loại nào tuyệt đối tốt hơn. Kính đơn tiêu tốt hơn nếu bạn ưu tiên thị lực xa ổn định, ít biến chứng, chi phí thấp và chấp nhận đeo kính lão. Kính đa tiêu tốt hơn nếu bạn muốn không phụ thuộc kính gọng ở nhiều khoảng cách và sẵn sàng chi phí cao hơn. Lựa chọn tốt nhất là loại phù hợp với lối sống và tình trạng mắt của bạn điều này chỉ có bác sĩ chuyên khoa mới có thể tư vấn chính xác sau khi thăm khám.
6.2. Kính đa tiêu có BHYT chi trả không?
BHYT chi trả cho chi phí phẫu thuật và kính đơn tiêu cơ bản. Khi chọn kính đa tiêu hoặc kính nâng cấp, bệnh nhân phải chi trả phần chênh lệch giữa giá kính nâng cấp và mức BHYT chi trả.
6.3. Thay đục thuỷ tinh thể nhân tạo đơn tiêu và đa tiêu được mấy lần?
Phẫu thuật thay thủy tinh thể thường chỉ thực hiện một lần duy nhất cho mỗi mắt. Thủy tinh thể nhân tạo được đặt vào mắt có tuổi thọ rất cao, được thiết kế để tồn tại vĩnh viễn và không bị “đục” trở lại. Trong một số trường hợp rất hiểm mới cần phẫu thuật đục thuỷ tinh thể lần 2.
Việc lựa chọn giữa kính đơn tiêu và đa tiêu là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thị giác và cuộc sống của bạn sau phẫu thuật đục thủy tinh thể. Bài viết chỉ cung cấp thêm kiến thức để người bệnh có cái nhìn khách quan về hai loại thuỷ tinh thể trong phẫu thuật cườm mắt. Người bệnh vẫn nên đến các cơ sở chuyên khoa uy tín để được thăm khám, tư vấn và trao đổi với bác sĩ về loại thuỷ tinh thể phù hợp nhất với mình.
BỆNH VIỆN MẮT SÀI GÒN BIÊN HÒA
Hotline: 0846 403 403
Tổng đài: 1900 3349
Địa chỉ: 1403 Nguyễn Ái Quốc, Khu Phố 11, Phường Tam Hiệp, Tỉnh Đồng Nai
Email: info@matsaigonbienhoa.vn
