Mổ LASIK có an toàn không? Rủi ro cần biết trước mổ

Mổ LASIK có an toàn không? LASIK là phương pháp phẫu thuật khúc xạ được ứng dụng rộng rãi và có mức độ an toàn cao ở người được lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, giống các phương pháp phẫu thuật khác, LASIK vẫn có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như khô mắt, chói hoặc quầng sáng, thị lực dao động hay kết quả chưa đạt kỳ vọng. Vì vậy, khám sàng lọc trước mổ là bước quan trọng để bác sĩ đánh giá người bệnh có phù hợp với LASIK hay không.

1. Mổ LASIK có an toàn không?

LASIK có mức độ an toàn cao ở người phù hợp, nhưng không hoàn toàn không có rủi ro. Kết quả và nguy cơ sau mổ khác nhau tùy đặc điểm mắt, tình trạng giác mạc, độ khúc xạ, quá trình sàng lọc và phương pháp được lựa chọn.

LASIK đã được sử dụng rộng rãi trong điều chỉnh các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và loạn thị. Nhiều người đạt thị lực tốt và giảm sự phụ thuộc vào kính sau phẫu thuật. Tuy nhiên, một số tác dụng không mong muốn như khô mắt, chói, quầng sáng, nhìn mờ hoặc điều chỉnh thiếu/quá mức vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, người bệnh cần được khám chuyên sâu trước khi bác sĩ đưa ra chỉ định.

Điều quan trọng: Mổ LASIK không phải “an toàn tuyệt đối 100%” với mọi người. Mức độ an toàn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tình trạng giác mạc, độ ổn định khúc xạ, bệnh lý mắt đi kèm, quá trình sàng lọc, công nghệ và kinh nghiệm của bác sĩ. Người có nhu cầu phẫu thuật nên được đánh giá đầy đủ các điều kiện mổ mắt cận trước khi lựa chọn phương pháp.

2. LASIK là gì và hoạt động như thế nào?

LASIK (viết tắt của Laser Assisted In Situ Keratomileusis) là phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt sử dụng tia laser Excimer để tái định hình bề mặt giác mạc, từ đó điều chỉnh tật khúc xạ bao gồm cận thị, viễn thị và loạn thị.

Nguyên lý hoạt động: Giác mạc người bị tật khúc xạ có độ cong không phù hợp, khiến ánh sáng hội tụ không chính xác trên võng mạc. Laser Excimer với bước sóng 193nm bốc hơi chính xác từng lớp mỏng của nhu mô giác mạc theo bản đồ cá nhân hóa từng bệnh nhân, điều chỉnh lại độ cong để ánh sáng hội tụ đúng điểm.

Quy trình phẫu thuật LASIK gồm 3 bước chính:

• Tạo vạt giác mạc: Dùng microkeratome (dao tự động) hoặc laser femtosecond tạo một vạt mỏng khoảng 90 – 110 micromet, gạt sang một bên để lộ nhu mô bên dưới.
• Chiếu laser tái định hình: Laser Excimer bốc hơi chính xác nhu mô giác mạc trong 20–60 giây, theo bản đồ khúc xạ riêng của từng bệnh nhân.
• Đặt lại vạt giác mạc: Vạt được đặt trở lại vị trí ban đầu, tự bám vào giác mạc mà không cần khâu. Quá trình liền thương tự nhiên bắt đầu ngay sau đó.

LASIK thường được thực hiện theo hình thức ngoại trú. Thời gian thực hiện và thời điểm người bệnh có thể ra về phụ thuộc vào quy trình của cơ sở phẫu thuật cũng như tình trạng mắt sau can thiệp.

3. Các biến chứng thường gặp sau mổ LASIK

Như đã nhắc đến ở trên, mặc dù câu trả lời cho thắc mắc “Phẫu thuật LASIK có an toàn không” là “có”. Tỷ lệ gặp các vấn đề về sức khỏe sau mổ rất thấp nếu lựa chọn các cơ sở uy tín. Bên cạnh việc lựa chọn cơ sở uy tín, người bệnh cũng cần nắm rõ cách bảo vệ mắt sau khi mổ LASIK để giảm thiểu tối đa nguy cơ biến chứng:

3.1. Nhạy cảm với ánh sáng

Sau LASIK, một số người có thể nhạy cảm hơn với ánh sáng, nhìn chói hoặc xuất hiện quầng sáng quanh nguồn sáng, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật. Các triệu chứng này thường cải thiện theo thời gian, nhưng nếu kéo dài hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh nên tái khám để được bác sĩ đánh giá.

3.2. Khô mắt

Khô mắt là một trong những tình trạng có thể gặp sau LASIK do bề mặt giác mạc và hệ thống thần kinh giác mạc cần thời gian hồi phục. Người bệnh có thể được bác sĩ chỉ định nước mắt nhân tạo hoặc phương pháp hỗ trợ khác tùy mức độ khô mắt và tình trạng bề mặt nhãn cầu.

3.3. Lệch vạt giác mạc

Lệch hoặc nhăn vạt giác mạc là biến chứng liên quan đến các phương pháp LASIK có tạo vạt. Nguy cơ không phổ biến nhưng có thể xảy ra khi mắt bị tác động hoặc va chạm mạnh, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật. Người bệnh cần tránh dụi mắt, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và nắm rõ những điều kiêng kỵ sau khi mổ mắt trong thời gian hồi phục.

3.4. Tái cận

Sau LASIK, một số người có thể xuất hiện độ khúc xạ tồn dư hoặc thay đổi độ khúc xạ theo thời gian. Nếu đang băn khoăn mổ LASIK có bị cận lại không, nguy cơ này còn phụ thuộc vào độ cận ban đầu, mức độ ổn định khúc xạ trước mổ, tuổi và đặc điểm mắt của từng người.

Khả năng này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ cận ban đầu, mức độ ổn định của độ khúc xạ trước mổ, tuổi và đặc điểm mắt của từng người. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá độ ổn định khúc xạ trước phẫu thuật và tái khám theo hướng dẫn sau mổ.

3.5. Không nhìn rõ sau mổ

Thị lực của nhiều người cải thiện đáng kể sau LASIK và có thể giảm phụ thuộc vào kính. Tuy nhiên, kết quả thị lực khác nhau ở từng trường hợp, một số người vẫn có thể còn độ khúc xạ tồn dư hoặc cần kính trong một số tình huống nhất định. Nếu tình trạng mờ kéo dài, tăng dần hoặc đi kèm đau, đỏ mắt, người bệnh nên tái khám sớm.

Nếu tình trạng mắt bị mờ sau phẫu thuật LASIK kéo dài hoặc khiến bạn lo lắng, bạn cần đến đi khám ngay để kiểm soát tình trạng của mắt.

Biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng cần biết: Giãn phình giác mạc sau phẫu thuật khúc xạ là biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng, xảy ra khi cấu trúc giác mạc không còn đủ ổn định sau phẫu thuật. Vì vậy, bản đồ giác mạc và đo độ dày giác mạc đóng vai trò quan trọng trong quá trình sàng lọc trước mổ.

4. Quy trình phẫu thuật LASIK diễn ra như thế nào?

Nhìn chung, quy trình phẫu thuật LASIK bao gồm các bước như sau:

• Bước 1: Gây tê bề mặt: Bệnh nhân được nhỏ thuốc tê nhằm giảm cảm giác đau và khó chịu trong quá trình phẫu thuật.
• Bước 2: Tạo vạt giác mạc: Sử dụng công nghệ dao vi phẫu tự động (Microkeratome) hoặc tia Laser Femtosecond, bác sĩ sẽ tạo một vạt giác mạc mỏng trên bề mặt. Độ dày và đường kính của vạt được tùy chỉnh theo từng bệnh nhân.
• Bước 3: Lật vạt giác mạc: Bác sĩ sẽ dùng một dụng cụ phẫu thuật tinh vi để nhẹ nhàng lật vạt giác mạc sang một bên, để lộ ra lớp nhu mô giác mạc bên dưới – nơi sẽ được tia laser tác động.
• Bước 4: Tái định hình giác mạc bằng Laser Excimer: Hệ thống Laser Excimer phát các xung laser theo thông số được lập trình để tái định hình nhu mô giác mạc, từ đó điều chỉnh tật khúc xạ.
• Bước 5: Đặt lại vạt giác mạc: Sau phẫu thuật, người bệnh cần tái khám theo lịch để bác sĩ theo dõi quá trình lành thương của giác mạc và sự ổn định của thị lực.

5. So sánh LASIK, Femto LASIK và SMILE: phương pháp nào phù hợp hơn?

Không có một phương pháp được xem là an toàn hoặc phù hợp nhất cho tất cả mọi người. Việc lựa chọn LASIK, Femto LASIK hay ReLEx SMILE cần dựa trên độ khúc xạ, độ dày và hình dạng giác mạc, tình trạng bề mặt nhãn cầu, nhu cầu thị lực và chỉ định của bác sĩ. Người bệnh có thể tham khảo thêm các phương pháp mổ mắt cận thị công nghệ mới nhất để hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa các công nghệ trước khi lựa chọn.

Chi phí giữa các phương pháp có thể chênh lệch theo công nghệ, gói khám và chương trình tại từng thời điểm. Người bệnh có thể tham khảo chi phí mổ mắt cận trước khi thăm khám để chủ động dự trù ngân sách.

Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa, Femtosecond LASIK Pro là một trong những phương pháp phẫu thuật khúc xạ được ứng dụng. Công nghệ sử dụng laser Femtosecond để tạo vạt giác mạc theo thông số được lập trình, thay cho dao vi phẫu cơ học. Việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên kết quả khám và tư vấn của bác sĩ.

>>>Xem thêm: So sánh Femto Lasik và Relex Smile: Nên mổ phương pháp nào?

6. Các phương pháp LASIK hiện nay

Trong nhóm phẫu thuật LASIK có tạo vạt, người bệnh có thể gặp các lựa chọn như LASIK truyền thống, Femto LASIK và Femto LASIK Pro. Đây cũng là một phần trong các phương pháp mổ mắt cận bằng laser hiện nay:

6.1. LASIK

Đây là một trong số các phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt phổ biến nhất. Với mổ LASIK truyền thống, bác sĩ sẽ sử dụng dao vi phẫu để tạo vạt giác mạc và dùng tia Laser Excimer để bào mòn mô giác mạc chính xác, giúp ánh sáng hội tụ đúng vào võng mạc. 

6.2. Femto LASIK

Femto LASIK khác LASIK truyền thống chủ yếu ở bước tạo vạt giác mạc: thay vì sử dụng microkeratome, phương pháp này sử dụng laser Femtosecond để tạo vạt theo các thông số được lập trình. Các xung laser siêu ngắn tạo mặt cắt trong giác mạc theo độ sâu và hình dạng đã được bác sĩ cài đặt trước.

Việc sử dụng laser Femtosecond giúp loại bỏ bước tạo vạt bằng dao vi phẫu cơ học và cho phép kiểm soát các thông số của vạt theo kế hoạch điều trị. Tuy nhiên, Femto LASIK vẫn là phương pháp có tạo vạt và vẫn có những nguy cơ liên quan đến phẫu thuật LASIK, mức độ phù hợp cần được đánh giá riêng cho từng người.

Với người được chỉ định phương pháp này, việc tuân thủ hướng dẫn chăm sóc mắt sau mổ Femto LASIK giúp bảo vệ vạt giác mạc và theo dõi quá trình hồi phục sau phẫu thuật.

6.3. Femto Pro (Femtosecond LASIK Pro)

Femto LASIK Pro là một trong những công nghệ LASIK sử dụng laser Femtosecond để tạo vạt giác mạc. Một số đặc điểm của hệ thống có thể hỗ trợ kiểm soát hình dạng và độ dày vạt theo kế hoạch điều trị. Khả năng áp dụng và phạm vi điều trị cần được bác sĩ xác định dựa trên thiết bị thực tế và kết quả khám của từng người.

• Sử dụng laser Femtosecond để tạo vạt giác mạc theo các thông số được lập trình như độ dày, đường kính và vị trí bản lề.
• Thời gian thực hiện và tốc độ hồi phục khác nhau tùy hệ thống máy, tình trạng mắt và đáp ứng của từng người.
• Có thể được chỉ định để điều chỉnh cận thị, viễn thị hoặc loạn thị trong phạm vi điều trị của thiết bị và khi cấu trúc giác mạc đáp ứng yêu cầu an toàn. Các thông số Diop cụ thể cần được bác sĩ xác định sau thăm khám.

Chú ý: Ngưỡng điều trị thực tế cho mỗi bệnh nhân sẽ phụ thuộc vào độ dày giác mạc, các đặc điểm giải phẫu riêng của mắt và sẽ được bác sĩ tư vấn cụ thể sau khi thăm khám chuyên sâu

7. Câu hỏi thường gặp về mổ LASIK (FAQ)

7.1. Mổ LASIK có an toàn không?

LASIK có mức độ an toàn cao ở người được lựa chọn phù hợp, nhưng vẫn có thể xảy ra một số tác dụng không mong muốn như khô mắt, chói, quầng sáng hoặc thị lực dao động. Khám sàng lọc trước mổ giúp bác sĩ đánh giá mức độ phù hợp và nguy cơ của từng người.

7.2. Biến chứng sau mổ LASIK có tự hết không?

Một số triệu chứng như khô mắt, nhạy sáng hoặc quầng sáng có thể cải thiện theo thời gian. Tuy nhiên, mức độ và thời gian hồi phục khác nhau, nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng dần, người bệnh nên tái khám.

7.3. Ai không nên mổ LASIK?

LASIK có thể không phù hợp với người có độ khúc xạ chưa ổn định, giác mạc bất thường hoặc quá mỏng, giác mạc chóp, khô mắt nặng, đang mang thai hoặc mắc một số bệnh toàn thân chưa được kiểm soát. Bác sĩ cần khám chuyên sâu trước khi đưa ra chỉ định.

7.4. Trước khi mổ LASIK cần chuẩn bị gì?

Người bệnh cần khám chuyên sâu, thông báo các thuốc đang sử dụng và ngừng kính áp tròng theo thời gian bác sĩ hướng dẫn. Ngày phẫu thuật nên tránh trang điểm vùng mắt và sắp xếp người thân đưa về vì không nên tự lái xe ngay sau mổ.

Lưu ý: Nội dung trong bài mang tính chất cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế cho việc khám, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt.

Có thể nói, bài viết trên đã giải đáp chi tiết câu hỏi “mổ LASIK có an toàn không”. Để được thăm khám và tư vấn chuyên sâu, vui lòng liên hệ với HOTLINE 0846 403 403 để được đội ngũ của Bệnh Viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa hỗ trợ kịp thời!

Tài liệu tham khảo:

1. https://americanrefractivesurgerycouncil.org/lasik-complication-rate-side-effects/