Mổ LASIK có an toàn không? Tỷ lệ rủi ro thực tế 2026

Mổ LASIK có an toàn không? Có, mổ LASIK được FDA Hoa Kỳ phê duyệt với tỷ lệ hài lòng trên 95% sau phẫu thuật. Nhưng an toàn không đồng nghĩa với không có rủi ro với bất kỳ ai. Thực tế, khoảng 1–3% bệnh nhân gặp tác dụng phụ như mắt khô kéo dài, quầng sáng ban đêm, hoặc thị lực chưa đạt kỳ vọng phần lớn do không được sàng lọc kỹ trước mổ hoặc chọn sai cơ sở thực hiện. Trong bài này, bác sĩ nhãn khoa của Bệnh Viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa sẽ trả lời thẳng thắn: LASIK an toàn đến mức nào, 5 biến chứng có thể gặp, ai không nên mổ, và làm thế nào để kết quả tốt nhất.

1. LASIK là gì và hoạt động như thế nào?

LASIK (viết tắt của Laser Assisted In Situ Keratomileusis) là phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt sử dụng tia laser Excimer để tái định hình bề mặt giác mạc, từ đó điều chỉnh tật khúc xạ bao gồm cận thị, viễn thị và loạn thị.

Nguyên lý hoạt động: Giác mạc người bị tật khúc xạ có độ cong không phù hợp, khiến ánh sáng hội tụ không chính xác trên võng mạc. Laser Excimer với bước sóng 193nm bốc hơi chính xác từng lớp mỏng của nhu mô giác mạc (corneal stroma) theo bản đồ cá nhân hóa từng bệnh nhân, điều chỉnh lại độ cong để ánh sáng hội tụ đúng điểm.

Quy trình phẫu thuật LASIK gồm 3 bước chính:

• Tạo vạt giác mạc: Dùng microkeratome (dao tự động) hoặc laser femtosecond tạo một vạt mỏng khoảng 90 – 110 micromet, gạt sang một bên để lộ nhu mô bên dưới.
• Chiếu laser tái định hình: Laser Excimer bốc hơi chính xác nhu mô giác mạc trong 20–60 giây, theo bản đồ khúc xạ riêng của từng bệnh nhân.
• Đặt lại vạt giác mạc: Vạt được đặt trở lại vị trí ban đầu, tự bám vào giác mạc mà không cần khâu. Quá trình liền thương tự nhiên bắt đầu ngay sau đó.

Toàn bộ thủ thuật chỉ mất 10–15 phút/mắt và bệnh nhân không phải nhập viện, về nhà ngay trong ngày.

2. Mổ LASIK có an toàn không?

Câu trả lời ngắn: Có, LASIK được chứng nhận an toàn nhưng điều đó không có nghĩa là không có rủi ro.

• Được FDA (Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) chứng nhận từ năm 1999 sau hàng chục nghiên cứu lâm sàng độc lập.
• Tỷ lệ thành công trên 95% bệnh nhân đạt thị lực 20/20 hoặc tốt hơn.
• Hơn 40 triệu ca phẫu thuật đã được thực hiện trên toàn thế giới tính đến nay.
• Tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng dưới 1% khi được thực hiện đúng quy trình sàng lọc và bởi bác sĩ có kinh nghiệm.
• 30% bệnh nhân có tác dụng phụ tạm thời (khô mắt, nhạy cảm ánh sáng) hầu hết tự hết sau 3–6 tháng [1].

Điều quan trọng: Mổ LASIK không phải “an toàn tuyệt đối 100%” với mọi người. Mức độ an toàn phụ thuộc rất lớn vào 3 yếu tố: (1) bệnh nhân có được sàng lọc kỹ không, (2) cơ sở y tế có đủ thiết bị và quy trình chuẩn không, và (3) bác sĩ thực hiện có kinh nghiệm không. Đây là lý do tại sao bước khám sàng lọc trước mổ là không thể bỏ qua.

3. 5 biến chứng thường gặp sau mổ LASIK

Như đã nhắc đến ở trên, mặc dù câu trả lời cho thắc mắc “Phẫu thuật LASIK có an toàn không” là “có”. Tỷ lệ gặp các vấn đề về sức khỏe sau mổ rất thấp nếu lựa chọn các cơ sở uy tín. Bên cạnh việc lựa chọn cơ sở uy tín, người bệnh cũng cần nắm rõ cách bảo vệ mắt sau khi mổ LASIK để giảm thiểu tối đa nguy cơ biến chứng:

3.1. Nhạy cảm với ánh sáng

Bạn 3–5% bệnh nhân có triệu chứng đáng kể; hầu hết là thoáng qua có thể bị rối loạn thị giác sau khi mổ với các biểu hiện điển hình như nhìn mờ, lóa mắt, chói xung quanh vị trí phát sáng, nhìn đôi,… Các biểu hiện này thường cải thiện đáng kể trong vài tuần đầu sau khi mổ mắt cận. Dẫu vậy, bạn vẫn nên chú ý không nên tiếp xúc trực tiếp với các nguồn sáng như mặt trời, đèn điện công suất cao,…

3.2. Khô mắt

Tỷ lệ 20–40% bệnh nhân trong 3 tháng đầu; 10–20% kéo dài hơn 6 tháng. Tình trạng khô mắt sau phẫu thuật LASIK của bệnh nhân theo từng cấp độ khác nhau liên quan đến cơ địa, môi trường, chế độ chăm sóc hậu phẫu,… Tình trạng này kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ viêm nhiễm ở mát, ảnh hưởng xấu tới giác mạc. 

Để cải thiện chứng khô mắt, bạn nên dùng thuốc nhỏ mắt nhân tạo ít nhất 3 – 6 tháng sau mổ.

3.3. Lệch vạt giác mạc

Mặc dù mổ LASIK có an toàn nhưng trong vài trường hợp không may. Dưới 0.3% với kỹ thuật hiện đại (Femto LASIK tạo vạt laser thay vì dao), bạn có thể bị lệch vạt giác mạc ngay sau khi mổ xong. Biến chứng này xảy ra ngay cả khi phẫu thuật được một thời gian dài nếu như va đập mạnh vào vùng mắt. 

Vạt giác mạc bị lệch có thể khiến người bệnh bị rối loạn thị giác, viêm giác mạc,… Để giảm thiểu bệnh lý này, bạn phải đeo kính bảo hộ 24/24 trong lúc ngủ trong vòng 3 ngày sau phẫu thuật và không chơi các môn thể thao cường độ mạnh.

3.4. Tái cận

Bạn có thể bị tái cận sau mổ LASIK nếu:

• Phẫu thuật khi độ cận chưa ổn định
• Chăm sóc mắt không đúng cách
• Lựa chọn cơ sở không uy tín, tư vấn phương pháp không phù hợp

3.5. Không nhìn rõ sau mổ

Đa số các ca bệnh có tật khúc xạ sau khi phẫu thuật sẽ khôi phục thị lực hoàn toàn, không cần đeo kính. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn ghi nhận số ít trong số bệnh nhân mặc dù đã phẫu thuật nhưng không phục hồi được thị lực 10/10 và vẫn phải đeo kính hỗ trợ. Riêng với phẫu thuật Femto Pro, bạn có thể cảm thấy mắt hơi mờ ban đầu và cải thiện trong 2 – 3 ngày sau mổ.

Nếu tình trạng mắt bị mờ sau phẫu thuật LASIK kéo dài hoặc khiến bạn lo lắng, bạn cần đến đi khám ngay để kiểm soát tình trạng của mắt.

Biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng cần biết: Giác mạc chóp sau LASIK xảy ra khi giác mạc không đủ độ dày hoặc sức bền để giữ hình dạng sau laser. Tỷ lệ: dưới 0.1% khi sàng lọc đúng. Đây chính là lý do tại sao bản đồ giác mạc và đo độ dày giác mạc là bắt buộc trước khi quyết định mổ.

4. Quy trình phẫu thuật LASIK diễn ra như thế nào?

Nhìn chung, quy trình phẫu thuật LASIK bao gồm các bước như sau:

• Bước 1: Gây tê bề mặt: Bệnh nhân được nhỏ thuốc tê chuyên dụng để làm tê hoàn toàn bề mặt giác mạc, đảm bảo trải nghiệm hoàn toàn không đau, đảm bảo thoải mái trong suốt quá trình phẫu thuật.
• Bước 2: Tạo vạt giác mạc: Sử dụng công nghệ dao vi phẫu tự động (Microkeratome) hoặc tia Laser Femtosecond, bác sĩ sẽ tạo một vạt giác mạc mỏng trên bề mặt. Độ dày và đường kính của vạt được tùy chỉnh theo từng bệnh nhân.
• Bước 3: Lật vạt giác mạc: Bác sĩ sẽ dùng một dụng cụ phẫu thuật tinh vi để nhẹ nhàng lật vạt giác mạc sang một bên, để lộ ra lớp nhu mô giác mạc bên dưới – nơi sẽ được tia laser tác động.
• Bước 4: Tái định hình giác mạc bằng Laser Excimer: Hệ thống Laser Excimer sẽ chiếu các xung laser đã được lập trình sẵn để làm bay hơi một lớp mô cực mỏng trên nhu mô giác mạc, qua đó điều chỉnh lại độ cong giác mạc và triệt tiêu hoàn toàn độ khúc xạ của mắt.
• Bước 5: Đặt lại vạt giác mạc: Vạt sẽ tự dính lại một cách tự nhiên nhờ lực hút mao dẫn mà không cần bất kỳ mũi khâu nào. Sau mổ, bệnh nhân vẫn cần được theo dõi định kỳ để đảm bảo kết quả ổn định và kiểm soát tiến triển cận thị về lâu dài.

5. So sánh LASIK, Femto LASIK và SMILE cái nào an toàn hơn?

Nhiều người thắc mắc giữa các kỹ thuật mổ mắt hiện đại, cái nào vượt trội hơn. Dưới đây là bảng so sánh khách quan:

Tại Bệnh Viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa cung cấp phương pháp Femtosecond LASIK Pro với hệ thống laser thế hệ mới nhất, giúp loại bỏ hoàn toàn sai số từ dao microkeratome và tăng độ an toàn của phẫu thuật khúc xạ lên mức tối đa.

6. Các phương pháp mổ lasik an toàn hiện nay

Ngày nay, phẫu thuật LASIK được biết đến với 3 hình thức điều trị chính, bao gồm LASIK, Femto LASIK và Femto LASIK Pro:

6.1. LASIK

Đây là một trong số các phương pháp phẫu thuật khúc xạ mắt phổ biến nhất. Với mổ LASIK truyền thống, bác sĩ sẽ sử dụng dao vi phẫu để tạo vạt giác mạc và dùng tia Laser Excimer để bào mòn mô giác mạc chính xác, giúp ánh sáng hội tụ đúng vào võng mạc. 

6.2. Femto LASIK

Thay vì sử dụng dao vi phẫu, phương pháp mổ mắt Femto LASIK là phiên bản nâng cấp vượt trội của phẫu thuật LASIK. Bệnh nhân sẽ được ứng dụng những xung Laser siêu ngắn để tạo vạt giác mạc chính xác, mặt cát nhẵn mịn chỉ trong vòng vài giây. Chiều dày của vạt được kiểm soát chính xác đến từng micron. 

Đồng thời, khi tạo vạt bằng tia Laser Femtosecond, áp lực nội nhãn trong lúc tạo vạt cũng giảm đi ⅓ so với tạo vạt cơ học. Chính điều này làm nên điểm ưu việt của Femto LASIK so với các phương pháp khác là hạn chế các nguy cơ tăng nhãn áp hay thiếu máu nhãn cầu. 

6.3. Femto Pro (Femtosecond LASIK Pro)

Hiện nay, Femto Pro là công nghệ phẫu thuật khúc xạ hiện đại nhất trong số các phương pháp LASIK. Vẫn thừa kế ưu điểm tạo vạt và bào mòn giác mạc tự động, tuy nhiên phiên bản Femto LASIK Pro đã và đang được Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa đem đến cho bệnh nhân nhiều quyền lợi thiết thực hơn như:

• Tạo vạt bằng tia Laser Femtosecond với tần số xung cực cao, giúp vết cắt có độ dày vạt đồng đều, bờ vạt mịn và kích thước chính xác, hạn chế tối đa biến chứng sau mổ
• Diễn ra chỉ trong vòng 15 – 20 phút và hết sức nhẹ nhàng, đồng thời bệnh nhân có thể phục hồi thị lực trong vài giờ đầu và 2 – 3 ngày 
• Có khả năng điều trị cả cận – viễn – loạn thị với độ cận tối đa 12 Diop, viễn 6 Diop và loạn 6 Diop

Chú ý: Ngưỡng điều trị thực tế cho mỗi bệnh nhân sẽ phụ thuộc vào độ dày giác mạc, các đặc điểm giải phẫu riêng của mắt và sẽ được bác sĩ tư vấn cụ thể sau khi thăm khám chuyên sâu

7. Câu hỏi thường gặp về mổ LASIK (FAQ)

7.1. Mổ LASIK có an toàn không?

Có. Mổ LASIK được FDA Hoa Kỳ chứng nhận an toàn từ năm 1999, với tỷ lệ thành công trên 95% và tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng dưới 1% khi sàng lọc đúng. Đây là phẫu thuật khúc xạ phổ biến nhất thế giới với hơn 40 triệu ca đã thực hiện.

7.2. Biến chứng sau mổ LASIK có tự hết không?

Phần lớn biến chứng sau mổ LASIK là tạm thời và tự hết. Khô mắt, nhạy cảm ánh sáng, quầng sáng thường cải thiện hoàn toàn sau 3–6 tháng. Biến chứng nghiêm trọng (dưới 0.1%) cần điều trị chuyên khoa nhưng có thể xử lý được nếu phát hiện sớm.

7.3. Ai không nên mổ LASIK?

Không nên mổ LASIK nếu: dưới 18 tuổi; độ khúc xạ chưa ổn định; giác mạc quá mỏng (dưới 480 micromet); bị giác mạc hình chóp (keratoconus); khô mắt nặng; đang mang thai; mắc tiểu đường hoặc bệnh tự miễn chưa kiểm soát. Khám sàng lọc sẽ xác định bạn có phù hợp không..

7.4. Trước khi mổ LASIK cần chuẩn bị gì?

Ngừng đeo kính áp tròng mềm ít nhất 2 tuần, kính cứng ít nhất 4 tuần trước khám. Ngày mổ: không trang điểm mắt, ăn nhẹ, sắp xếp người đưa về (không tự lái xe). Mang danh sách thuốc đang dùng để báo bác sĩ.

Có thể nói, bài viết trên đã giải đáp chi tiết câu hỏi “mổ LASIK có an toàn không”. Để được thăm khám và tư vấn chuyên sâu, vui lòng liên hệ với HOTLINE 0846 403 403 để được đội ngũ của Bệnh Viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa hỗ trợ kịp thời!

Tài liệu tham khảo:

1. https://americanrefractivesurgerycouncil.org/lasik-complication-rate-side-effects/