Bóc giả mạc mắt là gì? Quy trình, chi phí và cách chăm sóc

Thủ thuật bóc giả mạc mắt là một can thiệp y tế bắt buộc đối với các trường hợp viêm kết mạc (đau mắt đỏ) diễn tiến nặng. Việc loại bỏ lớp màng viêm bám chặt ở niêm mạc mi mắt sẽ giúp thuốc nhỏ mắt ngấm tốt hơn, từ đó rút ngắn thời gian điều trị. Vậy bóc giả mạc mắt có nguy hiểm không? Quy trình thực hiện như thế nào? Hãy cùng các chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa giải đáp chi tiết qua bài viết dưới đây.

1. Giả mạc mắt là gì?

Giả mạc mắt là một lớp màng mỏng màu trắng xám hoặc vàng nhạt, hình thành ở mặt trong của mi mắt (kết mạc mi) khi tình trạng viêm kết mạc chuyển sang giai đoạn nặng (thường do vi rút Adenovirus hoặc các loại vi khuẩn gây viêm nặng).

Lớp giả mạc này không phải là một màng da mới phát triển, mà là một tổ chức viêm. Lớp này được cấu thành từ sự ngưng tụ của các sợi fibrin (yếu tố đông máu), chất tiết, tế bào bạch cầu chết cùng với mầm bệnh bám chặt vào niêm mạc mắt.

2. Bóc giả mạc mắt là gì? Khi nào cần bóc?

Bóc giả mạc mắt là thủ thuật lật mi và dùng dụng cụ chuyên dụng để gắp bỏ lớp màng viêm này ra. Thủ thuật này không áp dụng cho các ca đau mắt đỏ thông thường mà chỉ được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp sau:

• Mí mắt sưng nề dữ dội, mắt chảy dịch màu hồng hoặc rớm máu.
• Bệnh không thuyên giảm sau 3–5 ngày điều trị đúng phác đồ.
• Lớp giả mạc quá dày, cản trở cơ học khiến thuốc nhỏ mắt không thể tiếp xúc và thẩm thấu vào niêm mạc.

Lưu ý quan trọng: Giả mạc có đặc tính rất dễ tái phát. Sau khi bóc sạch hôm nay, cơ thể vẫn đang trong giai đoạn phản ứng viêm mạnh nên màng giả mạc có thể mọc lại vào ngày hôm sau. Người bệnh có thể cần phải đến bệnh viện để bác sĩ thực hiện bóc từ 2–3 lần cho đến khi kiểm soát hoàn toàn ổ viêm.

3. Bóc giả mạc có sao không?

Thủ thuật này hoàn toàn an toàn và không gây nguy hiểm cho cấu trúc nhãn cầu nếu được thực hiện đúng kỹ thuật. Ngược lại, bóc giả mạc mắt giúp mắt thông thoáng, giảm cảm giác cộm xốn và ngăn ngừa biến chứng trợt loét hay sẹo hóa giác mạc gây suy giảm thị lực.

Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không được tự ý bóc giả mạc tại nhà bằng tay, tăm bông hay các vật dụng cá nhân. Việc tự cạy bóc không đảm bảo vô trùng sẽ gây rách sâu niêm mạc, chảy máu ồ ạt và dẫn đến nhiễm trùng, nhiễm độc nặng, thậm chí gây sẹo dính mi cầu.

4. Quy trình kỹ thuật bóc giả mạc chuẩn y khoa

Quy trình bóc giả mạc mắt được thực hiện trong điều kiện vô trùng, đảm bảo an toàn và hạn chế tối đa tổn thương bề mặt mắt. Các bước cơ bản gồm:

4.1. Sát khuẩn và chuẩn bị dụng cụ

Nhân viên y tế tiến hành sát khuẩn tay theo quy trình vô khuẩn. Đồng thời, chuẩn bị bộ dụng cụ vô trùng gồm panh chuyên dụng, tăm bông, gạc y tế và nước muối sinh lý để đảm bảo thao tác an toàn trong suốt quá trình thực hiện.

4.2. Nhỏ thuốc tê bề mặt

Thuốc tê nhỏ mắt được sử dụng 2–3 lần trước thủ thuật nhằm làm giảm cảm giác đau rát và hạn chế phản xạ chớp mắt. Nhờ đó, người bệnh có thể hợp tác tốt hơn và quá trình bóc diễn ra thuận lợi.

4.3. Bóc giả mạc

Bác sĩ tiến hành lật mi mắt để quan sát rõ vùng kết mạc bị tổn thương. Sau đó sử dụng dụng cụ chuyên dụng để nhẹ nhàng tách và lấy lớp giả mạc ra khỏi bề mặt niêm mạc, hạn chế tối đa gây tổn thương mô lành bên dưới.

4.4. Làm sạch và nhỏ thuốc điều trị

Sau khi bóc, mắt có thể xuất hiện hiện tượng rớm máu nhẹ do vùng niêm mạc đang viêm (đây là phản ứng bình thường). Bác sĩ sẽ vệ sinh lại bằng nước muối sinh lý và nhỏ thuốc kháng sinh, kháng viêm để hỗ trợ làm sạch và giúp mắt phục hồi nhanh hơn.

5. Chi phí bóc giả mạc hết bao nhiêu tiền?

Chi phí bóc giả mạc mắt hiện nay thường dao động tùy cơ sở y tế, hình thức điều trị và tình trạng mắt của từng người. Mức giá tham khảo phổ biến như sau:

Ngoài chi phí thủ thuật, người bệnh có thể cần trả thêm:

• Phí khám mắt ban đầu
• Thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng viêm sau thủ thuật

Nhìn chung, chi phí tại các cơ sở công lập thường thấp hơn, trong khi cơ sở tư nhân có thể cao hơn nhưng đổi lại thời gian chờ ngắn và dịch vụ nhanh hơn.

Lưu ý: Đây là chi phí bóc giả mạc mắt tham khảo, có thể thay đổi tùy cơ sở y tế, tình trạng mắt và số lần cần thực hiện thủ thuật. Chi phí trên chưa bao gồm phí khám mắt ban đầu và đơn thuốc kháng sinh, kháng viêm mua về sau thủ thuật.

6. Hướng dẫn chăm sóc mắt sau khi bóc giả mạc

Sau khi bóc giả mạc mắt, nền niêm mạc mắt đang là một bề mặt tổn thương mỏng manh, cần được chăm sóc theo chế độ đặc biệt:

6.1. Vệ sinh và nhỏ thuốc đúng cách

• Tuân thủ đơn thuốc: Nhỏ thuốc kháng sinh/kháng viêm đúng liều, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dừng thuốc kể cả khi triệu chứng đã giảm.
• Nguyên tắc vô trùng khi nhỏ thuốc: Rửa tay bằng xà phòng trước khi nhỏ thuốc. Không để đầu lọ thuốc chạm vào lông mi hay bề mặt mắt để tránh nhiễm khuẩn ngược dòng vào lọ thuốc.
• Tuyệt đối không dụi mắt: Hành động dụi mắt sẽ làm trầy xước lớp biểu mô đang tái tạo, gây chảy máu và đưa vi khuẩn từ tay vào mắt.

6.2. Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng khoa học

• Cách ly đồ dùng: Sử dụng khăn mặt, vỏ gối riêng biệt. Khăn dùng xong phải luộc nước sôi hoặc giặt xà phòng phơi nắng để tránh lây nhiễm cho người thân.
• Ngừng sử dụng kính áp tròng & mỹ phẩm: Tuyệt đối không đeo lens, không trang điểm vùng mắt cho đến khi tổn thương lành hẳn và có sự cho phép của bác sĩ.
• Dinh dưỡng bổ trợ: Tăng cường thực phẩm giàu Vitamin A (cà rốt, bí đỏ) giúp tái tạo biểu mô và Vitamin C (cam, bưởi) để tăng sức bền thành mạch, giảm xuất huyết. Kiêng đồ ăn quá cay nóng (tiêu, ớt) để tránh kích thích chảy nước mắt gây rát mắt.

7. Câu hỏi thường gặp

7.1. Bóc giả mạc bao lâu thì khỏi?

Sau khi bóc giả mạc mắt, nếu tuân thủ nhỏ thuốc tốt và giả mạc không mọc lại, tình trạng viêm kết mạc sẽ ổn định và khỏi hẳn sau 7 – 14 ngày.

7.2. Không bóc giả mạc sao bị gì không?

Không bóc giả mạc có thể khiến thuốc khó thấm, làm viêm kết mạc lâu khỏi hơn và tăng nguy cơ biến chứng như loét hoặc sẹo giác mạc, ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, không được tự ý bóc tại nhà vì có thể gây nhiễm trùng nặng hơn; việc xử lý cần thực hiện bởi nhân viên y tế.

7.3. Trẻ em có bóc giả mạc được không?

Hoàn toàn được và rất cần thiết. Trẻ em là đối tượng có hệ miễn dịch non nớt nên tỷ lệ bị đau mắt đỏ có giả mạc rất cao. Tuy nhiên, vì trẻ thường sợ hãi và quấy khóc, thủ thuật này bắt buộc phải do bác sĩ nhãn khoa giàu kinh nghiệm thực hiện tại phòng can thiệp vô trùng của bệnh viện để đảm bảo cố định trẻ tốt, tránh làm tổn thương xước giác mạc của trẻ.

Bóc giả mạc mắt thực chất chỉ là một thủ thuật loại bỏ “rác viêm” để mở đường cho thuốc điều trị phát huy tác dụng. Thủ thuật diễn ra rất nhanh chóng và không đau đớn nhờ có thuốc tê. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu đau mắt đỏ sưng nề, chảy dịch hồng, hãy đến Bệnh viện Mắt Sài Gòn Biên Hòa để được các bác sĩ thăm khám, can thiệp kịp thời, bảo vệ an toàn cho đôi mắt!